TÜİK temmuz ayı enflasyonunu açıkladı: Aylık 1,78, yıllık 31,75

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2026 yılı temmuz ayı tüketici fiyat endeksi (TÜFE) verilerini duyurdu. Açıklanan verilere göre, temmuz ayında enflasyon aylık yüzde 1,78, yıllık ise yüzde 31,75 olarak hesaplandı. Fiyatlar bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 19,86 oranında yükseldi. 12 aylık ortalamalara göre hesaplanan değişim oranı ise yüzde 31,90 oldu. İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, tütün ve altın fiyatlarının hariç tutulduğu özel kapsamlı TÜFE göstergesi yıllık bazda yüzde 30,98, aylık bazda ise yüzde 1,66 oranında artış kaydetti.

Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) verilerine göre ise temmuz ayında enflasyon bir önceki aya göre yüzde 3,07 oranında arttı. Yıllık enflasyon artış oranı ise yüzde 50,49 oldu. İstanbul Ticaret Odası (İTO) ise İstanbul'da perakende fiyatların temmuz ayında aylık yüzde 2,06, yıllık yüzde 35,20 yükseldiğini bildirdi.

Ulaşım, barınma, gıda ve sağlık enflasyonu düşmüyor

Enflasyonist baskıların özellikle temel tüketim maddeleri, sebze ürünleri, sağlık hizmetleri, ulaşım ve barınma maliyetlerinde manşet oranların çok daha ötesinde gerçekleştiği görüldü.

Yıllık ve aylık bazda en sert fiyat artışlarının eğitim, sağlık ve konut gruplarında yaşandığı belirlendi. Yıllık bazda en yüksek fiyat artışı yüzde 44,18 ile eğitim harcamalarında kaydedildi. Eğitimi, yüzde 43,89'luk yıllık enflasyon oranıyla sağlık grubu ve yüzde 40,32'lik artışla konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu izledi.

Geniş halk kitlelerinin bütçesini doğrudan etkileyen gıda ve alkolsüz içeceklerdeki yıllık fiyat artışı ise yüzde 37,53 olarak ölçüldü. Aylık bazda bakıldığında ise sağlık harcamalarındaki yüzde 10,74'lük yüksek yükseliş öne çıkarken, ulaştırma harcamaları yüzde 2,59 ve konut harcamaları yüzde 2,25 oranında arttı. Temmuz ayında fiyatı gerileyen tek ana harcama grubu ise yüzde 3,93'lük düşüşle giyim ve ayakkabı oldu.

Manşet enflasyonun üzerinde dikkat çekici artan kalemler

Genel manşet enflasyon yıllık yüzde 31,75 seviyesinde kalmasına karşın, detaylı veriler yurttaşların temel yaşam maliyetlerini oluşturan gıda, ulaşım, sağlık ve kira kalemlerindeki artışların genel ortalamayı katlayarak aştığını ortaya koydu.

Sebze ürünlerinde ve sağlık hizmetlerinde yaşanan sıçramalar dikkat çekici boyutlara ulaştı. Bu kapsamda yumrulu sebzeler, aylık yüzde 21,63'lük artışın ardından yıllık yüzde 146,92'lik oranla zam şampiyonu oldu.

Tek bir ayda yüzde 50,42 oranında fiyatı artan ayaktan tedavi edici ve rehabilite edici hizmetlerin yıllık enflasyonu yüzde 114,37 olarak hesaplandı.

Soğan, sarımsak, havuç ve mantar gibi taze sebzeleri içeren grupta aylık artış yüzde 25,87, yıllık artış ise yüzde 104,57'yi buldu. Benzer şekilde domates, biber ve salatalık gibi meyvesi yenen sebzelerin aylık artışı yüzde 14,53 olurken yıllık enflasyonu yüzde 59,46'ya yükseldi.

Mutfak bütçesinin önemli kalemlerinden tereyağı ve süt yağlarında yıllık artış yüzde 58,67 olarak gerçekleşti. Tanısal görüntüleme ve tıbbi laboratuvar hizmetleri ise aylık yüzde 12,34 artışla yıllık yüzde 45,99 oranında yükseldi.

Toplumsal yaşamı doğrudan ilgilendiren diğer alt kalemlerde de manşet enflasyonun çok üzerinde artışlar kaydedildi. Yükseköğretim eğitiminde yıllık fiyat artışı yüzde 64,58 olarak belirlenirken, doğal gaz ve ilgili abonelik ücretlerindeki yıllık yükseliş yüzde 59,82 seviyesine ulaştı.

Ulaşım ve barınma harcamalarındaki yüksek seyir de tablodaki yerini korudu. Kent içi taksi taşımacılığında yıllık enflasyon yüzde 52,85 olurken, otobüs ile yolcu taşımacılığında yüzde 46,16 ve metro ile tramvay taşımacılığında yüzde 44,92 oranında yıllık fiyat artışları gerçekleşti.

Barınma maliyetlerinin en somut göstergesi olan kiracılar tarafından ödenen gerçek kira bedelleri ise yıllık yüzde 45,29 oranında artarak genel enflasyonun oldukça üzerinde seyretti.

DİSK-AR: Gıdada tarihi pahalılık

Resmi enflasyon verilerine yönelik değerlendirmelerde bulunan Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), yayımladığı raporda enflasyonun emekçiler üzerindeki bilançosunu hesapladı. DİSK-AR'ın yaptığı hesaplamalara göre, asgari ücret yılın sadece ilk altı ayında enflasyon karşısında 5 bin 576 lira değer kaybetti. Baz etkisi nedeniyle enflasyon artış hızında görülen yavaşlamanın çarşı pazardaki fiyatların düştüğü anlamına gelmediğine, aksine fiyatların düzenli olarak artmaya devam ettiğine dikkat çekildi.

2005 yılından bu yana genel fiyatlar 36,3 kat artarken, dar gelirlilerin bütçesinde en büyük yeri tutan gıda fiyatlarının tam 55,2 kat arttığı vurgulandı. En düşük yüzde 20'lik gelir grubunun toplam gelirin sadece yüzde 6,4'ünü alabildiğine dikkat çeken DİSK-AR, bu kesimin harcamaları içinde gıdanın payının yüzde 29,2 olduğunu hatırlattı. Buna karşılık, toplam gelirin yüzde 48'ini elde eden en zengin yüzde 20'lik dilimin gıda harcamalarına ayırdığı payın yalnızca yüzde 12,4'te kaldığı ifade edildi.

Düşük gelirlilerin yüksek enflasyon nedeniyle zorunlu olarak temel ihtiyaçlarından kesinti yapmak zorunda kaldığı, en yoksul yüzde 20'lik kesimin bütçesinde gıdaya ayrılan payın son iki yılda yüzde 36'dan yüzde 29,2'ye gerilediği, bu kesimin gıdadan kısmak zorunda kalarak gelirini giderek pahalılaşan kira, konut ve ulaşım harcamalarına yönlendirdiği tespiti yapıldı.

Öte yandan DİSK-AR, TÜİK'in mahkemelerin kesinleşmiş yargı kararlarına rağmen haziran 2022'den bu yana enflasyon hesabına esas oluşturan madde fiyat listesini gizlemeye devam ettiğini belirterek, resmi enflasyon verileri üzerindeki şaibenin sürdüğünü vurguladı.