2025: Mafyanın pazarlık masası

14 yaşındaki Ahmet Minguzzi’nin kendisiyle az yaş farkına sahip bir çocuk çetesi tarafından katledilmesi; ekimde Daltonlar Çetesinin Sinan Ateş cinayetinin ‘kilit ismi’ Serdar Öktem’i öldürmesi ve ‘Uyuşturucu kullanma ve kullanımını sağlama’ suçu isnat edilerek sahne ve ekran yüzlerinin 3 dalga halinde gözaltına alınması; Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanı ve ‘İş İnsanı’ Saadettin Saral’ın ifadesinin alınması geçirdiğimiz yılın kritik-kriminal dosyaları arasında özel ağırlık taşıyan vakalardır. Bunlara, eş zamanlı olarak gerçekleşen yasa dışı bahis soruşturmalarını da eklemek gerekir. 

Mafya ve çete üretiminde oldukça mümbit olduğu, uluslararası raporlarla da tescil edilen Türkiye’de, kara para denilen sermaye giderek kendine özgü siyasal ve sosyal bir güç kazanırken dolaşımdaki meblağ da şiddetlenmiş bir rekabete yol açıyor. Günümüzde artık uluslararası suç şebekesinin bir parçası haline gelen ve dünya çapındaki uyuşturucu ticaretine eklemlenen ‘Türk mafyası’, irili ufaklı taşeronlarıyla birlikte eski ‘omerta’nın kontrol edemediği devasa bir güç durumunda.

Bu gücün devletle kurduğu karşılıklı çıkar ortaklığı artık emniyet bürokratlarının, siyasilerin ve bakanların mafyanın ihtiyaç duyduğu bir miktar faydayı sağlamak karşılığında yeşil ışık yakmaktan ibaret değil. Giderek organikleşen ilişki, uyuşturucunun ve paranın dolaşımını kolaylaştıracak önlemlerin alınmasından aklama sistemlerinin oluşturulmasına, hukuki mercilere gerekli müdahalelerin yapılmasına kadar kolektif bir iş görmeyi gerektirir. Devlet mafyalaşır da mafya da siyasallaşır. Bunun en belirgin son örneği, muhalefeti ‘Oluk oluk kan akıtacağız ve akan kanlarınızla duş alacağız’ diye tehdit eden Sedat Peker olmuştur.

Mafya ile devlet arasındaki bulanık ilişki her birinin diğerini kullanabildiği, maddi ve siyasal hedefleri için araçsallaştırabildiği zemini de güçlendirmiştir. Siyasal gücün merkezileşmesini esas alan devlet nizamının raconu, parsanın ve ikbalin dağılımından hem merkeze yakınlıkla hem de kontrol gücü etkin olan klanın içinde yer alarak daha fazla pay ve güç alınabilmesidir. Bunun bir iç gerilim yarattığı da açıktır. Ali Yerlikaya döneminde mafyaya yönelik operasyonların artması, daha alttaki güç odakları arasında süren iktidar mücadelesinin merkez adına kontrolünün sağlanmasına da yöneliktir.

Ekran yüzleri ve fenomenlerle başlayan merkezinde bir medya yöneticisiyle bir spikerin bulunduğu son operasyon, uyuşturucu ticaretinin uluslararası baronlarını tartışma dışı bırakarak genişletildi. Çıkar için cinsel beraberliklerin, esrar partilerinin, sefahat alemlerinin soruşturulduğu ve kurunun yanında yaşın da itibar suikastına uğratıldığı operasyonun kimlere yönelik bir pazarlık ve ayağa sıkma durumu olduğu konusunda rivayet muhtelif.

Mafyalaşmış siyasetin yargı sistemine giydirdiği düğmeli cübbenin kimin adamlarını kime yedireceğini, kimin kime çökeceğini zaman gösterecek.

Mali sermayenin mafyatik bileşeni

Minguzzi ve Sinan Öktem cinayetleriyle birlikte bu yılın en çok konuşulan konularından birisi de reşit olmayanların dahil olduğu ve kendilerine Dantonlar, Redkitler, Gündoğmuşlar, Anucurlar gibi isimler almış çeteler oldu. TÜİK’in ‘güvenlik birimine gelen veya getirilen çocuk istatistikleri’ verilerine göre çocukların karıştığı olay sayısı 2023 yılında 537 bin 583. Eğitim ve diploma yoluyla günün birinde iyi bir iş ve yaşam elde etme beklentisi kalmayan yoksul semt çocuklarının kısa yoldan zengin ve nüfuzlu olmak için oluşturdukları çeteler ya kendi vur-kaç kaynaklarını oluşturmaya yöneldi ya da çeşitli siyasi kesimlerle daha büyük mafya organizasyonlarının parça başı işlerine talip oldular. Mahallelerde egemenlik alanlarını paylaşırken birbirleriyle kıyasıya savaştıkları gibi Minguzzi cinayetinde olduğu gibi pervasızca tekil saldırılar gerçekleştirmeye başladılar. Yeni nesil çeteler veya Z kuşağı mafyası diye adlandırılan oluşumların beslendiği kabadayılığı, şiddeti, mafyayı öven dizilerin ve sosyal medya gibi popüler platformlarının gençlik gruplarına yönelik iletilerinin yanı sıra son zamanlarda iktidarla bozuşmuş olmasına karşın hâlâ parayla oynayan ve bulunduğu yerden savaş açan Sedat Peker figürünün popülerliği ilham verici olmuştu.

Ne var ki rejimin bağrından doğan çocuk çeteleşmesiyle mücadele eder görünen devletin, şehri ateşe veren, kendi doğurduğu Neron’a karşı tutumu da mafyatik yöntemlerle gerçekleşiyor. Bunları ‘hedefli işlere’ sevk ederek rejimin işleyişinin bir parçası olarak kullanmak bu yöntemlerden biri. Minguzzi cinayetinden sonra ‘Suça itilen çocuklar başlığı’ ceza yasasını değiştirmek için bir basamak olarak görülmüş, böylece çocukluk yaşı geriye çekilmeye çalışılmıştır. Bu, çocuk haklarının; medeni hukukun, ceza yasasının, rehabilitasyon ilkelerinin altüst olması anlamına geldiği gibi genişletilmiş sonucu MESEM’lerin ve organize sanayi bölgelerinde çocuk emeği sömürüsünün altlığı haline gelmiştir.

İkincisi; Avukat Serdar Öktem cinayetinde adı geçen yeni nesil çete, Sinan Ateş’in öldürülmesiyle ayyuka çıkan MHP içindeki çelişkilerin yasa dışı pazarlığına alet olmuştur.

Sonuç olarak; İktidarın kendi iç çelişkilerinin kontrol altına alınmasından, devlet-toplum arasındaki ilişkilerin yeniden düzenlenmesine kadar mafyatik yöntemler; çökme, rekabet, paylaşım kavgası, klan savaşları vb.nin çoğaldığı bir yıl geride kalırken bir sonraki yıla tamamlanmamış, nihayetine ermemiş pazarlıklar baki kaldı. Ancak bunun bir sonunun olmayacağı da şimdiden söylenebilir. Çünkü sistem mafyasız ve mafyatikleşmeden var olamıyor. Çünkü finans kapital mafya sermayesini kapsayarak genişlemiş ve onun suç ortağı haline gelmiştir.