DEM Parti’den HABAŞ patlaması için Meclis araştırması talebi

DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit, İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 9 Kasım'da meydana gelen ve 17 işçinin yaşamını yitirdiği patlamaya ilişkin Meclis araştırması açılması için önerge verdi.

TBMM Başkanlığına sunulan önergede, patlamanın yanı sıra fabrikada geçmişte yaşanan iş cinayetlerinin, işletmenin üretim ve bakım politikalarının, taşeron çalışma düzeninin, işverenin ve ilgili kamu kurumlarının sorumluluklarının araştırılması istendi. Önergede, işçilerin yaşam hakkını güvence altına alacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulması talep edildi.

HABAŞ'ta iş cinayetleri geçmişi

Önergenin gerekçesinde, fabrikada geçmiş yıllarda yaşanan iş cinayetleri ve iş kazalarına yer verildi. Buna göre 2018 yılında çelik ocağı ve sürekli döküm makinesinde meydana gelen patlamalarda işçiler ağır yaralanırken aynı yıl Evren Erik yaşamını yitirdi. 2019 yılında 120 tonluk potanın devrilmesi sonucu yaklaşık 80 ton sıvı çelik çalışma alanına döküldü, 11 işçi yaralandı.

2020 yılında taşeron işçi Şaban Karaca çelik bloklar arasında sıkışarak, kadrolu çalışan Kadir Özdemir ise 10 metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetti. Kadir Özdemir'in ailesinin açtığı tazminat davasında HABAŞ yüzde 70 oranında asli kusurlu bulundu. Aynı yıl HABAŞ Limanı'nda çalışan taşeron işçi Raif Çatan da denize düşerek yaşamını yitirdi.

2022 yılında Oktay Eryılmaz, 2024 yılında Kemal Özdemir iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Ağustos 2025'te iki stajyer işçinin yaşamını yitirdiği fabrikada, 21 Ekim 2026'da taşeron işçi Hakan Doğan sekiz metre yükseklikten düşerek, 5 Kasım 2026'da ise 20 yaşındaki taşeron işçi Eyüp Eğinli iş makinesi lastiğinin patlaması sonucu yaşamını yitirdi.

Gerekçede, son patlamayla birlikte basına yansıyan verilere göre HABAŞ'ta son on yılda hayatını kaybeden işçi sayısının en az 28'e, yaralanan işçi sayısının ise 38'e yükseldiği belirtildi.

Taşeron ve güvencesiz çalışma vurgusu

Önergede, fabrikadaki patlamanın teknik nedenlerinin yanı sıra üretim organizasyonunun ve iş güvenliği eksikliklerinin de araştırılması gerektiği vurgulandı. Ağır sanayi tesislerinde doğal gaz ve oksijen hatlarının korunması, kaldırma operasyonlarının planlanması, acil gaz kesme sistemleri ve bakım faaliyetlerinin güvenli yürütülmesi gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin (İSİG) verilerine de yer verilen gerekçede, 2025 yılında Türkiye genelinde en az 2 bin 105 işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği kaydedildi. AKP iktidarı döneminde iş cinayetlerinde hayatını kaybeden işçi sayısının ise yayımlanmış dönem toplamlarının birleştirilmesiyle en az 38 bin 216'ya ulaştığı belirtildi.

Gerekçede, Soma, Davutpaşa, Ostim, Torunlar, Ermenek, Esenyurt, Hendek ve Tuzla Tersaneleri başta olmak üzere çok sayıda iş cinayetinin AKP iktidarı döneminde yaşandığı hatırlatıldı.

"Emek sürekli güvencesizleştirildi ve ucuzlaştırıldı"

Önergede, 4857 sayılı İş Kanunu ile taşeron çalıştırma başta olmak üzere esnek ve güvencesiz çalışmanın yasal hale getirildiği, kiralık işçilik ve özel istihdam bürolarına ilişkin düzenlemelerle çalışma yaşamındaki güvencelerin ortadan kaldırıldığı belirtildi.

Ekonomik krizle birlikte iş cinayetlerinin artmayı sürdürdüğü belirtilen gerekçede, birçok olayda gerekli önlemlerin alınmadığı, işverenlerin yeterince cezalandırılmadığı, cezaların para cezasına çevrildiği ve asıl sorumluların yargılanmadığı ifade edildi.

DEM Parti'nin önergesinde, HABAŞ'taki patlamanın ve fabrikada geçmişte yaşanan iş cinayetlerinin tüm yönleriyle araştırılması, işveren ve kamu kurumlarının sorumluluklarının ortaya çıkarılması ve işçilerin yaşam hakkını güvence altına alacak önlemlerin belirlenmesi istendi.