Brian Eno'dan Microsoft'a açık mektup: 'Bu ‘olağan bir iş’ değil, suç ortaklığıdır'

Windows 95’in meşhur açılış müziğinin bestecisi olan Brian Eno, Microsoft’a yazdığı “Not In My Name” başlıklı açık mektupta İsrail’in Filistinliler’e uyguladığı soykırıma katkıda bulunan faaliyetlerini askıya alma çağrısında bulundu, konuyla ilgili sessiz kalmayan Microsoft çalışanlarıyla dayanışma çağrısı yaptı.

Ayrıca Eno, “Eğer bir ses gerçek bir değişime işaret edebilecekse, o ses bu olsun” diyerek Windows 95 müziği için aldığı ücretin Gazze'deki saldırıların mağdurlarına yardım için harcanacağına söz verdi.

Microsoft’un İsrail hükümeti ve ordusuyla yaptığı iş birliğinin sır olmadığını ve şirketin yazılımlarının, Filistinlilerin evlerinde hedef alınıp öldürülmelerine sebep olan ölümcül teknolojilerde kullanıldığını belirten Eno, şunları söyle: “Etnik temizlikle suçlanan bir hükümete ileri düzey yapay zekâ ve bulut hizmetleri satmak ve bu hizmetleri sağlamak, ‘normal akışındaki bir iş’ değildir. Bu, suça ortak olmaktır. Savaş suçlarını mümkün kılabilecek sistemleri bilerek inşa ediyorsanız, o suçlara kaçınılmaz olarak ortak olursunuz.”

Microsoft’un 20 Mayıs’taki Build konferansında CEO Satya Nadella’nın konuşması, şirketin İsrail hükümetiyle yaptığı iş birliğinin Gazze’deki sivillere yönelik saldırılara teknoloji sağladığı gerekçesiyle şirketin bir çalışanı tarafından protesto edilmişti. Azure donanım ekibinde çalışan Joe Lopez, Nadella’nın konuşmasını keserek şirketin İsrail hükümetiyle iş birliği yapmasına tepki gösterdi. Joe Lopez, görevliler tarafından salondan çıkarılırken “Bir Microsoft çalışanı olarak bu soykırıma ortak olmayı reddediyorum” demişti.

“‘Olağan bir iş’ değil, suç ortaklığıdır”

Benim adıma değil: Brian Eno’dan Microsoft’a açık mektup

1990'ların ortalarında Microsoft'un Windows 95 işletim sistemi için kısa bir müzik parçası bestelemem istendi. O zamandan beri milyonlarca, hatta belki de milyarlarca insan, teknolojik açıdan umut verici bir geleceğe açılan kapıyı temsil eden bu kısa açılış melodisini duydu. Projeyi yaratıcı bir meydan okuma olarak memnuniyetle üstlendim ve şirketteki bağlantılarımla etkileşimden keyif aldım. Aynı şirketin bir gün baskı ve savaş mekanizmalarına dahil olabileceğine asla inanmazdım.

Bugün, bu kez bir besteci olarak değil ama Microsoft'un Filistin'de gözetim, şiddet ve yıkıma yol açan çok farklı türde bir kompozisyonda oynadığı rolden endişe duyan bir vatandaş olarak konuşmak zorundayım.

Microsoft, 15 Mayıs 2025 tarihli bir blog yazısında İsrail Savunma Bakanlığı'na “yazılım, profesyonel hizmetler, Azure bulut hizmetleri ve dil çevirisi de dahil olmak üzere Azure yapay zeka hizmetleri” sağladığını kabul etti. Açıklamanın devamında “Microsoft'un, müşterilerin yazılımlarımızı kendi sunucularında veya diğer cihazlarında nasıl kullandıklarına dair görünürlüğe sahip olmadığını kabul etmek önemlidir” denildi. Bu “hizmetler”, önde gelen hukukçular ve insan hakları örgütleri, Birleşmiş Milletler uzmanları ve dünyanın dört bir yanından giderek artan sayıda hükümet tarafından soykırım olarak nitelendirilen eylemlerde bulunan bir rejimi desteklemektedir. Microsoft ile İsrail hükümeti ve ordusu arasındaki işbirliği bir sır değil ve şirketin yazılımlarının “Babam Nerede?/Where's Daddy?” (Filistinlileri evlerinde hedef alıp öldürmek için takip eden rehberlik sistemleri) gibi “komik” isimlerle ölümcül teknolojilerde kullanılmasını içeriyor.

Sistematik etnik temizlik yapan bir hükümete gelişmiş yapay zeka ve bulut hizmetleri satmak ve bunları kolaylaştırmak 'olağan bir iş' değildir. Bu suç ortaklığıdır. Eğer bilerek savaş suçlarını mümkün kılacak sistemler kurarsanız, kaçınılmaz olarak bu suçlara ortak olursunuz.

Artık Microsoft gibi şirketlerin hükümetlerden daha fazla nüfuz sahibi olduğu bir çağda yaşıyoruz. Böyle bir gücün beraberinde mutlak bir etik sorumluluk getirdiğine inanıyorum. Bu doğrultuda, Microsoft'u uluslararası hak ihlallerine katkıda bulunan operasyonları destekleyen tüm hizmetlerini askıya almaya çağırıyorum.

Benim yeni açılış melodim şu: Gerçekten yıkıcı bir şey yapan ve sessiz kalmayı reddeden cesur Microsoft çalışanlarıyla dayanışma içinde olun. Onlar, hayatlarını kaybeden ve kaybetmeye devam edecek olan insanlar için geçimlerini riske atıyorlar.

Sanatçıları, teknoloji uzmanlarını, müzisyenleri ve tüm vicdan sahibi insanları bu çağrıma katılmaya davet ediyorum.

Ayrıca Windows 95 zili için aldığım ücretin Gazze'deki saldırıların mağdurlarına yardım için harcanacağına söz veriyorum. Eğer bir ses gerçek bir değişime işaret edebilecekse, o ses bu olsun.

-Brian Eno

(Kültür Servisi)