Urfa’da sarımsak üreticileri dertli: 'Emeğimiz aracıya gidiyor, devlet destek vermiyor'

Urfa'da çiftçiler, dönümünü geçen yıl 110 bin TL’ye sattıkları sarımsağı bu yıl 10 ile 50 bin TL aralığında sattı. Aracılardan dert yakınan çiftçiler, fiyat kontrolünün yapılmasını talep etti.

Birecik ilçesinde Fırat Nehri'nin kenarında bulunan Xerabeskan Mahallesi’nde sarımsak ekimi yapan çiftçiler fiyatlardan ve aracılardan dertli.

İsmail Karayazgan, bu yıl zarar ettiklerini belirterek, yıl içinde biber ve sarımsak ekerek geçimlerini sağladıklarını söyledi. Her yıl Temmuz ayından itibaren sarımsak ekimi için hazırlıklara başladıklarını ifade eden Karayazgan, Ekim-Kasım aylarında sarımsak tohumunu toprakla buluşturduklarını dile getirdi.

Karayazgan, “Tarlayı sürdüğümüz zaman dönüm başına ortalama 2 litre mazot harcıyoruz. Ardından 9’lu dediğimiz bir sürüm yapıyoruz. Bununla toprağı düzleştiriyoruz. 20 dönüm için yaklaşık 4 bin TL maliyet oluşuyor. 6-7 bin TL de traktör kiralama ücreti oluyor. Sürüm işlemleri bittiği zaman taban gübresi atıyoruz. Dönüm başına 20-30 kilogram atıyoruz. Bugün bir çuval gübrenin fiyatı 3 bin ile 3 bin 500 TL arasında. Daha sonra sarımsak ekimine başlıyoruz. Daha önceleri elle ekim yapıyorduk fakat makinalar ilerleyince şimdi mikser denilen bir makinayla ekiyoruz. Bunun içinde dönüm başına bin TL veriyoruz. Sulamamızı da fıskiye yöntemiyle yapıyoruz. Bunun için de elektrik maliyeti çıkıyor. Girdi kalemleri çoktur. Sarımsak tarlasının dönüm başına ortalama 40 bin TL maliyeti oluyor” dedi.

‘Geçen yıl 110 bin TL, bu yıl 10 bin TL'

Yeşil sarımsağın kilosunun 15 ile 30 TL arasında sattıklarını aktaran Karayazgan, kuru sarımsağı ise kilosunu 20 ile 35 TL arasında sattıklarını ifade etti.

Dönüm başına 4 tona kadar hasat alabildiklerini belirten Karayazgan, “Geçen sene burada bir dönüm sarımsağı 110 bin TL’ye kadar sattık. Bu yıl ise 10’dan başladı 45-50 bin TL arasında satıldı. Fiyat arasında bu kadar dalgalanma yaşandı. Bunun için insanlar hep zarar ediyor. Devlet, sarımsak için destekleme vermiyor. Bunun yanında en çok yaşadığımız sorun fiyat denetimsizliğidir. Üretici ile tüketici arasındaki fiyatta uçurum var” diye konuştu.

"Aracılar kontrol altına alınsın"

Aynı mahallede sarımsak üretimi yapan başka bir çiftçi Ahmet Savaş da, bu yıl hayal kırıklığına uğradıklarını dile getirerek, “Bütün çiftçiler zarar etti. Bu yıl masrafını çıkarsa yeter. Yapacağımız başka iş olmadığı için seneye yine ekeceğiz. Şimdi tohumumuzu topluyoruz. 7-8’inci ayda yine hazırlıklarımıza başlayacağız. Bizim talebimiz fiyatın takip edilmesidir. Tarladan ucuz çıkıyor ama tüketiciye çok pahalı bir şekilde ulaşıyor. Aradaki bütün ücret aracıya gidiyor. Eğer bunun fiyat takibi yapılsa ve sağlıklı bir denge kurulsa ne çiftçi zarar edecek ne de tüketici” diye belirti.

İşçilerin yevmiyesi 900 TL

Çocuk yaşına rağmen sarımsak tarlasında çalışan 15 yaşındaki R.Ş. de güneş altında çalışmanın zorluklarını anlattı. Sabah saat 05.30’da uyandıklarını ve 06.30’da evden çıktıklarını söyleyen Ş, “Tarlaya geldiğimizde herkes kendisi için belirlenen alanda çalışmaya başlıyor. Saat 09.00’da kahvaltı için yarım saat mola veriyoruz. Daha sonra yine çalışmaya başlıyoruz. Saat 13.00’te öğle yemeği molası veriyoruz. Bir saat kadar dinlendikten sonra ikindi vakti yine 15 dakika çay molası veriyoruz. Saat 16.00’da da paydos verip evimize gidiyoruz. Günümüz böyle tekrar ediyor. Gün içinde güneş altında kaldığımız için zorlanıyoruz ama çalışmaya mecburuz” ifadelerini kullandı.

Sarımsak tarlasında çalışan işçilerin yevmiyesi ise 900 TL.

(MA)