OSTİM’de fon vurgunu ve MESEM kesintisi gündem: İşçiler öfkeli, MESEM’liler tedirgin

Ankara – OSTİM’de atölye aralarında işçilerle iki gündemi konuşuyoruz: Fon vurgunu kapsamında Fatma Betül Sayan Kaya’nın tutuklanması ve MESEM kapsamındaki işletmelerde eğitim gören öğrenciler için uygulanan devlet katkısının süresinin dolması.

Bir yanda milyonlarca liranın nasıl el değiştirdiğine, sorumluların nasıl hesap verdiğine ilişkin tartışmalar; diğer yanda zaten düşük ücretlerle çalışan MESEM öğrencilerinin geçim kaynaklarının daha da daralma ihtimali var.

Kaynak ustası bir işçi, fon vurgununda adı geçen kişilerin haftalardır serbest dolaşmasına tepki gösteriyor: “Biz bir hak arasak bizi şafak operasyonuyla alırlar. Diğeri haftalardır serbest. 25 bin liralık gözlükle elini kolunu sallayarak mahkemeye geliyor” diyerek adaletin herkese eşit işlemediğine dikkat çekti.

Bilgisayarlı sayısal denetim (CNC) ustası bir başka işçi, “Bizim alın terimizden, sırtımızdan geçiniyorlar. Ben bu kadına Fatma Sayan demiyorum, para sayan diyorum. Parayı iade ettiğini söyleyip işin içinden kurtulmaya çalıştılar. Böyle adalet olmaz, yakalanıncaya kadar aklın neredeydi?” sözleriyle tepkisini dile getirdi.

CNC bölümünde çalışan genç bir işçi ise, “Zaten bu kadının anaparası bile 160 küsur milyon. Bu anapara bile akıl almaz, bir de üstüne altı ayda kaç katına çıkarmış? Bizim ekmeğimiz de o kadar küçüldü demek ki” dedi. İktidarın birkaç soruşturmayla konuyu geçiştirmeye çalıştığını, ancak böylesine büyük bir vurgunun yalnızca bir iki kişinin yapabileceği bir iş olmadığını da belirtti.

Konuştuğumuz işçilerden biri, fon vurgununu yapanları da kastederek, “Elden ne gelir, Allahlarından bulsunlar” derken, bir diğeri “Bulsunlar da bizim de hakkımızı aramamız gerek, yoksa sahip çıkan olmaz” ifadelerini kullandı.

MESEM kesintisi gündemde

MESEM’lilerle konuştuğumuzda ise devlet katkısının sona ermesinin doğrudan ücretlerine yansıyacağı endişesi öne çıktı. Kaporta bölümünde çalışan dört MESEM öğrencisi, kesinti haberini aldıklarını ve söz konusu desteğin mevcut ücretlerinin yarısından fazlasını oluşturduğunu anlatıyor. Devlet katkısının sona ermesiyle bu kaybın patronlar tarafından kendi ücretlerinden çıkarılmasından endişe ettiklerini söylediler.

Makine bölümünde okuyan bir MESEM öğrencisi, “MESEM zaten patronlara bedavaya geliyordu, şimdi de bunu böyle devam ettirmek isteyecekler. Olan bize olacak. Sadece devletin verdiği parayı alanları bedavaya çalıştırmak isteyecekler” dedi. Kendi ücretinden de devlet katkısının kesilmesi durumunda ayda yalnızca 3 bin liraya çalışacağını kaydetti.

Motor mekanik bölümünde çalışan 14 yaşındaki bir öğrenci, devlet katkısının zaten kendi ailelerinin oluşturduğu kaynaklardan sağlandığını düşündüğünü söyledi. Bu desteğin de kesilmesi durumunda patronların çırak çalıştırmak istemeyeceğini öngörüyor. Durumun ciddiyetine dikkat çekerek tepki göstermek ve protesto etmek gerektiğini ifade etti.

‘MESEM programı patronların keyfine göre şekilleniyor’

Makine bölümünde okuyan başka bir MESEM öğrencisi ise program kapsamında yaşananların patronların keyfine göre şekillendiğini anlatıyor. İşletmenin insafına kalındığında aldığı üç kuruş maaştan bile daha azına çalıştırılabileceğini söylüyor. Bu durumu öğretmeniyle konuşmayı düşündüğünü ancak öğretmeninin de bir şeyi değiştirebileceğine dair umudunun az olduğunu ekliyor.

MESEM’li başka bir genç ise işletmelerin insafına bırakıldıklarında yaşadıkları hak kayıplarına dikkat çekti. Yıllık izin kullanmak istediklerinde okulda geçirdikleri günlerin bile izinlerinden sayıldığını kaydetti. Berberlik alanında eğitim gören öğrencilerin ise devlet desteği alamadıkları için ücret yerine bahşişle çalışmak zorunda kaldıklarını söyledi. İşletmelerin, diğer MESEM öğrencilerini de berberlik alanındaki öğrenciler gibi belirsiz bir ücret karşılığında çalıştırmak isteyebileceğinden endişe ediyor.

OSTİM’de konuştuğumuz işçilerin ve MESEM’li gençlerin anlattıkları, birbirinden farklı görünen bu iki gündemin aynı düzenin farklı yüzleri olduğunu gösteriyor. Bir tarafta milyarlarca liranın vurgunu, diğer tarafta gençlerin emeğinin daha da ucuzlaştırıldığı bir düzen…