Ballon d’Or: Gösteri çağının kusursuz bir simgesi

Lamine Yamal, Neymar’ın videolarını izleyerek büyüdü. Narsisizmine rağmen kendini hiç “1 numara” olarak görmeyen bir oyuncuydu Neymar; çünkü başka şeylerin yanı sıra kariyerinin en parlak yıllarında Messi’nin gölgesinde yaşamak zorunda kaldı.

Yamal ise idolünü izlemek için pazar özetlerini beklemek zorunda değildi. Tıpkı Messi’nin yirmi yıl önce Pablo Aimar’a duyduğu hayranlık gibi, o da büyükannesinin evindeki odaya koşup Brezilyalının YouTube videolarını açar, ardından parka gidip hareketlerini denerdi. “Onu kopyalamaya çalışıyordum. Ve hep ilk denemede olurdu,” diyor Yamal, hiç mahcup olmadan. İnsan gülümsüyor ve düşünüyor: Tabii, olurdu; çünkü Rocafonda’daki parkta Marquinhos, Raphael Varane ya da Sergio Ramos yoktu. Ne var ki mesele şu: Sonra onlarla-ya da aynı kalibrede savunmacılarla- karşılaştığında da aynı derecede başarılı oldu.

Kendini “en iyi” sanmak neredeyse hiç iyi sonuç vermedi. Kibir, küstahlık, efelenme hep zor ve bencil bir karakterle ilişkilendirildi. Geride bıraktığımız dünyada, en iyi olduğun anlarda bile kendini en iyi görmenin makul bir gerekçesi yoktu. Ölçülülük, tevazu, ağır ve gösterişsiz çalışma; yirminci yüzyıl boyunca sessizce yayılan Protestan değerlerinin bir parçasıydı ve aynı zamanda o dönemin kimliğinin kurulduğu tüm mesellerin de. Fakat anlatının yeni gerçekliğin temeli haline geldiği sosyal medya çağında “1 numara olduğunu hissetmek”, “1 numara olmanın” ön koşulu. Ya da en azından öyle görünmek -ki bu artık neredeyse aynı şey.

Fransız Filozof Gilles Lipovetsky’nin söylediği gibi, bu aşırılıklı, gelip geçici, kitsch çağın altın parlaklığından daha iyi bir sembolü yok. Gösteriş, trap, TikTok, Trump ve onun altın kaplama kulesi… Ya da Yamal’ın sırtındaki 10 numarayla kurduğu şov, Ballon d’Or’la (Altın Top) ilgili haberleri almak üzere Paris’e giden ekibi (Ki Altın Top aslında pirinçtendir) … Hepsi, zaferin teşhirinin temel ifade mecrası olduğu bir döneme ait. Farklı görünmek, gerçekten farklı olmanın ön şartı. Carlos Alcaraz belgeseline “A mi manera” (Benim Yolum) adını vermişti. Yani demek istiyor ki: “Ben Rafa Nadal değilim, dikkat; ben benim. Hayatımda uygun gördüğümü yaparım; sizin çalışmaya dair o eski kanonlarınız ne derse desin, boomerlar.”

Ballon d’Or, Paris’teki görkemli gala gecesi ve bu ödülün, kolektif bir oyunun bireyleri için temsil ettiği kişisel takıntıyla birlikte, yetmiş yılın ardından başarı koreografisinin mükemmel bir sembolüne dönüştü. Bu yüzden çağını çözmeye, ona yön vermeye ve kendi tarihsel anlatısını kurmaya her zaman çok kafa yoran Real Madrid’in, geçen yıl yaşananlara -ödülün Vinicius Jr. yerine Rodri’ye verilmesine- duyduğu öfke hâlâ dinmiş değil.

Ama orada Rodri de vardı; Yamal’dan on bir yaş büyük ve “İşin eskiden nasıl yapıldığını” bilen bir figür. Bu kez Arsenal’ın etkileyici Futbolcusu Mariona Caldentey de sahnedeydi: çekingen ve alçakgönüllü -belki gereğinden de fazla. Ya da Pedri’yi düşünün. Töreni evindeki kanepeden izliyordu; muhtemelen şu an en formda oyuncu. Kendini biraz pazarlasa, belki oy verenler ona Ballon d’Or’u bile verirdi.

Yirmi birinci yüzyılın ikinci çeyreği, insanın yapay zekadan ayrışma mücadelesine ve hâlâ yararlı olduğunu kanıtlama çabasına dayanacak. Bunu başarabilmek içinse kimi zaman önce kendini ikna etmek gerekir. Yamal’dan önce Yamal olmak. Bekleme payı olmadan; Rocafonda’dan Paris’e, büyükannesinin elinden tutarak, baş döndürücü bir hızla. Ya kibir gibi görünen şey, imkansızı gerçekleştirmek için gereken o öz güvenden ibaretse? Yamal’la ilgili soru, bu kez kazanamamış olsa da, en iyi olup olmayacağı değil; bunu ne kadar süre sürdürebileceği.