Aliyev gelmedi, Erdoğan gitti: Gerilim sonrası ortak basın toplantısında 'birlik' mesajları

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bakü yönetiminin okullardaki başörtüsü yasağı nedeniyle son dönemde Azerbaycan ile yaşanan gerilim sonrası, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in davetiyle '8 Kasım Zafer Günü' dolayısıyla ülkeyi ziyaret etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Fuzuli Uluslararası Havalimanı'nda İlham Aliyev ve eşi Mihriban Aliyeva tarafından çiçeklerle karşılandı. Düzenlenen ortak basın toplantısında "birlik ve kardeşlik" mesajları verildi.

Aliyev, Türkiye'de düzenlenen ve davetli olduğu zirveye katılmamıştı. Erdoğan ve Alivey'in birlikte verdiği fotoğraflar, gerilim sırasında Cumhurbaşkanı Başdanışmanı'nın görevden alınması ve Türkiye vatandaşlarının gözaltına alınması sonrası Erdoğan'ın verdiği yumuşak mesajların ardından geldi.

Azerbaycan’da 8 Kasım, 2020 yılında yaşanan İkinci Karabağ Savaşı sırasında Şuşa’nın kontrolünün Azerbaycan güçlerine geçmesinin yıl dönümü olarak Zafer Günü adıyla kutlanıyor. Bu yıl, 44 gün süren savaşın ve Şuşa’nın alınmasının 6'ncı yılı.

Uçağı İstanbul'dan sabah hareket etti

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Aliyev ile görüşmek üzere sabah saatlerinde İstanbul'dan yola çıktı. Erdoğan'ı Atatürk Havalimanı'nda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, İstanbul Valisi Davut Gül ile AKP İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir uğurladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'a eşi Emine Erdoğan ile birlikte Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, AKP Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu ve Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım da eşlik etti.

Çiçeklerle karşılandı

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Fuzuli Uluslararası Havalimanı'nda, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mihriban Aliyeva tarafından karşılandı. Liderler samimi selamlaşmayla birlikte birbirlerinin eşlerine çiçek verdi. Ardından Erdoğan ve Aliyev kol kola girerek, Emine Erdoğan ve Mihriban Aliyeva da el ele tutuşarak uçağın önüne serilen yeşil halıda yürüdü.

Ortak basın toplantısı düzenlendi

Erdoğan ve Aliyev, ikili görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, “Türkiye Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır” dedi. Erdoğan da  "Kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler emellerine asla ulaşamayacak" ifadelerini kullandı.

Liderlerin görüşmede Türkiye ile Azerbaycan arasındaki iş birliğini çeşitli yönleriyle değerlendirecekleri, bölgesel ve küresel gelişmeleri istişare edecekleri bildirilmişti. Erdoğan ayrıca, Hocalı ile Hankendi anıtlarını ziyaret etti.

Aliyev: Türkiye Azerbaycan birliği ebedidir

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in basın toplantısındaki konuşmasından öne çıkanlar şöyle:

"İkinci Karabağ Savaşı'nda 44 gün boyunca Cumhurbaşkanı Erdoğan ve kardeş Türk halkı yanımızdaydı. Bu hiç unutulmayacak. Türkiye Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır. Aramıza girmek isteyenler hiçbir zaman başarılı olamayacak. Türkiye ve Azerbaycan halkları kardeş halklardır ve bizim kadar birbirine yakın başka halk ve devlet yoktur."

Erdoğan: Kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler emellerine ulaşamayacak

Erdoğan'ın konuşmasından öne çıkanlar ise şöyle:

"6 sene önce Azerbaycan halkı büyük bir kahramanlıkla Karabağ'ı yeniden hürriyetine kavuşturmuştur. 'Bir millet, iki devlet' şiarıyla tarif ettiğimiz gönül birliği, müşterek mazimizden aldığı kuvvetle yarınlarımıza ışık tutan sönmez bir meşaledir. Kardeşliğimiz müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesindedir. Bakü'nün sevincini Ankara'nın sevinci, Şuşa'nın gururunu bütün milletimizin gururu bilmemiz bundandır. 15 Haziran 2021 günü Şuşa'da imzaladığımız beyanname ile müttefiklik bağıyla tahkim ettiğimiz bu kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler; dün olduğu gibi bugün de, yarın da emellerine asla ulaşamayacaktır. Karabağ'ın yeniden imarı için Azerbaycan'ın ortaya koyduğu gayretleri takip ediyoruz. Yeniden inşa ve kalkınma çabalarına katkı sunmaya devam edeceğiz."

Ne olmuştu?

Geçtiğimiz haftalarda iki ülke arasında gerilime yol açan süreç, Azerbaycan’da okullardaki kıyafet kurallarına ilişkin düzenlemeyle başladı. Azerbaycan hükümetinin 21 Eylül’de kabul ettiği düzenlemeyle okul üniformasının bütünlüğünü bozduğu ve laiklik ilkesiyle bağdaşmadığı belirtilen ek kıyafetlerin kullanımı yasaklandı. Düzenlemede doğrudan 'başörtüsü' ifadesi yer almasa da başörtülü öğrencilerin okullara alınmadığına ilişkin haberler tartışma yarattı.

Türkiye’deki bazı muhafazakar çevreler ile AKP’li siyasetçilerin tepkilerinin ardından Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral da sosyal medya hesabından Azerbaycan yönetimini eleştirdi. Saral, başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesinin kabul edilemeyeceğini belirterek Bakü yönetimine uygulamadan vazgeçme çağrısı yaptı.

Azerbaycan’da iktidardaki Yeni Azerbaycan Partisi, 13 Ekim’de yaptığı açıklamada Saral’a ve bazı AKP milletvekillerine tepki gösterdi. Türkiye’den gelen açıklamaları ülkenin iç işlerine müdahale olarak değerlendiren parti, AKP’ye bu tutumdan vazgeçme çağrısında bulundu.

Gerilimin sürerken 15 Ekim'de Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katılmadığı Bakü'deki CICA zirvesinde İlham Aliyev ile görüştü. Azerbaycan yönetimi bazı isimlere ülkeye giriş yasağı getirirken, Saral tepkilerin ardından görevinden alındı.

Erdoğan, 21 Ekim’de telefonda görüştüğü Aliyev’i Ankara’daki Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi'ne davet etti. Ancak Oktay Saral görevden alınmasına ve yasağı eleştiren Türkiye vatandaşları gözaltına alınmasına rağmen Aliyev zirveye katılmadı. Zirvede Azerbaycan’ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etti.

Erdoğan, Güney Kore'ye giderken uçağı Azerbaycan hava sahasına girdiğinde pilot aracılığıyla İlham Aliyev'e ve Azerbaycan halkına seslendi ve “Ülkelerimiz arasındaki müttefiklik ilişkilerinin ve iş birliğinin bundan sonra da güçlenmeye ve gelişmeye devam edeceğine olan katı inancımı bir kez daha ifade etmek isterim” dedi. Güney Kore dönüşü uçakta basın mensuplarına konuşan Erdoğan, "Türkiye ve Azerbaycan kardeşliğinin evelallah aşamayacağı hiçbir engel yoktur" dedi. Zafer Günü dolayısıyla Aliyev’e mektup da gönderen Erdoğan'ın mektubuna “Sayın Cumhurbaşkanı, aziz kardeşim” sözleriyle başlaması dikkat çekti.

(Politika Servisi)