EMEP'ten Bakan Şimşek'e NATO önergesi: Hangi anlaşmalar imzalandı, bedelini kim ödeyecek?

Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan ile Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi ve NATO Savunma Sanayii Forumu'nda Türkiye'nin üstlendiği ekonomik ve mali yükümlülüklerin açıklanması istemiyle Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yanıtlaması talebiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne yazılı soru önergesi verdi.

Önergede, "İşçiye bütçe yok denirken, silah tekellerine aktarılan kaynaklar halktan gizleniyor" denildi. Önergede, NATO Zirvesi'nin uluslararası silah tekelleri ile NATO üyesi devletlerin yeni silahlanma programlarını, ortak üretim projelerini ve milyarlarca dolarlık silah ve savaş yatırımlarını şekillendiren uluslararası bir sermaye buluşması olduğu vurgulandı.

"Emekçiye kemer sıkma, silah tekellerine kaynak mı?"

Bayhan ve Karaca, zirvede Türkiye'nin taraf olduğu anlaşmaların kapsamının, ekonomik büyüklüğünün, kamu bütçesine getireceği mali yükün ve savunma (savaş) sanayisine sağlanacak teşviklerin halktan gizlendiğine dikkat çekerek, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bu konuda kamuoyunu bilgilendirmesi gerektiğini belirtti.

Önergede, iktidarın "mali disiplin", "tasarruf" ve "kemer sıkma" politikaları gerekçe gösterilerek milyonlarca işçi, kamu emekçisi ve emeklinin ücretlerinin baskılandığı, asgari ücrete ara zam yapılmadığı ve sosyal harcamaların kısıldığı hatırlatılarak şu değerlendirmeye yer verildi:

"Söz konusu işçilerin, emekçilerin ve emeklilerin ücretleri olduğunda bütçe yetersizliği gerekçe gösterilirken, NATO Zirvesi sonrasında üstlenilen yeni savunma harcamaları, silah üretimine yönelik yatırımlar ve savaş sanayisine sağlanacak teşvikler konusunda kamuoyuna hiçbir açıklama yapılmamaktadır. Halktan fedakarlık istenirken, uluslararası silah tekellerine aktarılacak kaynakların büyüklüğü gizlenmektedir."
Bayhan ve Karaca, önergeyle NATO Zirvesi kapsamında Türkiye'nin hangi anlaşmalara imza attığını, bu anlaşmaların toplam ekonomik büyüklüğünü, Türkiye'nin üstlendiği mali yükümlülükleri ve bunların kamu bütçesine etkisini sordu. Ayrıca savaş sanayisi ve silah tekellerine sağlanacak yatırım teşvikleri, vergi istisnaları, SGK prim destekleri, enerji destekleri, kamu alım garantileri, Hazine garantileri, düşük faizli krediler ve arazi tahsislerinin hangi şirketleri kapsadığı ve bunların kamuya maliyetinin açıklanmasını istedi.

"NATO'nun mali yükü kimin sırtına yüklenecek?"

Önergede, NATO Zirvesi sonrasında savunma harcamalarındaki artışın hangi bütçe kalemlerinden karşılanacağı; eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, tarım ve sosyal yardımlar gibi temel kamu hizmetlerinden kaynak aktarılıp aktarılmayacağı da Bakan Şimşek'e yöneltilen sorular arasında yer aldı.

Bayhan ve Karaca, önergede yalnızca silah tekellerine sağlanacak ayrıcalıkları değil, savaş sanayisinde çalışan işçilerin geleceğini de gündeme taşıdı. NATO Zirvesi sonrasında planlanan yeni üretim ve yatırım programlarının savaş sanayisi işçilerinin çalışma yaşamına nasıl yansıyacağını soran milletvekilleri; üretim artışıyla birlikte çalışma sürelerinin uzatılıp uzatılmayacağını, fazla mesai ve vardiya uygulamalarının yaygınlaştırılıp yaygınlaştırılmayacağını, ücretlerde ve sosyal haklarda herhangi bir iyileştirme öngörülüp öngörülmediğini, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda hangi önlemlerin alınacağını Bakan Şimşek'e sordu. Bayhan ve Karaca, savaş sanayisinde çalışan işçilerin bir kez daha yalnızca "milli görev", "kahramanlık" ve "fedakarlık" söylemleriyle daha ağır çalışma koşullarına mahkum edilmesine izin verilemeyeceğini vurguladı.

EMEP'li milletvekilleri, NATO Zirvesi'nde üstlenilen tüm mali yükümlülüklerin, imzalanan anlaşmaların ve bunların kamu bütçesine etkilerinin TBMM'ye ve halka eksiksiz açıklanması gerektiğini belirtti.

Bayhan ve Karaca, "İşçilere, emeklilere ve dar gelirli yurttaşlara kemer sıkmayı dayatan iktidar, uluslararası silah tekellerine ve savaş politikalarına ayırdığı kaynakları açıklamak zorundadır. NATO Zirvesi'nde hangi anlaşmaların imzalandığı, Türkiye'nin hangi mali yükümlülüklerin altına girdiği, silah tekellerine hangi teşviklerin sağlanacağı ve bütün bu politikanın faturasının kimin sırtına yükleneceği halktan gizlenemez. Aynı şekilde, bu üretimin yükünü omuzlayacak savaş sanayisi işçilerinin hangi koşullarda çalıştırılacağı ve haklarının nasıl korunacağı da açıklanmak zorundadır" ifadelerini kullandı.

"İşçi ve emekçilere 'mali disiplin', NATO'ya milyarlarca dolar mı?"

Milletvekilleri Karaca ve Bayhan'ın Bakan Şimşek'in yanıtlaması istemiyle sunduğu sorular şunlar:

1. "7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi ve NATO Savunma Sanayii Forumu kapsamında Türkiye'nin taraf olduğu tüm anlaşmalar, mutabakatlar, niyet beyanları ve iş birliği protokolleri nelerdir? Bu anlaşmaların tam metinleri ve içerikleri kamuoyuna neden açıklanmamıştır?
2. Söz konusu anlaşmaların toplam ekonomik büyüklüğü nedir? Türkiye'nin doğrudan veya dolaylı üstlendiği mali yükümlülüklerin toplam tutarı ne kadardır?
3. Zirvede Türkiye'nin savunma harcamalarının artırılması veya yeni askerî yatırım programlarının hayata geçirilmesine ilişkin herhangi bir taahhütte bulunulmuş mudur? Bulunulduysa bunların bütçeye yıllık maliyeti ne olacaktır?
4. Zirve kapsamında kararlaştırılan savunma sanayisi iş birlikleri çerçevesinde Türkiye'nin gerçekleştireceği silah, mühimmat, savunma sistemi ve askeri teknoloji alımlarının toplam tutarı nedir?
5. NATO Savunma Sanayii Forumu sonrasında savunma sanayisi ve silah tekellerine sağlanması planlanan yatırım teşvikleri, vergi istisnaları, SGK prim destekleri, enerji destekleri, kamu alım garantileri, Hazine garantileri, düşük faizli krediler ve arazi tahsislerinin toplam maliyeti ne olacaktır? Bu desteklerden hangi şirketler yararlanacaktır?
6. Zirvede alınan kararlar doğrultusunda Türkiye'de kurulması planlanan yeni savunma sanayisi tesisleri, üretim merkezleri veya organize sanayi bölgeleri bulunmakta mıdır? Varsa bunların kamu bütçesine toplam maliyeti nedir?
7. Bütün bu anlaşmalardan sonra ülkemizde savunma sanayisi işçilerinin yeni çalışma koşulları, ücretleri, mesai ve vardiya süreçleri, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda ne tür sonuçlar ortaya çıkacaktır? Yine kahramanlık ve fedakarlık övgüleri ile mi çalıştırılmaya devam edilecektir?
8. NATO Zirvesi sonrasında üstlenilen mali yükümlülüklerin Orta Vadeli Program, merkezi yönetim bütçesi ve kamu borçluluğu üzerindeki etkisine ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış herhangi bir mali etki analizi bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa sonuçları nelerdir?
9. NATO Zirvesi sonrasında savunma ve silahlanma harcamalarında meydana gelecek artışın hangi bütçe kalemlerinden finanse edilmesi planlanmaktadır? Bu harcamalar nedeniyle eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, tarım, sosyal yardımlar veya diğer kamu hizmetlerinde kaynak aktarımı ya da harcama kısıtlaması öngörülmekte midir?
10. Asgari ücrete ara zam yapılmaması, emekli aylıklarının düşük tutulması ve kamu harcamalarının sınırlandırılması "mali disiplin" gerekçesiyle savunulurken, NATO Zirvesi sonrasında üstlenilen milyarlarca dolarlık savunma harcamaları ve savaş sanayisine sağlanacak teşvikler aynı mali disiplin anlayışıyla nasıl bağdaştırılmaktadır?
11. NATO Zirvesi ve Savunma Sanayii Forumu kapsamında üstlenilen tüm mali yükümlülüklerin, imzalanan anlaşmaların ve bunların kamu bütçesine etkilerinin ayrıntılı biçimde Türkiye Büyük Millet Meclisine ve kamuoyuna açıklanmasına yönelik Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır? Bulunmuyorsa gerekçesi nedir?
12. Bakanlığınız, NATO Zirvesi sonrasında üstlenilen savaş harcamalarının ve savunma sanayisine sağlanacak teşviklerin maliyetinin nihayetinde vergi mükellefleri, işçiler, kamu emekçileri, emekliler ve dar gelirli yurttaşlar tarafından karşılanacağı yönündeki değerlendirmelere katılmakta mıdır? Katılmıyorsa bu harcamaların hangi kaynaklardan finanse edileceğini açıklayacak mıdır?"