Kadın örgütlerinden Meclis önünde nafaka ve medeni haklar açıklaması: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz

29. Kadın Sığınakları ve Da(ya)nışma Merkezleri Kurultayı, Meclis önünde yaptığı açıklamada yoksulluk nafakasına süre sınırlaması getirilmesine ve medeni hakların geriye götürülmesine yönelik olası düzenlemelere tepki gösterdi. Açıklamada, “Nafaka hakkımızı, medeni haklarımızı, eşit ve şiddetsiz bir yaşam hakkımızı savunmaya devam edeceğiz” denildi.

30. Kadın Sığınakları ve Da(ya)nışma Merkezleri Kurultayı, kadınların nafaka ve medeni haklarına yönelik olası yasal düzenlemelere karşı Meclis önünde basın açıklaması yaptı. Açıklamada, yoksulluk nafakasının hedef alınmasına tepki gösterilerek nafaka hakkının süre sınırlamalarıyla daraltılmasına karşı çıkıldı.

Kadınlar, uzun süredir Medeni Kanun'da düzenlenen yoksulluk nafakasının tartışmaya açıldığını belirterek, Anayasa Mahkemesi'nin haziran ayında nafaka düzenlemesindeki “süresiz” ibaresine ilişkin verdiği karara dikkat çekti. Açıklamada, bu karardan sonra nafaka hakkına ilişkin yeni düzenlemelerin gündeme getirildiği, tartışmaların ise kadınların yaşadığı hak kayıplarını değil, erkeklerin nafaka ödeme konusundaki itirazlarını merkeze aldığı ifade edildi.

“Nafaka, kadınların nasıl yaşayacağına ilişkin bir tartışma”

Nafaka hakkına ilişkin tartışmanın yalnızca bir yasa maddesi ya da nafakanın kaç yıl ödeneceği meselesi olmadığı belirtilen açıklamada, bunun kadınların şiddet gördükleri evliliklerden ayrılabilmesi ve kendi hayatlarını kurabilmesiyle doğrudan ilgili olduğu vurgulandı. Nafaka tartışmasının kadınların ev içindeki karşılıksız emeğiyle de bağlantılı olduğu kaydedildi.

Anayasa Mahkemesi'nin kararının kadınların yıllar süren mücadelelerle kazandığı hakların yeniden tartışmaya açılmasının göstergesi olduğu belirtilen açıklamada, kadınların evlilik boyunca üstlendiği ücretsiz bakım emeğinin, yaşadığı ekonomik kayıpların ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin göz ardı edildiği ifade edildi.

Açıklamada, Anayasa Mahkemesi'nin 2012'de verdiği kararda “süresiz” ibaresinin nafakanın her durumda kişi ölünceye kadar ödeneceği anlamına gelmediğini belirterek düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bulmadığı hatırlatıldı. Kurultay, aradan geçen 14 yılda kararın neden değiştiğini sorarak, bu süreçte kadınların ev içinde maruz kaldığı şiddet ve yoksulluğun azalmadığını, aksine arttığını ifade etti.

“Nafakaların yüzde 44'ü tahsil edilemiyor”

Yoksulluk nafakasının kamuoyuna sunulduğu gibi koşulsuz, sınırsız ve her durumda ödenen bir para olmadığına dikkat çekilen açıklamada, asıl sorunun nafakanın süresiz olması değil, boşanma sonrasında yoksulluğa düşen kadınların nafakaya erişememesi ve hükmedilen nafakaların ödenmemesi olduğu belirtildi.

Açıklamada, araştırmalara dayandırılan verilere göre hükmedilen yoksulluk nafakalarının ortalama miktarının 2 bin 83 lira olduğu, nafakaların yüzde 44'ünün tahsil edilemediği aktarıldı. Boşanma dosyalarının dörtte birinde boşanma nedeninin erkeklerin uyguladığı şiddet olduğu da ifade edildi. Kadınların şiddetten uzaklaşmaya çalışırken yoksulluk ve ödenmeyen nafakalarla da mücadele etmek zorunda kaldığı vurgulandı.

Nafakaya ilişkin olası bir düzenlemenin kadınların hakkını sınırlamak yerine nafakaların tahsil edilmesini güvence altına alması ve kadınların ekonomik bağımsızlığını desteklemesi gerektiği belirtildi.

“Medeni haklarımıza el uzatılmasına izin vermeyeceğiz”

Açıklamada, yargı paketleri kapsamında kadınların medeni haklarına yönelik başka düzenlemelerin de gündeme gelebileceğine ilişkin haberler alındığı belirtilerek, kadınların yaşamlarını doğrudan etkileyen kararlar alınırken deneyimlerinin ve taleplerinin dikkate alınması istendi.

Kadın örgütleri, nafaka hakkını süre sınırlamalarıyla daraltan ve kadınları ekonomik bağımlılığa ya da şiddet içeren ilişkilere mahkûm edebilecek düzenlemeleri kabul etmeyeceklerini bildirdi. Açıklamada, kadın örgütlerinin görüşleri alınmadan ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği hesaba katılmadan yapılacak düzenlemelerin çözüm sunamayacağı ifade edildi.

Açıklama, “Haklarımızı biliyoruz, birbirimizden güç alıyoruz. Kazanılmış haklarımızdan vazgeçmeyeceğiz. Nafaka hakkımızı, medeni haklarımızı, eşit ve şiddetsiz bir yaşam hakkımızı savunmaya devam edeceğiz” sözleriyle sona erdi.