Alman solunun ‘sarı öküz’ imtihanı

Almanya’da sermaye partileri ve basını bir süredir, Sol Partiyi (Die Linke) İsrail ve antisemitizm üzerinden hizaya getirmeye çalışırken, 45 yaşındaki Berlin Eyalet Senatosu Milletvekili Vanessa Emde’yi tam anlamıyla “sarı öküz” ilan etti. Emde’nin devletlerin değil, insanların yaşama hakkını savunması, İsrail’in varlık hakkını tanımadığı şeklinde değerlendirilerek Sol Parti öncülüğündeki bir koalisyon hükümeti için sabit kriter haline getirildi.

Başbakanlık koltuğuna oturması beklenen Elif Eralp hakkında yürütülen antisemitizm kampanyası tutmayınca bu kez Vanessa Emde’nin meclis grubundan ve partiden atılması gündeme getirildi. Atılamadığı takdirde koalisyon kurulması mümkün olmayabilir.

İşin ilginci, daha önce İsrail’in varlığını tanımayı kriter haline getiren SPD ve Yeşillerin isteği üzerine, Sol Parti yönetimi milletvekillerine İsrail’i tanıdıklarına dair bir belge imzalatmıştı. İmzalayanlar arasında Emde de olduğu halde, Filistin sorununun iki devletli değil tek devletli çözümünü savunmaya devam ettiği için imzası inandırıcı bulunmadı. Bu nedenle Sol Partiye Emde’nin meclis grubundan atılması dayatıldı. Sol Parti meclis grubu yönetimi de hafta başında Emde’ye “güven kaybı” gerekçesiyle meclis grubundan ayrılma notası verdi. Ayrılmayı kabul etmediği için, iki hafta içinde meclis grubunda ihraç oylamaya sunulacak. Üçte iki çoğunluk durumunda Emde gruptan atılacak ve koalisyona giden yolda bir engel kaldırılmış olacak.

Düne kadar Neukölln ilçesindeki seçmenlerin yüzde 46’sının oyunu alarak açık arayla doğrudan seçilmeyi başaran Emde ile övünenler, şimdi onu “sarı öküz” haline getirerek sistem ve İsrail “aslan”larının önüne atmaya hazırlanıyorlar.

Acı ama gerçek...

Üstelik, Emde üzerinden Sol Partiyi İsrail eleştirisi, Gazze savunusu, konutların kamulaştırılması gibi konularda hizaya getirmek isteyen “aslan”ların bununla yetinmeyeceklerini de bildikleri halde...

Emde’nin Filistin sorununun iki değil tek devletli çözümünü savunmasının bir yanı İsrail’in varlık hakkını reddetmeye, diğer yanı Yahudilerin ve Filistinlilerin tek devlet çatısı altında yaşamasını istemesine dayanıyor. Ancak, 1948’den bu yana olanlara bakıldığında, iki devletli çözüm daha gerçekçi. Diğeri ancak kapitalist devletlerin olmadığı, sosyalizmin kurulduğu şartlarda mümkün. Bu nedenle ilk etapta uluslararası hakları güvence altına alınan bağımsız bir Filistin devletinin kurulması ve İsrail’in de iyi komşuluk ilişkileri kurduğu bir ülke olması daha anlamlı.

Ancak bunu savunmadığı için bir siyasetçi ve bir partinin bu denli hedef haline getirilmesi, farklı bir düşüncenin savunulabileceği zemini yok ediyor. Üstelik İsrail devletinin başındaki hükümetin yaptıklarının çok tartışmalı olduğu bir dönemde... Gazze soykırımı nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından mahkum edilen, başbakanı hakkında arama kararı çıkarılan bir ülkenin gözü kapalı savunuculuğunu yapmak, İsrail’deki gerici hükümeti sınırsız savunmak ne Yahudi inancından emekçilerin ne de Filistin halkının yararınadır. Hükümetin saldırgan dış politikasına verilen her uluslararası destek, Yahudi emekçilerin can ve mal güvenliğine bir tehdit olarak geri dönüyor. Batı’nın “varoluş hakkı” adına verdiği koşulsuz destek, Filistin sorununu soykırım aşamasına kadar getirdi.   

Süddeutsche Zeitung gazetesinin konuyu tartışmak istediği Erlangen-Nürnberg Üniversitesinden Uluslararası Hukuk Profesörü ve Alman Uluslararası Hukuk Derneği Genel Sekreteri Markus Krajewski, Vanessa Emde üzerinden başlatılan tartışma bağlamında durumu şu şekilde değerlendiriyor: “Uluslararası hukukta ‘devletin varoluş hakkı’ terimini kullanmadığımız doğrudur. Varoluş hakkı, daha çok Ortadoğu çatışmasıyla ilgili siyasi tartışmalarda ortaya çıkan bir terim, mahkeme salonlarından çıkmadı. Uluslararası hukuka göre, her devletin toprak bütünlüğüne ve siyasi bağımsızlığına saygı gösterilmesini talep etme hakkı vardır. Birleşmiş Milletler Şartı’nın 1. ve 2. maddelerinde de bu şekilde ifade edilmektedir. Bu durum İsrail için de geçerli.” (10.11.2026)

İsrail’in toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı bölge ülkeleri, Filistin Özerk Yönetimi tarafından tanındığı halde, İsrail’in Filistin’in toprak bütünlüğünü ve egemenliğini tanımadığı gerçeği ortada dururken, bu tartışmalı durum üzerinden Almanya iç siyasetini düzenlemeye çalışmak, solun güç toplamasının önüne geçmek için aynı zamanda İsrail’in suistimal edilmesi anlamına da geliyor. Sonuçta, Berlin’de Sol Partinin hizaya getirilmesi, Emde’nin gruptan atılması ya da tersi İsrail’in durumunda bir değişikliğe yol açmayacaktır. Çünkü Birleşmiş Milletler üyesi ve bir devletin sahip olduğu tüm uluslararası hakları fazlasıyla kullanan bir İsrail var.

Prof. Krajewski’nin de dikkat çektiği gibi, devletlerin hep yaşamadığı, geçici olabileceği de bir gerçek. Örnek gösterilen Demokratik Almanya Cumhuriyeti (DDR) bunlardan sadece bir tanesi. Ama liste uzun: Yugoslavya, Çekoslovakya, Güney-Kuzey Yemen, Tanganika, Zanzibar... Demek ki devletler yok olabiliyor ve yerlerine yenileri kurulabiliyor. Ama, halkın varlığı, soykırım olmadığı takdirde, devam ediyor.

Sol Partinin Emde’yi “sarı öküz” olarak İsrail uğruna “aslan”lara feda etmesi, hem partideki yükseliş trendini yavaşlatacak hem de yeni iç tartışmalara yol açacaktır. Meselenin özünün İsrail’in varoluşu değil, Sol Partinin durdurulması olduğu gerçeği birlik halinde halka anlatıldığında bu saldırı püskürtülebilir. Tersi, koalisyon kurma uğruna yeniden bölünme, zayıflama, tartışma, enerji kaybından, yani dipsiz bir kuyudan başka bir şey değildir.