Gürer’den Kapadokya uyarısı: 'Peribacaları yok olma riskiyle karşı karşıya'

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı konuşmada Niğde’nin turizm ve kültürel miras alanında yaşadığı sorunlara dikkat çekti. Gürer, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından kullanılamaz raporu verilerek kapatılan Niğde Müzesi’nin yeniden yapılmasını istedi.

“21 bin eser sergilenmez durumda bekliyor”

Niğde Müzesi’nin deprem sonrası kapatıldığını hatırlatan Gürer, müzede bulunan 21 bin eserin sergilenemediğini belirtti.

Gürer, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a seslenerek şunları söyledi:

“Sayın Bakan, bu bütçede unutulan illerden biri Niğde’dir. Niğde Müzesi’ne 6 Şubat 2023 depreminden sonra ‘Kullanılamaz’ raporu verildi, müze kapandı. 21 bin eser sergilenmez durumda bekliyor. Niğde’de ne zaman müze yeniden yapılıp açılacaktır? Mevcut yeri, kent içinde modern bir müze binası Niğde Üniversitesi'nin yanında yapılmalıdır.”

Niğde’nin tarih, doğa ve kültür bakımından zengin bir kent olduğunu vurgulayan Gürer, kentin turizm potansiyelinin yeterince değerlendirilmediğini söyledi.

“Niğde turizmde üvey evlat muamelesi görüyor”

Niğde’de arkeolojik araştırmaların ve bilimsel kazıların artırılması gerektiğini belirten Gürer, kaçak kazılarla ortaya çıkarılan tarihi buluntuların durumuna dikkat çekti.

Gürer, Niğde’nin Kapadokya’nın önemli merkezlerinden biri olmasına rağmen turizmde hak ettiği değeri göremediğini ifade ederek şöyle konuştu:

“Sayın Bakan, Niğde; tarih, doğa, kültür zenginidir; her köyde arkeolojik derinlik vardır. Define avcıları kadar bilimsel araştırma ve kazılar yapılsa çok önemli bulgular açığa çıkar. Orta Çağ Dönemi mumyalarının dahi kaçak kazılar eliyle ortaya çıkması düşündürücüdür. Mezopotamya’ya açılan bir kapı olan Niğde, Kapadokya’nın önemli merkezlerinden biri olmasına rağmen hak ettiği değere erememektedir. Turizme yönelik bölge illeri yanında üvey evlat muamelesi görmektedir.”

Gürer, Niğde’nin kaleleri, camileri, türbeleri, kiliseleri, yer altı şehirleri, kemerleri, Antik Havuzu ve bilimsel kazı alanlarının tanıtılması gerektiğini söyledi.

Kapadokya’da kaya düşmesi: 2 kişi yaşamını yitirdi

Gürer, 29 Ekim 2026’da Nevşehir’in Göreme beldesinde meydana gelen kaya düşmesi olayını da komisyon gündemine taşıdı. Birinci derece doğal sit ve birinci derece arkeolojik sit sınırları içinde yaşanan olayda iki kişinin yaşamını yitirdiğini, beş kişinin yaralandığını hatırlattı.

Gürer, yoğun yağışların etkisiyle meydana gelen kaya düşmesinin Kapadokya’nın doğal dokusunun karşı karşıya olduğu riskleri ortaya koyduğunu belirtti.

“Sayın Bakan, 29 Ekim 2026 tarihinde saat 15.00 sularında Nevşehir’in Göreme beldesinde birinci derece doğal sit ve birinci derece arkeolojik sit sınırları içerisinde yoğun yağışların etkisiyle kaya düşmesi meydana gelmiştir. İki can kaybı, beş yaralıyla acı bir olay yaşanmıştır. Nevşehir Valiliği koordinasyonuyla ilgili kurumlar güvenlik, tahliye, koruyucu çalışmaları gerçekleştirmiştir.”

İklim değişikliğiyle birlikte aşırı yağış, ani sıcaklık değişimleri ve donma-çözülme gibi meteorolojik olayların kaya oluşumlarını daha kırılgan hale getirdiğini belirten Gürer, kaya düşmesi riskine karşı önlemlerin artırılması gerektiğini söyledi.

“Kaya düşmesi olağan hale gelmeden önlem alınmalı”

Kapadokya’da riskli alanların tespit edilmesi ve güçlendirilmesine yönelik çalışmaların önemine dikkat çeken Gürer, ziyaretçi yoğunluğunun bulunduğu bölgelerde güvenlik önlemlerinin artırılması gerektiğini vurguladı.

Kapadokya Alan Başkanlığı'nın riskli alanlarda izleme ve güçlendirme çalışmaları yürüttüğünü belirten Gürer, 15 peribacasında onarım ve güçlendirme sürecinin devam ettiğini söyledi. Göreme ve Şahinkaya’da daha önce iki peribacasının yıkıldığını da hatırlatan Gürer, bölgenin doğal ve kültürel mirasının korunmasının önemine işaret etti.

Gürer, “Kaya düşmesinin olağan olma noktasına ermeden önlemler alınmalıdır” dedi.

UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Kapadokya’nın kaya düşmesi ve göçme tehlikesiyle anılmasının turizm açısından da sorun yaratacağını belirten Gürer, bölgenin korunması gerektiğini ifade etti.

“Peribacalarının çevresine iş makineleri sokulmamalı”

Kapadokya’da son yıkılan peribacasının bulunduğu alanda enkaz kaldırma çalışmalarını yerinde gördüğünü belirten Gürer, iş makineleri ve yüksek tonajlı kırıcılarla yapılan müdahalelerin risk oluşturabileceğini söyledi.

Gürer, ziyaretçi güzergâhlarının peribacalarından uzaklaştırılması, otobüs, kamyon ve iş makinelerinin bölgeye girişlerinin sınırlandırılması gerektiğini belirtti.

“Bölgede acilen gezi alanları peribacalarının belli bir mesafesine çekilmelidir. Otobüs, kamyon, iş makinelerinin bölgeye girişlerine izin verilmemelidir. Bilimsel kazıyı kuyumcu hassasiyetiyle yaparken yeni yolları açmak, yıkılacak yerlere iş makineleri sokmak, bölgenin giderek yok olmasına kapı aralamaktadır.”

Gürer, bölgede elektrikli ve ücretsiz tur araçlarının kullanılmasını, uygun mevsimlerde atlı arabalar ve bisikletle gezilerin mümkün hale getirilmesini önerdi. Peribacalarının çevresinde rastgele dolaşılmasının ve yapıların içine girilerek fotoğraf çekilmesinin önüne geçilmesi gerektiğini söyledi.

“Kapadokya Alan Başkanlığı'na daha fazla destek verilmeli”

Peribacalarının bulunduğu alanlarda her türlü müdahalenin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, kamu kurumları dahil bölgede çivi çakılmasına dahi izin verilmemesi gerektiğini savundu.

Gürer, “Milyonlarca yılda oluşan peribacaları yine doğa olayları etkisiyle yok olma riskiyle karşı karşıyadır. Her titreşimin bir tükenişe yol açma riski vardır. Süreç öngörülebildiğine göre gerekli önlemlerin acilen uygulanmaya konması sağlanmalıdır. Bu bağlamda, Kapadokya Alan Başkanlığı'na daha fazla desteğin verilmesini önemli görüyoruz” dedi.

Gürer, Kapadokya’nın doğal ve kültürel mirasının korunması için önlemlerin gecikmeden hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.