Raporlar 'dur' diyor, iş makineleri çalışıyor: İdyros antik kenti tehdit altında

Antalya - Antalya'nın Kemer ilçesinde bulunan tarihi İdyros Antik Kenti ve çevresinde yürütülen otel projesine karşı açılan davalarda bilimsel raporlar tamamlandı. Bölgede yapılan iki ayrı bilirkişi incelemesi, otel inşaatının durdurulmasını ve sit alanının genişletilmesini öngörürken, mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermemesi nedeniyle şantiye çalışmaları hızla devam ediyor. Yaşanan bu gelişmeler üzerine İdyros Antik Kentine Dokunma Hareketi bir basın açıklaması yaparak binlerce yıllık kültürel mirasın telafisi imkansız biçimde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını duyurdu.

Müze kazılarında ortaya çıkan arkeolojik kalıntılar

Antalya Müze Müdürlüğü uzmanları tarafından 2026 yılı içerisinde gerçekleştirilen 191 sondaj çalışmasının 15 noktasında taşınmaz kültür varlıklarına rastlandı. Çalışmalar sonucunda yerden ısıtma sistemli bir Roma hamamı kompleksi, pişmiş toprak su künkleri, kiliseyle bağlantılı yapı duvarları, işlik alanları, depolama kapları ve Roma Köprüsü'nün devamında yer alan mimari kalıntılar açığa çıkarıldı. Ayrıca kazı alanından çıkarılan 150'nin üzerinde envanterlik ve etütlük eser koruma altına alındı. Müze Müdürlüğü hazırladığı resmi raporda, mevcut turistik tesislerin ve müştemilatların kaldırılmasının ardından alanın bütününde kapsamlı ve bilimsel bir kazı yapılması gerektiğini bildirdi.

Arkeolojik sit davasında bilirkişi heyetinin tespiti

Mevcut sit sınırlarının yetersizliği nedeniyle açılan davada görev yapan bilirkişi heyeti, antik kentin koruma alanlarının parçalı olarak ele alınmasının bilimsel esaslara uymadığını kaydetti. Arkeoloji, sanat tarihi ve şehir planlama uzmanlarından oluşan heyet, Ayışığı Koyu'ndan Çalıştepe'ye kadar uzanan alanın bütüncül olarak 1. ve 2. derece arkeolojik sit statüsüyle koruma altına alınmasını önerdi. Bilirkişiler, otel inşaatının devam etmesi halinde sınırları tam tespit edilemeyen kültür katmanlarının zarar göreceğine dikkat çekerek alandaki her türlü inşai faaliyetin bilimsel süreç tamamlanana kadar durdurulması gerektiğini vurguladı. Ancak davaya bakan Antalya 5. İdare Mahkemesi henüz yürütmeyi durdurma kararı almadı ve koruma kurulundan ek belgeler talep etti.

İmar planlarında koruma ve şehircilik ilkelerine aykırılık

Otel projesinin önünü açan imar planlarına karşı açılan davadaki bilirkişi heyeti de hazırladığı raporda 1/25.000, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planlarını şehircilik ve koruma ilkelerine aykırı buldu. Raporda, Kıyı Kanunu uyarınca ilk 50 metrelik sahil şeridinin kamuya açık rekreasyon alanı olarak ayrılması gerekirken otel kullanımının kıyıya kadar uzatıldığı aktarıldı. Bölgede verilen 13,50 metrelik dört katlı yapılaşma izninin doğal ve tarihi dokuyu bozacağı ifade edildi. Buna karşın Antalya 5. İdare Mahkemesi bu davada da yürütmeyi durdurma istemini reddetti.

İdyros antik kentine dokunma hareketinden acil çağrı

Yaşanan hukuki sürecin ardından açıklama yapan İdyros Antik Kentine Dokunma Hareketi, iş makinelerinin çalışmayı sürdürdüğünü ve zamanın tükenmekte olduğunu açıkladı. Basın açıklamasında, mahkeme kararı çıkana kadar antik kentin telafi edilemez bir zarara uğrayabileceği hatırlatıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığına çağrıda bulunan sivil oluşum, şirket lehine yapılan otel tahsisinin derhal iptal edilmesini, şantiye alanındaki inşaatın durdurulmasını ve alanın tamamında bilimsel kurtarma kazılarının başlatılmasını istedi.