Orman Genel Müdürlüğü kârını 'yangın söndürme uçağına' değil, faize yatırdı

Karadan ve havadan yangına müdahalede yetersiz kalan Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Orman Genel Müdürlüğü, 2024 yılında kiraladığı 75 adet hava aracına 3.7 milyar TL bütçe ayırdı. Bu tutar Orman Genel Müdürlüğünün son 5 yılda elde ettiği 18.5 milyar TL kârın oldukça altında kaldı. Müdürlük ayrıca kemer sıkma programı kapsamında artan faizlerle birlikte bütçesinin bir kısmını faiz geliri elde etmek için kullandı. Müdürlüğün faiz geliri yıldan yıla arttı. 2020-2021 yıllarında 734.7 milyon TL faiz geliri elde eden Orman Genel Müdürlüğü, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında toplam 5.5 milyar TL faiz kazancı elde etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, “Devleti şirket gibi yönetirsek netice alırız” sözlerinin ardından kamu kurumları kârı hedefledi.

Türkiye’de ormanlar ve orman yangınlarından başlıca sorumlu olan Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Orman Genel Müdürlüğü kâr hedefiyle hareket etti. 2021’de yaşanan büyük orman yangınlarında yangınlara hava aracı yetersizliği nedeniyle ‘havadan’ müdahale edemeyen kurum, 2025 yılında da orman yangınlarına gece saatlerinde havadan müdahale edemedi.

Orman Genel Müdürlüğü 2020 yılında 1 milyar 26 milyon TL, 2021 yılında 5 milyar 357 milyon TL, 2022 yılında 9 milyar 264 milyon TL, 2023 yılında 4 milyar 489 milyon TL kâr etti. Müdürlük 2024 yılında 1 milyar 601 milyon lira zarar etti. Buna göre Orman Müdürlüğü son 5 yılda 18 milyar 536 milyon TL kâr etti.

Kâr etti, faize yatırdı

Orman Genel Müdürlüğü ‘tasarruflarını’ ise faiz geliri elde etmek için kullandı. 2020 yılında 185.1 milyon TL faiz geliri elde eden kurumun bu kalemde elde ettiği gelir yıldan yıla arttı. 2021 yılında elde edilen faiz geliri önceki yıla göre yüzde 196 artışla 549.5 milyon TL’ye, 2022 yılında önceki yıla göre yüzde 123 artışla 1.2 milyar TL’ye, 2023 yılında önceki yıla göre yüzde 80.7 artışla 2.2 milyar TL’ye çıktı. 2024 yılının tamamında elde edilen faiz geliri ise 2 milyar TL’yi aştı. Orman Genel Müdürlüğü son 5 yılda 6.2 milyar TL faiz geliri elde etti.

Son 5 yılda 6.2 milyar TL faiz geliri elde eden Orman Genel Müdürlüğü 2024 yılında Jandarma Genel Komutanlığı ve Rusya Acil Durumlar Bakanlığı ile protokol imzalanarak toplam 75 adet hava aracı kiraladı. 3 yıllık kiralama projeleri kapsamında; 50 helikopter için 2.1 milyar TL, 14 uçak için 1.2 milyar TL, Jandarma Genel Komutanlığından kiralanan 10 helikopter için 251.7 milyon TL ve Rusya Acil Durumlar Başkanlığından kiralanan 1 uçak için 164.6 milyon TL ödeme yapıldı.

Buna göre toplam 75 uçak için üç yıllık kira tutarı 3.7 milyar TL oldu. Üç yıl için 75 uçağa yapılan harcama tutarı 2024 yılı parasal değerlerine göre son 5 yıllık faiz gelirinin yüzde 31.76’sı, son 5 yıllık toplam kârın ise yüzde 6.75’i kadar oldu. 2024 yılı uçak kiralamaları tutarının kâr ve faiz gelirine oranı ise sadece yüzde 5.57’si kadar gerçekleşti.