TOKİ, alt yapısı olmayan arazileri betona boğmaya hazırlanıyor

İzmir- TOKİ'nin 81 ilde 500 bin konut projesi İzmir'in 11 ilçesinde de gerçekleştirilmesi planlanıyor. Çeşme Reisdere ve Foça'daki TOKİ projesi tarım arazilerinde ve sit alanlarında olması vatandaşların ve çevre örgütlerinin tepkisine neden oldu. 

Sahil kıyılarında artan yapılaşma tehlikeli boyutlara ulaşırken, doğal ve arkeolojik sit alanlarının derecesi düşürülerek yapılaşmanın önü açılıyor. Birinci derece sit alanlara hiçbir şekilde inşaat yapılamazken ikinci derece sit alanına Koruma Kurulunun onayıyla tarımsal ya da turistik amaçlı küçük yapılar yapılabiliyor. Üçüncü derece sit alanında kısmen yapılaşmaya izin veriliyor. Foça ve Çeşme'deki yapılaşmayı çevre örgütlerinin temsilcileriyle konuştuk.

Foça'nın alt yapısı buna uygun değil

Foça'daki TOKİ projesinin belirsizlikler taşıdığını belirten Foça Tarih ve Doğa Talanına Hayır Platformu Yürütme Kurulu üyesi Mevlüt Ülgen, "Alt yapı yetersizliği ve tarım alanlarının yapılaşmaya açılmasına platform olarak sonuna kadar karşıyız. Foça'da elektrik ve su alt yapısı bugünkü nüfus yoğunluğunu bile kaldırmazken yeni nüfus yoğunluğuna neden olacak projeleri kabul etmek mümkün değil," dedi.

Yapılaşmayı hızlandıran projelere tepki gösterdiklerini söyleyen Ülgen sözlerini şöyle sürdürdü, "Gerek Çevre Bakanlığı gerekse yerel yönetimlerin, tepkilerimizi görmezden gelerek yapılaşmayı hızlandırmaya devam ediyor.  Foça'nın kangrenleşmiş alt yapı sorununu çözmek yerine, betonlaşmayı hızlandıracak adımlar atılması Foça'nın bugünkü dokusuna zarar verecektir" diye konuştu. 

Plan askıya çıkarıldı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, TOKİ'ye ait 3021 ada 1 ve 2512 parselleri kapsayan yeni koruma amaçlı imar planlarını 9 Aralık 2025'te askıya çıkararak Çeşme, Reisdere Kermeyanyalısı'nın, yeniden betonlaşmasının yolunu açmaya hazırlanıyor. 

İzmir Büyükşehir Belediyesinin olumsuz görüş verdiği, Çeşme Reisdere'yi betona boğacak planın parçacıl olduğunu, sit alanının bütününde koruma planı yapılması gerektiğini ve mevzuata aykırılıklar içerdiğini belirterek olumsuz görüş bildirdi. Plana itiraz süresi ise 7 Ocak'ta son buluyor.

"Bir koruma planı değil, kıyı yağmasıdır"

Çevre Bakanlığının askıya çıkardığı planı gazetemize değerlendiren Çeşme Çevre Derneği Başkanı Ahmet Güler, "Süreçte hukuki durum yok sayılmaktadır. Bölgedeki ekosistem telafisi mümkün olmayan geri dönüşsüz olarak tahrip edecektir. Denizlerimiz kirlenirken, Çeşme turizmi bu durumdan olumsuz etkilenecektir." dedi.

Doğal sit alanları yapılaşmaya açılıyor

Toplam 127–140 dönümlük doğal sit alanının büyük bölümü "Turizm–Konut–Ticaret Alanı" olarak planlanmışken, koruma statüsü olmasına rağmen yüzde 95'e kadar konut fonksiyonu tanımlandı. Güler, "Yargı kararları yok sayılıyor. Aynı bölgeye ilişkin planlar 2020'de yargı tarafından iptal edilmiş, hatta karar Danıştay tarafından onandı. Buna rağmen benzer içerikte bir planın yeniden gündeme getirilmesi, hukuki süreçlerin ve koruma ilkelerinin göz ardı edildiğini gösteriyor." ifadelerini kullandı.

"Kıyı kanuna ve sit ilkelerine açık ihlal"

Bölgedeki yapılaşma sınırlının çok net olduğunu belirten Güler, "Planlama alanı birinci bölüm denize 50 metre mesafede, ikinci bölüm ise 100 metre içindedir. Bu bölgelerde yapılaşma sınırları çok net olmasına rağmen planda turizm ve konut yoğunluğu artırılmaktadır. Reisdere'de kanalizasyon, arıtma tesisi, elektrik altyapısı ve içme suyu hattı bulunmamaktadır. Bu koşullarda yapılaşma, denize dökülecek atık sular, ekosistem çöküşü ve kıyı kirliliği anlamına gelmektedir." diye konuştu.