Son 10 yılın ölümcül sel felaketleri: Türkiye’de seller doğal afet değil

Türkiye’de son yıllarda aşırı yağışlar nedeniyle meydana gelen sel felaketleri giderek daha sık ve yıkıcı boyutlarda yaşanıyor. Yaşanan yıkımın sonuçları, sellerin yalnızca yoğun yağışlardan kaynaklanmadığını; iklim değişiminin etkilerinin yanı sıra plansız şehirleşme, dere yataklarına inşaat, altyapı yetersizlikleri ve afet risk yönetimi eksiklikleri gibi faktörlerin de riskleri artırdığını ortaya koyuyor. Bu kapsamda 2016’dan 2026’ya uzanan süreçte farklı bölgelerde çok sayıda ölüm ve ekonomik zarar kaydedildi.

Mersin (2016)

2016 yılının aralık ayında Mersin’in Toroslar ilçesi ve çevresini etkisi altına alan ani aşırı yağışlar, sel ve su baskınlarına yol açtı. Yoğun yağış nedeniyle yollar su altında kalırken, AFAD ve yerel yetkililer 2 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Selde araçlar sürüklendi ve yerleşim alanlarında altyapı ciddi şekilde zarar gördü.

Ordu ve Trabzon (2018)

8 Ağustos 2018’de Ordu’da etkili olan yoğun yağışlar sonucunda sel felaketi yaşandı. Sahil kesiminde ve dere yataklarında taşmalar meydana gelirken, resmi açıklamalara göre 1 kişi yaşamını yitirdi. Aynı yılın haziran ayında ise Trabzon’un Araklı ilçesinde sağanak sonrası meydana gelen taşkında 10 kişi hayatını kaybetti. Bölgede bir hidroelektrik santralinin borusunun patlaması sonucu su akışı şiddetlendiği görülmüştü.

Düzce (2019)

17–18 Temmuz 2019 tarihlerinde Düzce’nin Akçakoca ve Cumayeri ilçeleri ile çevresini etkisi altına alan yoğun yağışlar, sel ve heyelanlara yol açtı. Bölgedeki tarım arazileri ile yerleşim alanları ciddi zarar gördü; yetkililer toplam 7 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

Giresun (2020)

Ağustos 2020’de Giresun’un Dereli ilçesi ve çevresinde meydana gelen sel ve heyelan olayları, en az 11 kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Olay sonucunda ilçe merkezi büyük bir yıkımla karşılaştı. Eleştiriler, özellikle son 15 yıllık süreçte vadiler ve dere yataklarında yoğunlaşan Hidroelektrik Santralleri (HES) projeleri gibi fiziki müdahalelerin riskleri artırdığı yönünde oldu.

Batı Karadeniz (2021)

Ağustos 2021’de Kastamonu’nun Bozkurt ilçesi başta olmak üzere Bartın ve Sinop’ta etkili olan şiddetli yağışlar sonucu ortaya çıkan seller, Türkiye’nin yakın tarihindeki en yıkıcı sel felaketlerinden biri oldu. Bir hafta süren yoğun yağışların ardından dereler taştı, su seviyesi bazı noktalarda 4 metreyi aştı ve yerleşim alanlarına yayıldı. AFAD verilerine göre selde en az 62 kişi hayatını kaybetti; Kastamonu’da 52, Sinop’ta 9 ve Bartın’da 1 kişi yaşamını yitirdi. En yüksek yağış miktarları kaydedilen bölgelerde altyapı çöktü, yüzlerce köy elektriksiz kaldı ve binlerce kişi tahliye edildi. 

Urfa ve Adıyaman (2023)

15 Mart 2023’te Urfa ve Adıyaman’da etkili olan sel felaketleri, şiddetli sağanak yağışlarla tetiklendi ve yarım metrenin üzerinde yağış miktarları görüldü. Resmi AFAD bültenine göre Urfa’da son 24 saatte 111 mm, Adıyaman’da 136 mm yağış düşerken sel nedeniyle Urfa’da 4, Adıyaman’da 1 kişi hayatını kaybetti; ayrıca birçok kişi kayıp olarak bildirildi. Diğer kaynaklara göre selde toplam yaklaşık 21 kişi yaşamını yitirdi, 3 154’ten fazla ev ve iş yeri zarar gördü. Felaket, aynı bölgede geçen 6 Şubat depremi sonrası zayıflayan altyapının da etkisiyle daha yıkıcı oldu.

İstanbul ve Kırklareli (2023)

5–7 Eylül 2023 tarihlerinde batı Türkiye’yi etkisi altına alan kuvvetli sağanak yağışlar sonucunda İstanbul’un Arnavutköy, Başakşehir ve Küçükçekmece çevresinde sele dönüşen olaylar yaşandı. İstanbul Valiliği verilerine göre sanayi ve yerleşim alanlarını vuran selde 2 kişi hayatını kaybetti, 12 kişi yaralandı. Kırklareli’nin Demirköy ilçesine bağlı İğneada beldesinde de sel sularına kapılan 5 kişinin cansız bedenine ulaşıldı; kayıp bir kişinin arama çalışmaları sürüyor. Bölgedeki bungalov tesislerin ruhsatsız olduğu tespit edilerek soruşturma başlatıldı.

İzmir (2025)

23 Ekim 2025’te İzmir’in Foça ilçesinde dünürlü sağanak yağışlar sonucu meydana gelen şiddetli selde, Arama‑kurtarma çalışmalarında bir kişinin sele kapılarak hayatını kaybettiği bildirildi. Sel, kısa sürede bir dereyi taşırarak birçok sokak ve evde su baskınlarına yol açtı. Bu olayda aşırı yağış miktarının kısa süre içinde çok yüksek seviyelere ulaşması ve drenaj altyapısının yetersizliği dikkat çekti.

Antalya (2026)

2026 yılının ocak ayında Antalya’nın Aksu ilçesinde yaşanan sel olayında, serada çalışan Suriyeli bir ailenin 3 yaşındaki kızı Berra Berhu, yağmur suyunun tahliye edildiği kanala düşerek hayatını kaybetti. Olay, altyapı sistemlerinin ani yağış koşullarını karşılamadaki eksikliklerini ve standart dışı drenaj yapılandırmasının riskleri nasıl büyüttüğünü gözler önüne serdi.

İzmir ve Muğla (2026)

6 Şubat 2026’da Ege Bölgesi’ni etkisi altına alan şiddetli yağışlar Muğla ve İzmir’de sele dönüştü. Marmaris’te belediye personeli Zekeriya Şahin, İzmir Torbalı’da sürücü Mehmet Ekinci ve Menderes ilçesinde sel sularına kapılan Balımnaz (16) ile Nergiz (21) Türkkal yaşamını yitirdi. Bu olaylar, sağanak yağışların mevcut altyapı yetersizlikleriyle birleştiğinde ölümcül sonuçlara yol açtığını bir kez daha ortaya koydu.

Kronolojik olarak bir araya getirilen bu olaylar, Türkiye’de sel felaketlerinin münferit meteorolojik olaylar olmaktan çıkıp, artan yağış yoğunluğu, plansız şehirleşme, dere yataklarındaki yapılaşma ve altyapı yetersizlikleri gibi yapısal sorunlarla birlikte ağırlaştığını gösteriyor. 2021 Batı Karadeniz sele ilişkin analizler, derelerin küçülmesi ve yapılaşmanın etkisinin tahribatı artırdığına dikkat çekiyor; sel öncesi erken uyarı sistemlerinde eksiklikler ve altyapı hazırlıklarının yetersizliği de can kaybını büyüttü.