MESEM’de şiddet sarmalı genç işçilerin gündeminde: 'Patrona yalakalık yapmazsan dayak yiyebilirsin'

Ankara—Geçtiğimiz haftalarda Tekirdağ’da patronu tarafından fiziksel şiddet gören MESEM’li gencin görüntüleri sosyal medyada gündem olmuştu. MESEM’de çırakların karşı karşıya kaldığı şiddeti, iş kazalarını ve çalışma koşullarını Sincan’da işçi gençlerle ve MESEM’lilerle konuştuk.

Bir işçi stajyer genç kendi koşullarının görece iyi olduğunu ama MESEM’de işlerin çok daha zor olduğunu “Bir arkadaşım işyerinde sürekli dayak yiyordu. Patronu maaşını vermedi aylarca. Devletin verdiği paraya bile kondu. Arkadaşımın ailesiyle de arası iyi olmayınca onu savunacak kimse olmadı. Çıktı o işyerinden” sözleriyle aktarıyor.

Patronun hangi gerekçe ile dövdüğünü sorduğumuzda ise “Valla işi iyi yapmadığın için dövebilir. Sinirlendiği için dövebilir hatta bazen yalakalık yapıp arayı iyi tutmadıysan da dövebilir” diyor.

Tıpkı bu stajyerin anlattığı gibi İSİG Meclisi’nin raporuna göre de MESEM’lilerin yarısından fazlası işyerinde şiddete maruz kalıyor. Aynı gençle biraz daha konuşunca başka arkadaşlarının başına gelenlerden de söz ediyorlar: “Öteki arkadaşım okul okumadı, camcıda çalışıyordu. Ayağına 100 kilodan fazla cam düştü, bacağı kırıldı. Raporlara iş kazası diye geçince patronu dükkanı kapatıp gitti. Şimdi Muğla’da yeni yer açtığını söylüyorlar. Birçok işyerinde de MESEM’lilere iş öğretmiyorlar, çay getir, yerleri sil, şunu getir-götür gibi işlere koşturuyorlar”

“Ustalar dayak bizi hırslandırıyor diye düşünüyorlar”

Konuştuğumuz ikiz MESEM’li kardeşler, çırakların ezilmesinden dem vurarak, “İşverenler çırakları ezmekte rahat hissediyor. Çırakların da işini düzgün yapması lazım, kendine küfrettirecek, dayak yedirtecek işler yapmasınlar” diyorlar. Bu tarz fiziksel şiddet, bağırma, hakaret gibi olaylar da belirli gerekçelerle normalleştirilmiş durumda. Bunun üzerine dayağın neden gerekli olduğunu sorduğumuzda, “Valla ustalar, patronlar böyle düşünüyor, hırslandırıyor diye düşünüyorlar herhalde. Bizim fabrikada düzgün iş yaptığımızda da havalanmayalım diye yüzümüze övmüyorlar ama kulağımıza geliyor tabii” şeklinde yanıt veriyor bir tanesi. Emek Gençliği’nin geçen haftalarda genç işçilerle yaptığı anketin sonuçlarına göre de genç işçilerin yüzde16’sının en muzdarip olduğu şey ustaların ve ustabaşlarının davranışıydı.

Konuştuğumuz genç işçi, “Herkes kafasına göre hareket ediyor. Mesela biri işini düzgün yapmıyor. Neden böyle yapıyorsun diye sorduğumda ‘ne yoracağım kendimi’ diyor. Onun işleri de bize kalıyor. Bir şey yapacaksak birbirimizle haberleşip yapmalıyız” diyor. Yusuf Tekin’in, “Çocuk emeğini devletin güvencesine aldık” sözlerine ise maaş konusunda hiç güvencede olmadıklarını söyleyerek cevap veriyorlar. Devlet desteği sözleşme süresinin dolduğunu ve devletin MESEM desteğini vermeyebileceğini söylediğimizde zaten patronlardan ümidi kesmiş bir şekilde “sözleşme yenilensin” şeklinde temennilerini dile getiriyorlar.

"Alacağı maksimum ceza birkaç bin lira"

Liseli ve MESEM'li gençlerden oluşan bir ekiple yaşanan şiddet olayına dair konuşurken ailenin dava açtığı gündeme geliyor. Meslek liseli gençler patronun cezalandırılacağını düşünürken bir MESEM’li “Hiçbir şey olmaz, alacağı maksimum ceza birkaç bin lira olur” diye karşı çıkıyor. Liseye giden arkadaşı da, “MESEM’de olmasa bile her yerde dayak yiyoruz. Az önce öğretmen saati sorduğum için dövdü” diye ekliyor. Sonra videoyu birlikte izliyoruz ve gençlerden biri “Aynı bizim sanayi gibi, bizde de olaylar hep aynı” diye konuşuyor. Bu gencin de ailesinden harçlık alamadığı için haftasonları Şaşmaz Oto Sanayi'de oto-tamircide çalıştığını öğreniyoruz. “Biz de işçiler olarak aramızda bazen şakalaşıyoruz ama bu şaka değil. Baya tekme tokat girmiş” diye sözlerine devam ediyor. Sonrasında akıllara bir anda Urfa’da hava kompresörüyle öldürülen genç geliyor. Yüzleri düşüyor. Urfa’daki olay gençlerin akıllarında yer etmiş.

(Evrensel)