Muğla Emek ve Demokrasi Güçleri: HABAŞ'ta 19 işçinin ölümü kader değil

İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen ve 19 işçi hayatının kaybettiği, 14 işçinin de yaralandığı patlamaya karşı Muğla Emek ve Demokrasi Güçleri eylem ve basın açıklaması yaptı. Açıklamada “19 işçinin ölümü kader değil, sorumlular hesap vermeli, iş cinayetleri durdurulmalı” çağrısı yapıldı.

Muğla Emek ve Demokrasi güçleri adına Sınırsızlık meydanında açıklamayı Nazmiye Kulaç okudu. Hayatını kaybeden işçilerin ailelerine, arkadaşlarına ve tüm emekçilere başsağlığı, yaralı işçilere acil şifa dileyen Kulaç, “Bu ölümler bir kaza ya da kader değil, öngörülebilir ve önlenebilir bir iş cinayetidir. Bin 800 işçinin çalıştığı bir fabrikada, çanağı taşıyan vincin ve vinç yolu kirişlerinin bakımının ve periyodik denetiminin yapılıp yapılmadığı, yanıtlanması gereken ilk sorudur” diye konuştu.

“Canımız kârınızdan değerlidir”

HABAŞ'ta ilk kez ölümün yaşanmadığına değinen Kulaç, “Evrensel'in derlediği kayıtlara göre bu patlamayla birlikte HABAŞ'ta son on yılda yaşamını yitiren işçi sayısı en az 29'a çıktı. Daha dört gün önce, 5 Kasım'da taşeron firmada çalışan 20 yaşındaki Eyüp Eğinli, bir iş makinesinin lastiğinin patlamasıyla, 21 Ekim'de ise yine bir taşeron işçi, 55 yaşındaki Hakan Doğan, yüksekten düşerek yaşamını yitirdi. Şirketin kendi 2025 sürdürülebilirlik raporuna göre tesislerdeki iş kazası sayısı bir yılda 147'den 229'a, yüzde 56 arttı. Tehlike biliniyordu: Adalet Bakan Yardımcısı da fabrikada daha önceki işçi ölümlerine dair ihbarlar ve önceki kazalarla ilgili iki ayrı soruşturma bulunduğunu açıkladı” diye konuştu.

“Sorumlular yargılansın”

HABAŞ ta göz altıların göstermelik bir yargılamayla sonuçlanmaması gerektiğini belirten Kulaç, “Sorumluluk, kararı ve kârı elinde tutan yönetimden başlar. Bu ölümlerin hesabı işverenden ve işyerini denetlemekle yükümlü kamu otoritelerinden sorulmalıdır. Oysa HABAŞ'taki katliamın araştırılması için TBMM'ye verilen önergeler AKP ve MHP oylarıyla reddedildi. Ölümlerin üzerine gitmekten kaçınan bu tutum, cezasızlık düzeninin ta kendisidir” dedi.

“Göstermelik değil, gerçek yargılama istiyoruz”

İSİG Meclisi verilerine göre 2025'te Türkiye'de en az 2.105 işçi, 2026'nın ilk on ayında ise en az 1.930 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğine, yalnızca Ekim ayında en az 193 işçi evine dönemediğine değinen Kulaç, “Her gün ortalama altı işçinin evine dönemediği bir ülkede HABAŞ, istisna değil, bu düzenin en ağır sonuçlarından biridir” diye konuştu.

HABAŞ'ta yaşananların Muğla için uzak bir haber olmadığına vurgu yapan Kulaç, “Kentimizde Yeniköy, Kemerköy ve Yatağan termik santrallerinde, kömür ve mermer ocaklarında, inşaatlarda, tersanelerde ve otellerde binlerce işçi benzer risklerle, çoğu zaman taşeron ve sendikasız çalışıyor. Alınmayan her önlem, Muğla'da da yeni bir felaketin habercisidir” diye konuştu.

Talepler sıralandı

Kulaç, son olarak Muğla Emek ve Demokrasi Güçleri olarak taleplerini sıraladı;

• HABAŞ yönetimi başta olmak üzere bütün sorumlular bilinçli taksirle yargılanmalı; yargılama, işçi aileleri ve sendikalar izleyebilecek biçimde şeffaf yürütülmelidir.
• Teknik incelemeye işçi sendikaları ve TMMOB'a bağlı meslek odaları katılmalı; yayın yasağı, kamuoyunun gerçeği öğrenme hakkının önüne geçmemelidir.
• HABAŞ katliamı, TBMM'de AKP ve MHP oylarıyla reddedilen araştırma önergeleri yeniden ele alınarak Meclis araştırmasıyla bütün boyutlarıyla incelenmelidir.
• Bağımsız teknik inceleme tamamlanıp can güvenliği sağlanana kadar fabrikada üretim durdurulmalı, bu süre boyunca işçilerin ücretleri eksiksiz ödenmelidir.
• Sorumluluk zinciri yönetimden başlayarak araştırılmalı; işçiler ve temsilcileri günah keçisi yapılmamalıdır.
• Ağır ve tehlikeli işlerde taşeron çalıştırma yasaklanmalı; bakım ve onarım işleri kadrolu, eğitimli ve yeterli sayıda personelle yapılmalıdır.
• İşyerlerinde işçilerin seçtiği temsilcilerin söz ve karar hakkına sahip olduğu iş sağlığı ve güvenliği kurulları kurulmalı; tehlike karşısında çalışmaktan kaçınma hakkı fiilen kullanılabilmelidir.
• Kamu denetimi habersiz, düzenli ve bağımsız yapılmalı; denetim raporları kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
• Sendikal örgütlenmenin önündeki engeller kaldırılmalıdır.
• Muğla'daki termik santrallerde, maden ve mermer ocaklarında ve büyük inşaatlarda acil ve kapsamlı iş güvenliği denetimi yapılmalıdır.
• Hayatını kaybeden işçilerin ailelerine ve yaralı işçilere tüm hakları eksiksiz ödenmelidir.

İşçilerin ekmek parası için girdikleri işyerinden tabutla çıkmaması gerektiğinin altını çizen Kulaç, iş cinayetlerine karşı mücadeleyi işyerlerinde ve kent meydanlarında büyüteceklerini belirtti.