İzmir Körfezi’nde 'deniz marulu' patlaması: Toplanan miktar 300 tona yaklaştı

İzmir- Körfezi'nde sıcaklıkların artmasıyla birlikte Mavişehir açıkları, Gediz ağzı ve iç körfez hattında yoğun deniz marulu (yeşil alg) patlaması yaşanmaya devam ediyor. Sudaki azot ve fosfor gibi besin elementlerinin aşırı artması sonucu oluşan bu su kirliliği tablosu, deniz ekosistemini ve oksijen seviyesini ciddi şekilde tehdit ediyor.

İzmir Körfezi'ni besleyen Gediz Nehri ve Ağıl Deresi, havzalardaki kirliliği doğrudan iç körfeze taşımaya devam ediyor. İki hat üzerinden gelen kirleticiler, körfez ekosisteminde ciddi bir çevre felaketine zemin hazırlamaya devam ediyor. Son dönemde yeniden yoğun şekilde görülmeye başlayan deniz marulları için İzmir Büyükşehir Belediyesi ekiplerinin çalışmalarını gazetemize değerlendiren İZDENİZ Genel Müdürü Gökhan Marım, bölgede yapılan son saha çalışmalarına ilişkin dikkat çeken bilgiler verdi.

Ekolojik baskıyı bir kez daha gündeme taşıdı

Körfezdeki kirlilik riskini değerlendiren Marım, “Gediz Nehri ve Ağıl Deresi üzerinden Körfez’e taşınan kirlilik yükünün etkisiyle büyüyen deniz yosunları, hem kötü koku hem de ekolojik risk nedeniyle yakından takip ediliyor. Drone uçuşları, tekne taramaları, dip tarama faaliyetleri ve deniz yüzeyi temizliği eş zamanlı sürerken, yalnızca 2026 yılının ilk aylarında yaklaşık 300 tona yakın deniz marulu toplandı. İzmir Körfezi’nde son günlerde özellikle Mavişehir açıkları, Gediz ağzı ve iç körfez hattında yeniden görünmeye başlayan deniz marulları, ekolojik baskıyı bir kez daha gündeme taşıdı” dedi.

“Yoğun miktarda deniz marulu tespit edildi”

İzmir Körfezi'nde 2024 yılında yaşanan alg patlamaları, aşırı deniz suyu sıcaklıkları, evsel/endüstriyel atıklar ve yetersiz akıntı sirkülasyonu tetikleyerek, ciddi ekolojik krizlere, kötü koku yayılımına ve toplu balık ölümlerine yol açmıştı.

Körfezde yaşanan durumun sıradan bir görüntü olmadığını belirten Marım, “2024 yılı Ağustos ayı gibi mikroalg patlaması yaşıyorduk. Şu anda da makroalg patlaması yaşıyoruz. Yani yoğun bir şekilde deniz marulu oluşumu var. Gediz’in eski yatağı olan, Mavişehir açıklarına çıkan Ağıl Deresi’nden Gediz’in ana yatağına kadar olan bölgede arkadaşlarımız iki gün önce tekneyle saha tespiti yaptı. Birçok noktada konum alındı, fotoğraf ve videolar çekildi. Özellikle sığ bölgelerde yoğun miktarda deniz marulu tespit edildi. Deniz marulunun oluşmasının ana nedenlerinden biri Gediz Nehri ve Gediz’in eski yatağı olan Ağıl Deresi. Ağıl Deresi’ne gelen su, Menemen Ovası’nda Gediz suyuyla yapılan sulamanın ardından geri dönen sulardan oluşuyor. Aynı zamanda Menemen Ovası’ndaki drenaj kanallarının tamamı Ağıl Deresi’ne bağlanıyor. Bu durum da Mavişehir açıklarında yıllardır devam eden bir sığlaşmaya neden olmuş durumda” bilgisini paylaştı.

“Menemen ovasından geri dönen sulama sularındaki azot ve fosfor yükü süreci hızlandırıyor”

Kirlilik yükünün boyutunun altını çizen Marım, “Ağıl Deresi’nden Gediz’in ana yatağına kadar olan bölgede yaptığımız kaba hesaplamalara göre yaklaşık 4 milyon metrekarelik bir alanda maalesef makroalg, deniz marulu ve zaman zaman sosyal medyada gördüğümüz kırmızı renkli oluşumlar bulunuyor. Bilimsel çalışmalara göre arıtılmadan bırakılan evsel atık sular, sanayi deşarjları ve tarımsal drenaj suları Gediz Nehri ve Ağıl Deresi aracılığıyla Körfez’e ulaşıyor. Özellikle Menemen Ovası’ndan geri dönen sulama sularının taşıdığı azot ve fosfor yükü, makroalg oluşumlarını hızlandırıyor” diye konuştu.

"Dip tarama ve altyapı yatırımları sürüyor"

İzmir Büyükşehir Belediyesi; Aralık 2024 tarihinden bu yana yürütülen yoğun çalışmalarda deniz tabanından 1 milyon ton (yaklaşık 50 bin kamyon) dip çamurunu başarıyla temizlediğini, proje doğrultusunda 4 milyon ton dip çamurunun daha çıkarılacağını kamuoyuyla paylaşmıştı.

Körfez’de yalnızca yüzey temizliği değil, yapısal müdahaleler de yürüttüklerini sözlerine ekleyen Marım konuşmasını şöyle sürdürdü: "Yürütülen dip tarama çalışmalarıyla hem sığlaşmanın önüne geçilmesi hem de körfez içerisindeki sirkülasyonun artırılması hedefleniyor. Bu çalışmalar kapsamında şu ana kadar 1 milyon tonun üzerinde dip çamuru bertaraf edildi. Özellikle Mavişehir tarafında önemli bir derinleştirme çalışması yürütülüyor. Ayrıca Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi’nin 4. fazının da devreye alınmasının önemli bir adım oldu. Bunların olumlu etkiler yaratacağını umut ediyoruz ancak etkilerinin görülmesi zaman alan süreçler. Hocalarımız da bunun etkilerinin görülmesinin bir-iki yılı bulabileceğini ifade ediyor. Geçen yıl ve önceki yıl yaşanan balık ölümleri ile koku sorunlarının tekrar yaşanmaması için hem deniz marullarının toplanması hem de altyapı yatırımları dahil elimizden gelen tüm çalışmaları yapmaya devam ediyoruz."