EMO: TEİAŞ'da özelleştirme ısrarını sürdürmeyin

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Yönetim Kurulu, Türkiye Elektrik İletim A.Ş.`nin (TEİAŞ) özelleştirilmesine ilişkin hazırlık süreci hakkında yaptığı basın açıklamasında, özelleştirme hazırlığı için verilen sürenin 31.12.2026 tarihine uzatıldığının Resmi Gazete`de paylaşılmayarak, kamuoyundan ve TEİAŞ çalışanlarından saklandığını böylece sürecin şeffaf yürütülmediğini ifade etti. Elektrik dağıtım bölgelerinde yaşanan sorunlara çözümmüş gibi dayatılan özelleştirme politikalarının sorunları büyüterek içinden çıkılmaz bir hale getirdiğini vurgulayan açıklama sektörün yabancı tekellerin kontrolüne girme riskine ve vatandaşın sırtına yüklenecek özelleştirme maliyetlerine de dikkat çekti.

“TEİAŞ`IN ÖZELLEŞTİRİLMESİNİN OLANAKLI OLMADIĞINA VURGU YAPILMIŞTI”

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ), Resmi Gazete`de 3 Temmuz 2021 tarihinde yayımlanan, 2 Temmuz 2021 tarihli ve 4222 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla özelleştirme kapsamına alındığını ve özelleştirme hazırlık işlemlerinin 31 Aralık 2022 tarihine kadar tamamlanmasının öngörüldüğünün belirtildiği açıklamada; “Hatırlanacağı üzere Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) karara karşı Danıştay`a başvurmuş ve TEİAŞ`ın özelleştirme kapsamına alınmasına karşı Danıştay 13. Dairesi`nde açılan davada 14 Haziran 2022 tarihinde red kararı verilmiş olmakla birlikte, Danıştay 13. Dairesi ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu üyeleri tarafından kararlara yazılan karşı oylarla, kurumun özelleştirme kapsamına alınmasına dair Cumhurbaşkanlığı kararının hukuka aykırı olduğu net bir şekilde ortaya konmuştu. Söz konusu karşı oylarda 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu`nda, TEİAŞ`ın özelleştirilebilecek kuruluşlar arasında sayılmadığına dikkat çekilerek, iletim faaliyetinin de tekel niteliğinde olması nedeniyle özel bir kanun çıkarılmadan TEİAŞ`ın özelleştirilmesinin olanaklı olmadığına vurgu yapılmıştı. TEİAŞ`ın yerli veya yabancı sermaye gruplarının eline geçme olasılığına karşı da düzenleme yapılması gerektiğine dikkat çekilerek, tekel niteliğindeki kamu hizmeti olan iletimin, gerçek ve tüzel kişilere yaptırılmasının hukuken olanaksız olduğu ifade edilmişti” denildi.

ERTELEME KARARLARI NEDEN GİZLENİYOR?

Dava süreci devam ederken hazırlık çalışmalarına ilişkin 2022 sonuna kadar hiçbir açıklama yapılmadığnın altı çizilen açıklamada şöyle denildi; “Sürenin dolmasının ardından 2023`ün ilk günlerinde süre uzatımı yapıldığına ilişkin spekülatif haberler yayıldı. Açık kaynaklardan ve Resmi Gazete`den bilgi edinilememesi üzerine Odamız, 6 Şubat 2023 tarihinde Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı`na resmi yazılar göndererek, süre uzatımı yapılıp yapılmadığı soruldu. Özelleştirme İdaresi`nin verdiği yanıtta ise Cumhurbaşkanının 10 Ocak 2023 tarihli ve 6663 sayılı Kararı ile TEİAŞ`ın halka arza yönelik olarak özelleştirme hazırlık işlemlerinin 31 Aralık 2024 tarihine kadar uzatıldığı açıklandı.”

HAZIRLIK SÜRESİ BİR KEZ DAHA DOLDU

Söz konusu yazışmaların üzerinden iki yıl geçtiği ve Özelleştirme İdaresi`ne verilen hazırlık süresinin bir kez daha dolduğunun altı çizilen açıklamada; “Benzer şekilde 2025`in ilk günlerinde de süre uzatımına ilişkin haberler yayıldı. İnternette dolaşan resmi yazı örneğinde kamuoyuna açıklanmayan ve Resmi Gazete`de yayımlanmayan bir Cumhurbaşkanı Kararı`ndan bahsediliyordu. Doğrulama kodu ile yapılan kontrolde yazının ekinde 27 Aralık 2024 tarihli ve 9326 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı olduğu ortaya çıktı. Kararda, "Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketinin özelleştirme hazırlık işlemlerinin 31/12/2026 tarihine kadar uzatılmasına, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 3. maddesi ile 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 8. maddesi gereğince karar verilmiştir" ifadeleri yer alıyordu” denildi.

2021`E GERİ DÖNÜLDÜ

Temmuz 2021`de başlatılan ve 31 Aralık 2022 tarihine kadar tamamlanmasının öngörülen özelleştirme hazırlıkları için 2026 sonuna kadar süre uzatımı yapıldığı ifade edilen açıklamada; “Böylece yaklaşık 1.5 yılda tamamlanması öngörülen süreç için toplamda 4 yılı bulan ek süre verilmiş oldu. Elektrik şebekesinin omurgası olan iletim şebekesinin işleten TEİAŞ`a ilişkin bu önemli kararın; kamuoyundan, TEİAŞ çalışanlarından gizlenmesi ve kararın Resmi Gazete`de yayımlanmaması kabul edilemez. TEİAŞ, elektrik enerjisinde arz güvenliğinde kamusal teminatıdır. Özelleştirilmesi halinde ekonominin temel girdisi olan elektrik enerjisinin bütünüyle yabancı tekellerin kontrolüne girme riski oluşacaktır. Kurumun temel görevlerini yerine getirebilmesi; güvenli, kaliteli ve sürdürülebilir elektrik hizmetinin sağlanabilmesi için üretim ve dağıtım şirketlerinden bağımsız bir yapıya sahip olmasına bağlıdır” diye belirtildi.

“KAMU KAYNAKLARININ ÖZEL SEKTÖRE AKTARILMASINA SON VERİLMELİDİR”

 Elektrik dağıtım bölgelerinde maliyetlerin ve kayıp-kaçağın düşürüleceği ve kalitenin artacağı iddiasıyla yapılan özelleştirmeler tersine sonuçlar vermiş, pahalı, kalitesiz ve büyük kesintilerin olduğu karanlık bir Türkiye yaratmıştır. TEİAŞ özelleştirilmesi ise enerji alanında kronikleşen hastalıkların kansere dönüşmesine neden olur. TEİAŞ`ın özelleşmesi durumunda; vatandaşın sırtında kambur haline gelen dağıtım şirketlerinin yükünü katlayacak bir yük oluşur. Yurttaşlarımızın özelleştirme sonrası TEİAŞ`ın gelir "ihtiyacını" karşılaması mümkün değildir. Bu özelleştirmenin tetikleyeceği zam dalgası bir tsunamiye dönüşür. Enerjinin ucuz, kaliteli ve sürekli olarak sağlanmasını teminat altına almak için elektrik alanında üretimden dağıtıma kadar tüm süreçleri yönetecek dikey entegre bir kamu tekeli yeniden kurulmalıdır. Kamu kaynaklarının sonu belirsiz bir biçimde özel sektöre transfer edilmesine artık son verilmelidir. (HABER MERKEZİ)