Gıda arzı için risk uyarısı | CHP’li Gürer: Savaş tarımı derinden etkiledi, acil önlem şart

CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Meclis’te düzenlediği basın toplantısında savaşın tarım üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak çözüm önerilerini açıkladı. Gürer, ABD ve İsrail’in İran’a saldırıların Türkiye’deki tarım sektöründeki sorunları derinleştirdiğini söyledi.

Gürer, gübre, akaryakıt, enerji, yem ve temel gıda ürünlerinde dışa bağımlılığın risk oluşturduğunu belirterek, yanlış tarım politikaları ve yetersiz desteklerin krizi büyüttüğünü ifade etti. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 yılının dördüncü çeyreğinde ekonominin yüzde 3,6 büyüdüğünü ancak tarımsal üretimin yüzde 8,8 gerilediğini aktaran Gürer, hububat ve meyvede çift haneli kayıplar yaşandığını dile getirdi.

“Destekler artırılmalıdır”

Tarım alanlarının daraldığını, çiftçi sayısının nüfus artışına paralel yükselmediğini ve girdi maliyetlerinin arttığını belirten Gürer, planlı üretim modelinden uzaklaşıldığını söyledi. Tarım Kanunu’nun uygulanmadığını ifade eden Gürer, üreticinin yeterince korunmadığını kaydetti.

“Çözüm var, iktidar elini çabuk tutsun”

Savaşın etkileriyle gıda arzının kritik hale geldiğini belirten Gürer, ithalata dayalı politikalardan vazgeçilmesi gerektiğini söyledi. Arz açığı olan ürünler için bölgesel üretim planlaması yapılması çağrısında bulunan Gürer, birçok ülkenin çiftçisini desteklediğini, Türkiye’de ise ithalata yönelindiğini ifade etti.

Gürer, savaş koşullarında gıda arz güvenliğinin daha da kritik hale geldiğini belirterek, “Tarım stratejik bir sektördür. İktidar acil tarım destek paketini açıklamalıdır” dedi.

Tarımda acil çözüm politikaları

Gürer, tarımda alınması gereken önlemleri şöyle sıraladı:

• Acilen üretici girdi fiyatlarında indirim sağlanmalıdır. Hayvansal ve bitkisel üretimin sürdürülebilirliği için mevcutta ek muafiyetler sağlanmalıdır. Özellikle topraktan uzaklaşmış, kırsalda yaşayan küçük aile tipi işletmelerin toprakla tohumu buluşturması ve boşalan ahırların yeniden sürece katılmasını sağlayacak, ürün alım garantili, maliyet ve makul kar ile alım fiyatı oluşturulacak ve yem destekli cumhurbaşkanlığı çağrısı yapılmalıdır.
• Gübre ve yem de yüzde 50 oranında sübvanse sağlanmalıdır. Sahte gübreye karşı denetimler artırılmalıdır. Gübre demek üretimde verim demektir. Gübresiz üretim verim kayıplarına da yol açar. Ülkemiz gübrede önemli ölçüde dışa bağımlı kılınmıştır.
• Tarım Kanunu’nun 21. maddesinde yer alan milli gelirin %1’inin çiftçiye destek olarak verilmesi hükmü gereği 772 milyarı bulan destek yerine 2026 yılında 168 milyar destek ayrılmıştır. Bu destek kanuna uygun olarak verilmelidir.
• Akaryakıtta ÖTV ve KDV kaldırılmalı ve tarım kesimi ile nakliyecilere akaryakıt desteği sağlanmalıdır. Tarım kesimine verilen akaryakıt desteği artırılmalı, kırmızı mazot uygulamasına geçilmelidir.
• Tarım kesimi, nakliyeciler ve esnaf için kredi borçları yapılandırılmalı, faizler silinmeli ve ek kredi desteği sağlanmalıdır. 2025 yılı destekleri hemen ödenmeli, haciz ve icra işlemleri durdurulmalıdır.
• Küçük aile işletmelerinde sigorta prim ödeme desteği verilmelidir.
• Buğday ve arpa gibi ürünlerin alım fiyatı girdi maliyetine göre açıklanmalı ve taban fiyat uygulamasına dönülmelidir.
• Sulama suyu ve elektrik borçları hasat sonuna bırakılmalıdır.
• İhtiyaç sahibi üreticilere fide ve tohum desteği verilmelidir.
• Arz açığı olan ürünlerde üretim artırıcı destekler sağlanmalıdır.
• Veteriner ve aşı giderleri kamu tarafından karşılanmalıdır.
• Hayvan hastalıklarıyla mücadele artırılmalıdır.
• Nakliye köprü ve yol ücretleri bir yıl kaldırılmalıdır.
• Üretim planlaması yapılmalıdır.
• Ürün fiyat artışları kontrol altına alınmalıdır.
• Hasat dönemlerinde iş gücü planlaması yapılmalıdır.
• Tarım Kredi marketlerine doğrudan ürün sevki sağlanmalıdır.