Ekmeğimiz ve geleceğimiz için hep birlikte emperyalist savaşa karşı durmalıyız

Amerikan emperyalizmi ve İsrail’in İran’a yönelik başlattıkları savaş birinci ayını doldurdu. Savaşın gürültüsü okyanus ötesinden gelse de, etkisi Eskişehir’de sabahın kör saatinden akşamın geç saatine kadar fabrikalarda, iş yerlerinde alın terini döken işçilerin cebinde, sofrasında şiddetli bir şekilde hissediliyor. Erdoğan-Şimşek programının işçilere dayattığı sefaletin üstüne savaşın etkileri yoksulluğu daha da derinleştiriyor.

Eskişehir, Türkiye sanayisinin önemli merkezlerinden biri. Metalden gıdaya, camdan kamu işletmelerine, belediyelerden petrokimyaya, madenden iletişime pek çok sektörden irili ufaklı yüzlerce fabrikada on binlerce işçinin, emeğini her gün kapitalistlere sattığı bir kent. Savaşa bağlı olarak çalışma ve yaşam koşulları kentimizde de ağırlaşıyor. Başta motorin ürünleri olmak üzere iğneden ipliğe her şeye zam geliyor. İşçilerin aldıkları üç beş kuruşluk zamlar daha cebe girmeden eriyip gidiyor.

Bu nedenle savaş Eskişehir’de işçilerin önemli gündem maddeleri arasında. Artan motorin fiyatlarının savaşa olan etkisinden tutalım da savaşın başkaca ülkelere sıçrama ihtimaline, ABD-İsrail’in durdurulamayacağına, İran’ın güçlü bir devlet olduğu ve bu zamana kadar iyi dayandığına kadar pek çok söylem işçi sohbetlerinde yerini alıyor. Bu sohbetlerden edindiğimiz izlenim işçiler arasında yaygın olarak “Sıra Türkiye’de” yanılsamasının karşılık bulduğu. Bu yanılsamanın kaynağının önemli ölçüde Cumhur İttifakı partilerinin yerel örgütlerinin propagandası olduğunu da işçilerden öğreniyoruz. Bu partilere oy veren işçilerden sıkça “Milli birlik adı altında tüm millet toplanmalıyız, Türkiye tek vücut olmalı, PKK ile süreç de zaten bu savaş öngörüldüğü için başlatıldı” gibi sözler duyuluyor.

Oysa gerçek olan Türkiye’deki hakim sınıflar ve onların iktidarının bugünkü temsilcisi olan Saray rejimi ABD emperyalizmine göbekten bağlı ve onların bölgede en iyi ilişki kurdukları sadık müttefikleri pozisyonunda. Saray rejimi, ABD emperyalizmi ile çelişen, uyuşmayan herhangi bir siyasi pozisyon, bugüne kadar almadı. Ayrıca İsrail ile ticari ilişkiler da sürüyor. NATO üyeliği ve ekonomik bağımlılık zincirleri, Türkiye’nin “sıradaki hedef” olmasından ziyade, bu saldırganlığın lojistik ve siyasi bir parçası haline getirildiğini gösteriyor.

“Sıra Türkiye’de”ye kanıt olarak gösterilen bir diğer gerekçe siyonistlerin dile getirdiği vadedilmiş topraklar (Arz-ı mevud hikayeleri) ifadesi. İşçiler özetle şöyle diyor; “Siyonistlerin topraklarını genişletme çabası hiç durmayacak ve vadedilmiş toprakların bir kısmı da ülkemiz sınırları içerisinde. O nedenle biz de İsrail’in hedefiyiz.” Bu görüş işçiler içerisinde epey yaygın. Konu milliyetçi ve dini duyguların istismarına oldukça açık. Bu istismarın tek panzehri ise işçilerin gerçek bir antiemperyalist hatta örgütlenmesi.

İşçiler savaş yüzünden alım güçlerinin düştüklerinin çok farkında ancak bu durumu savaşı fırsata çevirenlere bağlıyorlar. Fırsatçıların her şeyi savaşa bağlayarak zamları yağdırdıklarını düşünüyorlar. Savaşın durdurulmasına dair kendilerinde bir sorumluluk görmeyen işçiler “Savaşı biz durdurabilir miyiz? Biz koca ABD’ye nasıl söz geçirebiliriz? Biz işçiler ne yapabiliriz ki?” gibi sorularla bunu göstermiş oluyorlar. Geçmiş barış mücadeleleri, işçi ve sendikal hareketin yaptığı eylemler, iş birlikçi hükümetlere attırılan geri adımlar çok az bir işçi kesiminin hafızasında. İşçi sınıfının daha geniş bölükleri bu içerikli etkili işçi muhalefetinin deneyimine sahip değil.

Tarihsel olarak işçi sınıfının savaşa karşı sert barikatlar kurduğu dönemler olmuştur. 1991 Körfez Savaşı’nda da 2003 yılında ABD’nin Irak’a saldırısında da işçiler en ön saflarda barış mücadelesine atılmışlardı. O dönem sendika merkezlerinde mücadeleci sendikacıların da yer alması bu mücadelenin yaratılmasında önemli bir rol oynamıştı. Mart 2003 yılında Irak Tezkeresi döneminde tezkereyi Meclisten geçirmeyen irade “Irak’ta savaşa hayır” diyerek sokaklara dökülen yüz binlerce işçi ve emekçinin ortak iradesiydi.

Bugün savaş işçilerin alım gücünü iyiden iyiye düşürürken, buna karşı direnme görevi olan sendikalar ise derin bir sessizliğe gömülmüş durumda. Eskişehir’deki sendika şube yönetimlerine baktığımızda, savaşın ekonomik yıkımına ilişkin ancak birkaç cümle duyabiliyoruz. Bazı sendikacıların ne savaş ne zamlar ne işçilerin alım gücü umurunda. Tüm dünyanın gündemine yakıcı bir biçimde giren savaş işçilerin emekçilerin mücadele merkezi olması gereken sendikaların koltuklarını işgal edenler tarafından bir türlü dillendirilmiyor. Sadece Eskişehir’de değil elbette, ülkedeki tüm sendikacılar için neredeyse aynı tablo.

İşçiler, sadece savaşı izleyen bir pozisyonda kalmaya devam ederse yoksulluk ve sefaletin derinleşeceğini de bilmemiz gerekir. Peki, ne yapılabilir? Cumhur İttifakı savaş ve onun ülkemize yansımaları konusunda son derece sessiz. İki tarafa da göstermelik sükunet çağrıları yapıyor. Ancak emperyalist bir ülke başka bir ülkenin toprağına açıkça “Buranın yer altı yer üstü kaynaklarını istiyorum” diyerek saldırıyorken bu sükunet çağrıları anlamsız ötesi olmaktan kurtulamıyor. Atılabilecek somut adımlar var. Başta ülkemizde bulunan ABD ve NATO üslerinin (İncirlik, Kürecik) kapatılması talebi yaygınlaştırılmalıdır. Bu üsler halkımız ve işçiler için güvenlik değil tehlike ve ekonomik yüktür. Sözleşme süreçlerinde “Savaş var ne yapalım ancak bu kadar olurdu” demek yerine savaşı ve onu yaratan koşulları ortadan kaldırmak için mücadele edilmelidir. İşçilerden esirgenen paraların savaş bütçelerine aktığını işçilere anlatmak gerekir. Bugün Eskişehir'in en büyük işletmelerine şöyle bir baksak hepsinin emperyalist üretim ilişkileriyle bağlı olduğunu görürüz. Savaşı çıkaran emperyalist güçler savaşta atacağı bombayı işçinin üzerinden finanse ediyor. Bugün Beko, Ford işçi çıkarıyorsa, burada çalışan işçilere yoksulluk sınırının altında bir ücret reva görülüyorsa bu emperyalizmin yerli sermayedarlarla kurduğu bağımlılık ilişkisinden bağımsız değil. O nedenle ücretlerimizin enflasyon karşısında erimesine karşı çıkmak, işten atmalarla karşı çıkmak, vergide adalet istemekle, savaşa karşı mücadele iç içe geçmiştir ve bu taleplerin tümü antiemperyalist bir mücadelenin unsurudur. Sendikalar bu konuda artık seyirci kalmayı bırakmalı ve sorumluluk almalıdır.

Özetle savaş sermayedarların kar hırsının sonucudur. Barış işçilerin emekçilerin çıkarınadır. İşçiler kendi çıkarlarının yanında saf tutmalıdır. Ekmeğimiz, geleceğimiz, işimiz için emperyalist barbarlığa karşı bir arada durmalıyız.