Suriyeli işçi 5 yıl sigortasız çalıştırıldı: Mahkeme ‘Çalışma izni yok’ diyerek davayı reddetti

Antep – Este Halı Fabrikasında 2017 ila 2022 yılları arasında sevkiyat görevlisi olarak sigortasız çalışan Suriyeli İhab Elali, işten atıldıktan sonra, haklarını alabilmek için o dönemki çalışma arkadaşlarını tanık olarak göstererek hizmet tespiti davası açtı. Gaziantep 5. İş Mahkemesi ise Elali’nin çalışma izninin bulunmadığı, bu sebeple iş sözleşmesi kurulamayacağı gerekçesiyle davayı reddetti. Elali, istinafın da reddettiği davayı Anayasa Mahkemesine taşıdı. Elali, “Beni yıllarca kullandılar sonra da haklarımı vermeden attılar” dedi. Elali’nin avukatları da işçinin hakkının ihlal edildiğini söyledi.

İhab Elali, 2017 yılında Este Halı Fabrikasında sigortasız şekilde çalışmaya başladı. Dava dosyasına göre Elali, forklift operatörü bir işçinin işi geciktirmesi nedeniyle yaşanan tartışmada hakarete uğradı ve darbedildi. Ardından da “Sigortasız ve Suriyeli olduğu” gerekçesiyle “Laf söyleme hakkı olmadığı” yönünde tehdit edildi. Darptan sonra hastaneye gitmek ve şikayetçi olmak isteyen Elali, “Sınır dışı edilirsin” denilerek engellendi. Aynı dönemde Elali ile birlikte çalışan işçiler de mahkemede Elali lehine tanıklık yaparak Elali’nin beş yıl boyunca iş yerinde çalıştığını doğruladı. Tanıklar Elali’nin yıllarca tam zamanlı çalıştığını, sevkiyat olmadığı dönemlerde de ambalaj ve paketleme yaptığını ifade etti.

Tüm deliler mahkemeye sunuldu

İşçinin avukatlarından Derviş Karakuş, Elali’nin fabrikada çalıştığını ispat etmek için çok sayıda delili sunduklarını belirtti. Karakuş, “Davacı müvekkilin davalı işveren nezdinde çalıştığını ispatlar nitelikte görüntüler ve pandemi döneminde yasaklardan muaf tutularak davacının işe gidip gelebilmesi için işveren tarafından düzenlenmiş izin belgesi tarafımızca dosyaya sunulmuş; iş yerine giriş çıkışta basılması zorunlu olan parmak izi makinesinin kayıtları, iş yerinin kamera kayıtları, işçinin telefonunun HTS baz verileri, işçiyi işe getiren taşımacılık yapan firmanın araç şoförleri gibi deliller de mahkemeye bildirildi. Toplanan delillerimizle ve tanıklarımızın dinlenmesiyle davacı müvekkilin, davalı işverenler nezdinde çalıştığı kesindir” dedi.

"Bu karar işverenlere ödül olur"

Avukat Hasan Önder Sulu da “İş mahkemeleri ve Yargıtay ‘Çalışma iznin yoksa, bir iş yerinde istediğin kadar çalış, senin işçilik alacağının hizmet tespiti mümkün değildir’ diye karar veriyor. Yargıtayın, bölge adliye mahkemelerinin mevcut uygulaması da bu yönde. Yıllarca emek veren, sigortasız olarak çalışan, ücretini tam olarak alamayan işçi sırf çalışma izni belgesi olmadığı için iş akdi feshedildiğinde dava hakkı da kapanıyor ve mahkemeye erişim hakkı ihlal edilmiş oluyor” ifadelerini kullandı.

Bu durumun patronlar açısından hem işçiyi sigortasız çalıştırıp hem işçinin herhangi bir davasıyla karşı karşıya kaldığında çalışma izninin de olmaması kolaylığından faydalanarak herhangi bir tazminat ödemeden kurtulma kolaylığı sağladığını ifade eden Sulu şöyle devam etti: “Çalışma izni konusunda patronun onayı gerekmesi de ayrı bir handikap. Çalışma izni alınması işverenin sorumluluğu. Bu durumun bedelini işçi ödeyemez. İşçi gidip çalışma izni almak istese dahi fabrikanın onayı gerekiyor. Yani bütün çelişki ve handikaplar işçinin üzerinde. Üstelik bu karar sadece yerel mahkemenin kararı değil. Yargıtayın ve bölge adliye mahkemelerinin kararları da çalışma izni olmayan işçinin sigortasının tespiti yapılamayacağı yönünde. Bu bariz bir insan hakkı ihlali. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunduk.”

"Hakkımı arayacağım"

İşçi İhab Elali de “Beni yıllarca kullandılar sonra da dışarı attılar. Mahkeme üç yıl sürdü. Bana o dönemler size çalışma izni olmuyor dediler. Biz araştırmıştık, oluyordu başka fabrikalarda. Bahaneydi yani. 16-17 saat çalıştığım oluyordu. Fazla mesai ücreti de vermiyorlardı. Birebir mesai alıyorduk yani. Yemekler de çok kötüydü. Ben hakkımı arayacağım” dedi.