Çevre Bakanlığı'ndan Aliağa'ya BATIÇİM onayı: 'Ekolojik dengenin bozulmasına neden olacak

Tehlikeli atık maddeler, asbestle anılan gemi sökümleri ve cüruf depolama tesisleriyle gündemden düşmeyen Aliağa'ya yeni bir kirletici daha geliyor. Çevre kirliliğinin en fazla yaşandığı Aliağa'da Batı Anadolu Çimento A.Ş. klinker öğütme ve paketleme tesisi projesi başlattı. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı projeye jet hızıyla "ÇED Gerekli değildir" onayı verdi. Projenin hayata geçmesi halinde başta Aliağa olmak üzere Foça ve Menemen kirlenmeden etkilenecek.

Kanserin mesken tuttuğu yer

Aliağa'daki kanser oranının Türkiye ortalamasının üzerinde olduğu yerleşim yerleri arasında yer alıyor. Uzmanlar, Aliağa'da uzun süre yaşayanlarda kanser görülme riskinin ortalamanın çok üstünde olduğunu ifade ediyorlar. Yapılan birçok bilimsel araştırmada 6-8 yaş arası çocuklarda bilişsel gelişimin, hava kirliliğinin yüksek olduğu mahallelerde geride olduğu tespit edildi.

3 yıl içinde tam kapasiteye ulaşacak

Aliağa ilçesi sınırları içerisinde Çandarlı Körfezi içindeki Limana yakın bölgede yapımı planlanan projenin ilk fazı 1 milyon 750 bin ton kapasitede çalışacak. PTD'na göre tesisin 2027–2028 döneminde tam kapasiteye ulaşmasıyla yıllık 3 milyon 500 bin tona ulaşması hedefleniyor.

2500'e yakın sanayi tesisinin bulunduğu Aliağa'da, çimento üretimi yoğun toz emisyonu, partikül madde salımı ve baca gazları nedeniyle çevresel riskleri yüksek sanayi kolları arasında yerini alacak. Projenin hayata geçmesi durumunda havzadaki çevre sorunlarının artacağı öngörülüyor.

Çimento tozları göz ardı ediliyor

PTD'ndaki senaryoya göre "24 saatlik PM10 sınır değeri öngörülürken Senaryo-1 aşamasında Havada Asılı tozlar için sınır değerler sağlanmaktadır" deniliyor. Fakat çimento sanayinde, PM10, PM2,5 ve ince toz oluştuğu, raporda "ince toz" olarak geçen toz, daha kolay solunması, akciğerlerin en uç noktasına kadar ulaşması nedeniyle insan sağlığına en olumsuz etki yapması göz ardı ediliyor.  

Karbon ayak izini azaltacağını söyleyen şirketin projesini, Kimya Mühendisi Ertuğrul Barka gazetemize değerlendirdi.

Projede çevreye daha fazla kirlilik getirecek

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına 3 Ekim 2025 tarihinde yapılan başvuruya, Bakanlık, 9 Aralık 2025'te jet hızıyla "ÇED gerekli değildir" kararı verdi. Proje Tanıtım Dosyası'na (PTD) göre Aliağa Horozgediği Mahallesi Mevkii 103 ada 15 Numaralı parselde Batı Anadolu Çimento A.Ş. tarafından yapılması planlanan klinker öğütme ve paketleme tesisinin 65.095,94 metrekarelik alanda yapılması planlanıyor. PTD'ye göre yıllık 3 milyon 500 bin ton kapasiteye sahip olacak.

Ölçümlerin nerede yapıldığı önemli

Hava kalitesini değerlendirmek için yapılan ölçümlerin nerede yapıldığının çok önemli olduğunu belirten Kimya Mühendisi Ertuğrul Barka, "Dosyada çöken toz ölçümleri yapıldığı belirtiliyor. Fakat ölçümlerle ilgili yerler belirtilmiyor. ÇED raporu, daha kapasite artışı yapmadan işletmenin olumsuz çevre etkilerine neden olacaktır." dedi.

Ekolojik dengeyi bozacak

İşletme aşamasında en yakın yerleşim yerlerinde görülmesi muhtemel karbon ayak izine dikkat çeken Barka, "İşletme aşamasında tesisten kaynaklanacak toz ve gaz emisyonlarından en çok etkilenmesi muhtemel yerleşim yeri Aliağa, Foça ve Menemen'dir. İşletmenin çevreyi kirletmeyeceği iddiası tamamen gerçek dışıdır. Çimento fabrikasının etkisi sadece yerel düzeyde kalmayarak ekosistem değişiklikleri, küresel ısınma, asit yağmurları gibi küresel düzeyde de etkili olacaktır. Bölgede yaşayan bitki ve hayvan türlerinin yok olmasına ve verimin azalmasına yol açacaktır." diye konuştu.