DEM Parti'li Ayten Kordu'dan 6 Şubat depremleri ile ilgili araştırma önergesi

DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu 6 Şubat depremleri ile ilgili Meclise araştırma önergesi verdi. Kordu önergesinde “Deprem bölgesinde üç yıl geçmesine rağmen süregelen barınma, ekonomi, adalet ve kayıp yurttaşlar gibi temel sorunlar; hasar tespitlerindeki bilimsel eksiklikler; hukuki süreçlerdeki cezasızlık algısı; afet yönetimindeki yapısal sorunlar ve gelecekte olası depremlere karşı hazırlıksızlık, TBMM tarafından kapsamlı bir araştırma yapılmasını zorunlu kılmaktadır” dedi.

“Barınma sorunu hâlen en yakıcı başlık olmayı sürdürmektedir”

Resmi verilere göre en az 53 bin 537 kişinin yaşamını yitirdiği depremin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen bölge halkının barınma, sağlık, eğitim, istihdam, altyapı, sosyal güvenlik ve adalet başta olmak üzere temel sorunlarının kalıcı biçimde çözülemediğinin açıkça görüldüğünü belirten Kordu; “Barınma sorunu hâlen en yakıcı başlık olmayı sürdürmektedir. Yüz binlerce yurttaş konteyner kentlerde halen yaşam mücadelesi verirken, anahtar teslimi denilen konutların önemli bir kısmı altyapı eksiklikleriyle teslim edilmiştir. Bunun yanında hasar tespit süreçlerinde ciddi bilimsel ve idari sorunlar yaşanmış; uzman olmayan kişiler tarafından yapılan yüzeysel değerlendirmeler sonucu sağlam binalara ağır hasar raporları verilirken, kimi riskli binalar ise hasarsız sayılabilmiştir. Orta hasarlı yapıların yıkımına ilişkin sonradan getirilen ani kararlar, binaların güçlendirme süreçlerindeki belirsizlikler ve yüksek maliyetler, yurttaşlar açısından yeni mağduriyetler yaratmıştır. Bu süreç, kararların şeffaf ve bilimsel temelde alınmadığı yönündeki eleştirileri artırmış, Orta Hasarlı Bina Mağdurları Platformu gibi yurttaş girişimlerinin oluşmasına yol açmıştır” dedi,

“Hukuki süreçler kamu vicdanını tatmin etmekten uzak”

Depremde yıkılan binalara ilişkin hukuki süreçlerin de kamu vicdanını tatmin etmekten uzak olduğuna dikkat çeken Kordu şunları söyledi; “Yıkılan binaların sorumluları, müteahhitler, denetçiler ve kamu görevlileri hakkında yürütülen davaların uzun sürmesi, firari sanıkların bulunamaması ve yargı süreçlerinin şeffaf yürütülmemesi, kamu vicdanında cezasızlık algısını güçlendirmiştir. Ebrar Sitesi’nden Rönesans Rezidans’a, İsias Oteli’nden birçok apartmana kadar büyük yıkımların yaşandığı yapılara ilişkin sorumluların tam anlamıyla hesap vermemesi, geçmişteki depremlerde yaşanan hukuki sorunların tekrarlandığını göstermektedir.”

“En ağır insani boyutlarından biri de kayıp yurttaşlar meselesi”

Deprem sürecinin en ağır insani boyutlarından birinin de kayıp yurttaşlar meselesi olduğunu ifade eden Kordu; “Deprem Mağdurları ve Kayıp Yakınlarıyla Dayanışma Derneği (DEMAK) bünyesinde bir araya gelen aileler, aradan geçen uzun zamana rağmen yakınlarının akıbetine dair bilgi alamamaktadır. Dernek temsilcilerine göre hâlen en az 145 depremzededen haber alınamamış; bu kayıpların 44’ünün çocuk olduğu belirtilmiştir. Yaralı olarak ambulanslara bindirildiği söylenen ancak sonrasında izine rastlanamayan kişiler, kimlikleri belirlenmeden defnedilen cenazeler ve kayıt sistemlerindeki eksiklikler, aileler için büyük bir belirsizlik ve travma yaratmaktadır. Bu durum, deprem sonrası kriz yönetiminde yaşanan yapısal sorunların derinliğini ortaya koymaktadır” dedi.

“Bilimsel ve katılımcı bir hazırlık sürecine ihtiyaç vardır”

Uzmanların İstanbul, Dersim, Bingöl, Hakkâri ve diğer yüksek riskli bölgeler için yaptığı uyarıların, mevcut afet yönetim sisteminin yetersizliklerinin giderilmemesi halinde yeni felaketlerin daha büyük toplumsal sonuçlar doğurabileceğini gösterdiğine işaret eden Kordu; “6 Şubat depremlerinde yaşanan koordinasyon eksikliği, plansız kentleşme, rant odaklı yapılaşma, denetim zafiyetleri ve afet toplanma alanlarının azaltılması gibi sorunlar, gelecekte olası depremler karşısında toplumun can güvenliğini tehdit etmektedir. Bu bağlamda Dersim’de de deprem riskleri dikkat çekmektedir. Dersim’in Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer aldığı; üç ayrı diri fay zonunun bulunduğu ve bu fayların 7 büyüklüğünün üzerinde deprem üretme potansiyeline sahip olduğu yönünde bilimsel uyarılar yapılmaktadır. Buna karşın kentte yapı stokunun güncel risk analizlerinin yeterince yapılmadığı, afet hazırlık planlarının şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılmadığı ve yerel ölçekte güçlendirme çalışmalarının yetersiz kaldığı yönünde eleştiriler bulunmaktadır. Dersim başta olmak üzere risk altındaki kentlerde 6 Şubat sürecinde yaşanan hataların tekrarlanmaması için yerel dinamiklerin dahil olduğu, bilimsel ve katılımcı bir hazırlık sürecine ihtiyaç vardır” ifadelerine yer verdi

“3 yıla rağmen çözülmeyen sorunlar nedeniyle araştırmayı elzem kılmaktadır”

“Sonuç olarak; deprem bölgesinde üç yıl geçmesine rağmen süregelen barınma, ekonomi, adalet ve kayıp yurttaşlar gibi temel sorunlar; hasar tespitlerindeki bilimsel eksiklikler; hukuki süreçlerdeki cezasızlık algısı; afet yönetimindeki yapısal sorunlar ve gelecekte olası depremlere karşı hazırlıksızlık, TBMM tarafından kapsamlı bir araştırma yapılmasını zorunlu kılmaktadır” diyen Kordu, bu nedenle 6 Şubat depremlerinin tüm yönleriyle incelenmesi, sorumluların belirlenmesi ve gelecekteki olası afetlere karşı hazırlıklı olunmasına yönelik somut politikaların geliştirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılmasının elzem olduğunu vurguladı