Dem Parti'den 10–27 Ocak protestolarında yaşanan hak ihlallerine ilişkin TBMM İHİK'e başvuru

DEM Parti TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu üyesi milletvekilleri, Beritan Güneş Altın, Serhat Eren, Ömer Faruk Hülakü 10–27 Ocak tarihleri arasında birçok ilde, Rojava’da yaşanan gelişmelere ilişkin barışçıl protestolara katılan yurttaşlara yönelik kolluk ve yargı uygulamalarına dair ağır ve yaygın insan hakları ihlali iddialarının araştırılması talebiyle, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu'na kapsamlı bir başvuru yaptı.

“Kişi özgürlüğü ve güvenliği ihlali”

10–27 Ocak tarihleri arasında gerçekleşen ev baskınları, sokak müdahaleleri, gözaltılar ve tutuklamaların; kişi özgürlüğü ve güvenliği, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, işkence yasağı, çocukların korunması, basın özgürlüğü ve adil yargılanma güvenceleri bakımından bütünlüklü biçimde ele alınması gereken bir sürece işaret ettiği vurgulanan başvuruda; “Kamuoyuna yansıyan bilgilerde ise gözaltı sırasında darp, ters kelepçe, tehdit ve hakaret uygulamalarının yaygın olduğu, çocukların yetişkinlerle birlikte gözaltına alındığı ve tutuklandığı, annelerin bebekleriyle birlikte karakollara götürüldüğü, gazetecilerin haber takibi sırasında darp edilerek gözaltına alındığı, gözaltında işkence ve kötü muamele iddialarına rağmen sağlık raporlarının gerçeği yansıtmadığı, tedavisi tamamlanmadan tutuklama kararları verildiği yönünde ciddi tespitler yer almaktadır” denildi.

“İddiaların araştırılmaması cezasızlık riskini artırıyor”

Uygulamaların yaygınlığı, ihlallerin münferit olaylar şeklinde ele alınmasını güçleştirdiği ve yapısal bir sorun alanına işaret ettiği vurgulanan başvurudaşunlar söylendi; “Çocukların tutuklanması, çocuk adalet sisteminin temel ilkeleriyle bağdaşmayan sonuçlar doğurmaktadır. Bebeklerin anneleriyle birlikte gözaltında tutulması, çocukların üstün yararı ilkesinin ihlal edildiğine dair güçlü kaygılar yaratmaktadır. Gazetecilere yönelik müdahaleler ise toplumun haber alma hakkı bakımından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir boyut oluşturmaktadır. İşkence ve kötü muamele iddialarının etkin biçimde soruşturulmaması ve sağlık raporlarının güvenilirliğine ilişkin tartışmalar, cezasızlık riskini artıran bir tabloyu ortaya koymaktadır.”

“Rapor oluşturularak kamuoyuyla paylaşılmalı”

“Bu nedenlerle, İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun anayasal görev ve yetkileri kapsamında, 10–27 Ocak tarihleri arasında protestolara katılan yurttaşlara yönelik gözaltı ve tutuklama uygulamalarının bütünlüklü biçimde incelenmesi, çocuklara yönelik işlemlerin ayrı bir başlık altında değerlendirilmesi, gazetecilere dönük müdahalelerin basın özgürlüğü çerçevesinde ele alınması, işkence ve kötü muamele iddialarının mağdurlar dinlenerek araştırılması, sağlık raporlarının düzenlenme süreçlerinin incelenmesi ve kolluk ile yargı uygulamalarının insan hakları standartları bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir” denilen başvuruda, komisyon tarafından yapılacak yerinde incelemelerin, kurum ve kişilerden bilgi ve belge talepleri ile mağdur beyanları doğrultusunda hazırlanacak kapsamlı bir raporun kamuoyuyla paylaşılması, tekrarların önlenmesine yönelik yapısal önerilerin geliştirilmesi ve ilgili kurumlara yönelik açık tavsiyelerin oluşturulması talep edildi.