Bakan Tekin 'mesleki eğitim zirvesinde' konuştu: 2 milyon çocuk patronlara 'emanet'

İstanbul — Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından İstanbul'da bir otelde düzenlenen 'Türkiye Yüzyılı Mesleki ve Teknik Eğitim Zirvesi', Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in katılımıyla başladı. Zirvenin protokolü, sermaye örgütlerinin temsilcilerinden oluştu. Ankara Ticaret Odası Başkanı Gürsel Baran, İstanbul Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan, Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç, MÜSİAD Başkanı Burhan Özdemir, Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe başta olmak üzere pek çok patron örgütünden temsilciler mesleki eğitimi konuştu.

Mesleki eğitimin 'iş gücü piyasasıyla uyumunun güçlendirilmesi' amacıyla düzenlenen zirve 1-3 Aralık tarihleri boyunca sürecek. Zirvede patron örgütlerinin 'talepleri' dinlenecek. Mesleki eğitimde çocuk işçi istihdamının artırılmasının başlıca gündemlerden olduğu zirve sonunda mesleki eğitim  politikası yenilenecek.

Zirve açılışında konuşan Bakan Tekin, yeni çocuk işçilerin çalıştıtılmasını merkezine alan mesleki eğitim politikasını 'Meslek 5.0' olarak ifade ederek, mesleki eğitimin 'Türkiye'nin küresel rekabet gücünü doğrudan etkilediğini' söyledi. 

Her 5 öğrenciden ikisi fiili çocuk işçi

2024-2025 eğitim öğretim yılı itibarıyla toplam 3 bin 954 okulda 1 milyon 536 bin 242 öğrencinin mesleki eğitim kapsamında olduğunu açıklayan Tekin, bu öğrencilerin yanı sıra 408 meslek eğitim merkezimizde 420 bin MESEM'li öğrenci olduğunu aktardı. Bakan, mesleki ve teknik eğitimdeki öğrencilerin oranının toplam öğrenci sayısının yüzde 40'ı olduğunu söyledi.

2025-2026 eğitim öğretim yılında ortaöğretime kayıt yaptıran öğrencilerin yaklaşık yüzde 43'ünün mesleki eğitime kayıt yaptırdığını söyleyen Tekin,

Patronlar istedi, MEB 12 yaşındaki çocukları işçiliğe sürdü

Mesleki eğitim politikasının patronlarla birlikte belirlendiğinin altını çizen Tekin, öğrencilere asgari ücretin yüzde 30'unun (6600 TL) verilmesini örnek gösterdi: "Mesela, müfredatlarımızın okullarımızdaki programlarımızın, müfredatlarımızın sektörle birlikte belirlenmesi. Mesela, asgari ücretin yüzde 30'u ve yüzde 50'si kadar çocuklarımıza, gençlerimize harçlık verilmesi gibi öneriler, politikalar hayata geçirildi. Bir başka adım daha attık. Çocuklarımızı ortaokuldan itibaren mesleki ve teknik eğitime yönlendirebilecek şekilde, çocuklarımızın meslekle daha erken yaşlarda tanışıp beceri kazanmalarını sağlamak amacıyla Beceri Geliştirme Programları hayata geçirdik. Şu anda 19 ilde 272 okulumuzda bu program sağlıklı bir şekilde yürüyor" dedi.

Türkiye çocuk işçi mezarlığına dönüyor

Bakan Tekin, mesleki eğitime övgüler dizerken derinleşen yoksullukla beraber çocuk işçilik de hızla artıyor. 15-17 yaş arasındaki çocukların istihdama katılma oranı 2005’te yüzde 15.5'ken 2024’te yüzde 24.9, yani 970 bin çocuk oldu. Bu senenin başından bu yana en az 85 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Sadece kasım ayında en az 12 çocuk çalıştırılırken yaşamını yitirdi. 2024-2025 eğitim öğretim döneminde ise en az 72 çocuk çalışırken yaşamını yitirdi. Yine en az 16 çocuk MESEM kapsamında çalıştırılırken hayatını kaybetti. 

MESEM'lerin sömürü tablosu

Emek Gençliği'nin MESEM raporuna göre, MESEM'li öğrencilerin;

• Yüzde 56’sı 10.000 TL’nin altında ücret almakta; yalnızca %26’sı 14.000 TL’nin üzerinde kazanmaktadır.
• Yüzde 66’sı günde 10–12 saat, %19’u 12 saatten fazla çalışmaktadır.
• Yüzde 64’ü yıllık izin hakkını hiç kullanmamıştır.
• Yüzde 84’ü koordinatör öğretmenlerin işletmelere ya hiç gitmediğini ya da ayda iki kez uğradığını belirtmiştir.
• Yüzde 75’i işe başlamadan önceki ruh hâlini “yorgun, halsiz, çok kötü” olarak tanımlamıştır.
• Yüzde 83’ü son bir ayda hiçbir kültürel etkinliğe katılmadığını; %72’si emeğinin karşılığını alamadığını; %94’ü başka bir mesleki eğitim sistemi bilmediğini söylemiştir.
• Katılımcıların yarısı en az bir kez iş kazası geçirdiğini ifade ederken, Yüzde 61’i bu durumda nereye başvuracağını bilmemektedir.