Proton Apartmanı davasında gerekçeli karar: 'Nasıl olsa olmaz' diyerek bilinçli taksirle hareket ettiler

Maraş’ta 6 Şubat depremlerinde 64 kişinin yaşamını yitirdiği Proton Apartmanı davasında verilen 6 ila 13 yıl arasındaki hapis cezalarının gerekçesi açıklandı. Gerekçeli kararda, müteahhit ve statik proje müellifinin "nasıl olsa olmaz" düşüncesiyle hareket ederek "bilinçli taksir" düzeyinde sorumlu oldukları belirtilirken, belediye görevlilerinin ise "bilinçli taksirle hareket ettiklerine dair delil bulunamadığı" gerekçesiyle "taksir" suçundan cezalandırıldıkları aktarıldı. Belediyenin kamusal denetim yükümlülüğünü yerine getirmediği de vurgulandı.

Maraş merkezli 6 Şubat depremlerinde, Onikişubat ilçesi Abdullah Çavuş Mahallesi'ndeki Proton Apartmanı'nın yıkılması sonucu 5 aylık bebek dahil 64 kişi hayatını kaybetti.

Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki karar duruşmasında, müteahhit ve fenni mesul Rafet Küsmüş ile statik proje müellifi Sıtkı Okumuş'a "bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma" suçundan iyi hal indirimi uygulanarak 13 yıl 4 ay hapis cezası verildi. İki sanığın hükümle birlikte tutuklanmasına ve 2 yıl meslekten men edilmelerine karar verilirken, Rafet Küsmüş hakkında yakalama kararı çıkarıldı.

Kamu görevlileri Hacı Mehmet Güner ve Zeynel Abidin Şerefoğlu'na da "taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma" suçundan iyi hal indirimiyle 6 yıl 8'er ay hapis cezası verilirken, diğer kamu görevlileri Mehmet Dişçeken ve Emre Arıkan'ın beraatine hükmedildi.

Gerekçeli kararda, "taksir", "bilinçli taksir" ve "olası kast" kavramları hukuki açıdan değerlendirilirek sanıkların sorumlulukları ayrı ayrı incelendi.

"'Nasıl olsa olmaz' düşüncesiyle hareket etmişlerdir"

Kararda, müteahhit ve fenni mesul Rafet Küsmüş'ün "standartlara uygun olmayan beton ve çelik donatı malzemesi kullanması ve eksiklikler barındıran statik projeyi uygulaması", statik proje müellifi Sıtkı Okumuş'un ise "1998 tarihli Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik hükümlerini dikkate almadan proje hazırlaması ve hesap raporuyla proje çizimleri arasındaki uyumsuzluklar nedeniyle binanın yıkılmasında 'asli kusurlu' oldukları" belirtildi.

Küsmüş ve Okumuş'un sorumluluklarına ilişkin değerlendirmede, "Her ne kadar depremin şiddeti fazla olsa da bunun sanıkların sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağına" dikkat çekilen gerekçeli kararda, şu ifadelere yer verildi: "Mevcut eksikliklerin binanın yıkımında etkisinin olduğunun tartışmasız olduğu, sanıkların bu eylemleri gerçekleştirirken dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek kişilerin ölebileceğini ya da yaralanabileceğini öngörmelerine rağmen şanslarına veya başka tesadüfi etkenlere güvenerek söz konusu yapıyı kusurlu şekilde inşa ettikleri, statik projeyi düzenledikleri ve meydana gelen zarardan sorumlu oldukları anlaşılmaktadır.

Meydana gelen zararın ve sanıkların kusurunun yoğunluğu dikkate alınarak TCK'nin 85/2. maddesi gereğince cezalandırılmalarına, eylemi gerçekleştirirken öngördükleri neticeyi istememelerine rağmen bulundukları pozisyon, mesleki bilgi ve deneyimleri göz önüne alındığında 'nasıl olsa olmaz' düşüncesiyle hareket ederek 'bilinçli taksir' düzeyinde sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır."

Kararda, verilen cezada "sanıkların geleceği üzerindeki olası etkileri göz önüne alınarak" takdiri indirim uygulandığı belirtildi.

"Belediye kamusal denetim yükümlülüğünü yerine getirmedi"

Gerekçeli kararda, dönemin İmar İşleri Müdür Yardımcısı Hacı Mehmet Güner'in, 1998 tarihli Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırı, eksik ve hatalı hesaplamalar içeren, kendi içinde ve hesap raporlarıyla uyumsuzluklar barındıran 26 Haziran 2000 tarihli yapı ruhsatına esas statik projeyi kontrol ederek uygun bulduğu; İmar İşleri Müdür Yardımcısı Zeynel Abidin Şerefoğlu'nun da aynı projeyi onayladığı aktarıldı.

"Her ne kadar statik projelerin ilk hesapları müellif mühendis tarafından yapılsa da" ifadesine yer verilen kararda, "belediyenin kamusal denetim yükümlülüğü kapsamında projenin zemin etüdüne, yönetmeliklere ve mimari projeye uygunluğunu kontrol etmesi gerekirken bu yükümlülüğü yerine getirmediği ve binanın yıkılmasında kusurunun bulunduğu" belirtildi.

Sanıklar Güner ve Şerefoğlu'nun "bilinçli taksirle hareket ettiğine dair herhangi bir delil elde edilemediği" gerekçesiyle cezalarında artırıma gidilmedi. Verilen cezalarda ise "sanıkların geleceği üzerindeki olası etkileri" göz önünde bulundurularak takdiri indirim uygulandı. Sanıkların halihazırda kamu görevi bulunmadığı gerekçesiyle belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılmalarına ilişkin hüküm uygulanmazken, haklarında benzer suçlardan çok sayıda dava bulunması nedeniyle hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesine yer olmadığına karar verildi.

Sanıklar Emre Arıkan ve Mehmet Dişçeken'in görevleri kapsamında yaptıkları işlemler nedeniyle binanın inşa sürecinde sorumluluklarının bulunmadığı ve haklarında her türlü şüpheden uzak, somut, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesiyle beraatlerine karar verildi. Dava dışı Ali Özcan Kurt'un, 1998 tarihli yönetmelik hükümleri dikkate alınmadan hazırlanan, kendi içinde ve hesap raporlarıyla uyumsuzluklar barındıran 26 Haziran 2000 tarihli statik projeyi incelemesi nedeniyle idari sorumluluğu bulunduğu tespit edilirken, nüfus kaydından vefat ettiği anlaşıldığından hakkında suç duyurusunda bulunulmadığı belirtildi.

(ANKA)