İHD: Suriye’de Kürtlere yönelik saldırılara karşı protestolarda 123 kişi tutuklandı, 1 kişi yaşamını yitirdi

İnsan Hakları Derneği (İHD) Dokümantasyon Merkezi, Suriye’de geçtiğimiz aylarda Kürtlere yönelik saldırıların ardından Türkiye’de düzenlenen protestolar ve eylemlere ilişkin hak ihlallerini raporladı. Rapora göre, protestolar nedeniyle en az 930 kişi gözaltına alındı, 123 kişi tutuklandı, 1 kişi yaşamını yitirdi.

İHD’nin “Suriye’de Kürtleri hedef alan saldırılarla ilgili protesto ve tepkilere yönelik baskılar ve yaşanan hak ihlalleri” başlıklı raporunda, en az 22 ilde düzenlenen 70’ten fazla barışçıl gösteriye kolluk güçlerinin müdahale ettiği belirtildi. Müdahalelerde belediye eş başkanları, insan hakları savunucuları, sendika ve meslek örgütü yöneticileri, gazeteciler ve çocukların da aralarında bulunduğu çok sayıda kişinin gözaltına alındığı ifade edildi.

Raporda, müdahalelerde biber gazı, plastik mermi ve tazyikli su kullanıldığı kaydedildi. Çok sayıda kişinin fiziksel şiddete maruz kaldığı, gözaltına alınanlara ters kelepçe uygulandığı belirtildi.

Urfa, Mardin ve Diyarbakır’da valiliklerin çeşitli sürelerle her türlü eylem ve etkinliği yasakladığı belirtilen raporda, protestolar sırasında Mersin’de bir mültecinin, sivil bir kişinin protestocuları tehdit etmek amacıyla rastgele ateş açması sonucu yaşamını yitirdiği hatırlatıldı. Olaylarda 4’ü gazeteci olmak üzere en az 5 kişi yaralandı.

Rapora göre, protestolara katıldıkları ya da sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek en az 930 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar arasında 1 gazeteci ve 32 çocuk bulunurken, en az 123 kişi tutuklandı.

Gazeteciler gözaltına alındı, haber sitelerine erişim engeli getirildi

Protestoları takip eden en az 8 gazeteci gözaltına alındı, gazeteci Nedim Oruç ise tutuklandı.

Mezopotamya Ajansı, Jinnews, ETHA, Yeni Yaşam ve Ajansa Welat’ın da aralarında bulunduğu haber kuruluşlarına ait 40’tan fazla sosyal medya hesabı ve internet sitesine erişim engeli getirildi. Ayrıca yüzlerce sosyal medya hesabı da engellendi.

Çocuklar gözaltına alındı

Raporda, Suriye’deki saldırılar sırasında HTŞ ve beraberindeki silahlı grupların öldürdükleri kadınların saç örgülerini kesmesine tepki olarak sosyal medyada saç örme videosu paylaşan 2’si çocuk 4 kişinin gözaltına alındığı da hatırlatıldı. Gözaltına alınan çocuklardan birinin tutuklandığı, aynı içerikte video paylaşan bir hemşirenin ise görevden uzaklaştırıldığı ifade edildi.

Aynı gerekçeyle Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu, Amedspor’a, kulüp başkanına ve futbolcu Çekdar Orhan’a çeşitli idari cezalar verdi.

‘İşkence ve kötü muameleye ilişkin etkili soruşturma yürütülmeli’

İHD, çok sayıda kişinin protestolara yönelik müdahaleler sırasında, gözaltında ve cezaevinde işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını kaydetti. Raporda, hak ihlallerine ilişkin sorumlular hakkında derhal “bağımsız, tarafsız ve etkili soruşturma” yürütülmesi çağrısı yapıldı.

Öte yandan, başka ülke vatandaşı en az 46 kişinin sınır dışı edildiği bilgisi de raporda yer aldı.