DEM Partili Çiçek’ten kanun teklifi: 'Gözaltında zorla kaybetme suçunda zamanaşımı kaldırılsın'

DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, Türk Ceza Kanunu (TCK) ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) değişiklik yapılmasını öngören bir kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sundu. Hazırlanan teklif, gözaltında zorla kaybetme vakalarının bağımsız bir suç olarak düzenlenmesini ve bu suçlar bakımından dava zamanaşımının uygulanmamasını amaçlıyor.

"Zamanaşımı, dosyaları kapatmanın gerekçesi yapılamaz"

Teklifin gerekçesinde, Türkiye’de özellikle 1990’lı yıllarda yaşanan gözaltında zorla kaybetmelerin üzerinden otuz yılı aşkın süre geçmesine rağmen çok sayıda kişinin akıbetinin hâlâ açıklanmadığı belirtildi. Yıllarca etkili biçimde yürütülmeyen soruşturmalarda geçen sürenin, bugün zamanaşımı gerekçesiyle dosyaların kapatılmasına dayanak yapıldığına dikkat çekildi.

Cezasızlık sorununa Rıdvan Karakoç, Hasan Ocak, Kenan Bilgin, Talat Türkoğlu, Murat Yıldız, Mehmet Şirin Maltu ve Fehmi Tosun dosyaları üzerinden vurgu yapılan gerekçede, "Bir soruşturmanın sonuçlandırılmadığı yılların, daha sonra o soruşturmanın kapatılmasının gerekçesi hâline getirilemeyeceğinin kabul edilmesi gerekir" ifadelerine yer verildi.

Suç için 15 yıldan 20 yıla kadar hapis

Kanun teklifiyle getirilen başlıca düzenlemeler şu şekilde:

Kamu görevlileri veya devletin yetkilendirmesi, desteği ya da muvafakatiyle hareket eden kişiler tarafından bir kimsenin hürriyetinden yoksun bırakılmasının ardından bu durumun inkâr edilmesi veya akıbetinin gizlenmesi TCK’ye 109/A maddesiyle "Zorla kaybetme" olarak eklenecek. Bu suç için 15 yıldan 20 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Zorla kaybetme suçunun, kaybedilen kişinin özgürlüğüne kavuştuğu veya akıbeti/bulunduğu yerin (ölmüş ise cesedinin) yetkili makamlarca gerçeğe uygun biçimde tespit edildiği tarihe kadar devam edeceği hükme bağlanacak.

Suçun niteliği ve devam eden yapısı göz önünde bulundurularak bu suç bakımından dava zamanaşımının işlememesi sağlanacak.

CMK’nin 172. maddesinde yapılan değişiklikle, savcılıkların zamanaşımı nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermeden önce fiilin kesintisiz niteliğini, kişinin akıbetinin açıklanıp açıklanmadığını ve zamanaşımına ilişkin süreçleri ayrı ayrı inceleyip gerekçelendirmesi zorunlu kılınacak.