İzmir Kuş Cenneti için acil önlem çağrısı: Temiz su verilemiyor

İzmir — Gediz Nehri’nde yaşanan kirliliğin her geçen gün artması sonucu, İzmir Kuş Cenneti’ne temiz su ve can suyu verilemiyor. Bu durum başta flamingolar olmak üzere bölgedeki binlerce kuş türünün kuluçka alanlarını ve ekosistemi olumsuz etkiliyor.

İzmir Kuş Cenneti, Çiğli Çamaltı Tuzlası ve Gediz Deltası içerisinde 8 bin hektarlık alan içinde yaklaşık 290 kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Türkiye'nin ve dünyanın en önemli sulak alanlarından birisi olan, 1982 yılında "Su Kuşları Koruma ve Üreme Sahası" olarak tescil edilen bu ekosistem, göç yolları üzerinde bulunması sebebiyle her yıl on binlerce göçmen kuşa ev sahipliği yapıyor.

Başkanlığını AKP’li Foça Belediye Başkanı Saniye Fıçı’nın yaptığı İzmir Kuş Cenneti’ni Koruma ve Geliştirme Birliği’nin (İZKUŞ) kapatılacağı yönündeki çelişkili açıklamaların ardından, İZKUŞ Başkan Yardımcısı ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyesi Erdal Karagöz’ün ekim ayında yaptığı “Birliği kapatmak istiyorlar” açıklamasını ve birliğin geleceğini konuştuk.

Kuş Cenneti’nin acil ihtiyaçları var

Yaklaşık 18 bin flamingonun Kuş Cenneti’nde yaşadığını belirten Erdal Karagöz, “Bu alanda yaşayan hayvanların içme suyu birincil sorun durumunda. Bölgedeki kuşlar temiz su bulamayınca, tahliye kanallarından ve çevre arazilerde biriken sulardan ihtiyaçlarını gidermeye çalışıyorlar. Biz İZKUŞ olarak temiz su ihtiyacını karşılamakta zorluk çekiyoruz” dedi.

“Adalarda güvenlik sorunu yaşanıyor”

Kuş Cenneti’nde bulunan adalarda yaşanan diğer sorunun da güvenlik sorunu olduğunu dile getiren Karagöz, “Alanlarda bulunan tel örgülerin sökülmesi bölgede yaşayan kuşlar açısından tehlike yaratıyor. Bunun yanında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü yetkisindeki bu geniş alanda sadece 4 personelle işler yürütülmeye çalışılıyor. 18 bin flamingonun ve yüzlerce kuş türünün olduğu 8 bin hektarlık alanda personel sayısının artırılması gerekiyor” diye konuştu.

Sorumluluk değişti sorunlar arttı

Dönemin Orman ve Su İşleri Bakanlığıyla İzmir Kuş Cennetini Koruma ve Geliştirme Birliği (İZKUŞ) tarafından Mayıs 2017'de imzalanan iş birliği protokolünü bakanlığın tek taraflı olarak feshettiğine dikkat çeken Karagöz, “Bugün artık buranın sorumluluğu Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar/Orman Genel Müdürlüğü’ne ait. Müdürlük, Ramsar alanı ve koruma statüsüne sahip Gediz Deltası'nın resmi denetiminden, sulak alan yönetim planları ve yasal koruma statülerinin takibinden sorumlu. İzmir Büyükşehir Belediyesi döneminde bölgede arazi araçlarıyla denetim ve hizmet yürütülüyordu. Bugün bu olanaklar yok ve sorunlar artıyor” dedi.

Yuvalama adasındaki alan daralıyor

İzmir Kuş Cenneti ve Gediz Deltası'nın dünyadaki flamingo nüfusunun yaklaşık yüzde 10'una ev sahipliği yaptığının altını çizen Karagöz, “Buradaki yuvalama adası dünyadaki en önemli üreme alanlarından biri durumunda. Bölgede 2012 yılında kurulan 6,5 dönümlük yapay kuluçka adası sayesinde her yıl binlerce yavru flamingo dünyaya geliyor. Fakat bu adada da susuzluktan dolayı çekilme yaşanıyor. Geçen yıl ile bu yıl arasında bile yuvalama alanında fotoğraflara yansıyan daralma söz konusu. Yapay üreme adası binlerce çift için büyük bir sığınak olsa da çevredeki insan faaliyetleri, kirlilik ve habitat kaybı bu alanlar üzerindeki baskıyı artırmaya devam ediyor” dedi.

“Birlik kapanmayacak daha fazla sorumluluk alacağız”

İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Kuş Cenneti Koruma ve Geliştirme Birliği'nin ( İZKUŞ ) 2026 Yılı Ekim ayı olağan toplantısını yaptıklarını belirten Karagöz, “Türkiye'nin en önemli sulak alanlarından biri olan Gediz Deltası, 1998 yılından bu yana uluslararası Ramsar Alanı statüsüne sahip. Ramsar alanı olan deltadaki su kalitesini ciddi şekilde bozulduğunu biliyoruz. Öncelikle su tedariki için ilgili kurumlarla önlemler almayı hedefliyoruz” bilgisini paylaştı. İZKUŞ Başkan Yardımcısı Erdal Karagöz, Kuş Cennetine yönelik acil alınması gereken önlemleri şöyle sıraladı:

• Gediz sulak alan araştırma ve izleme merkezi yapılmalı,
• Kozluca Caddesi tarafına acilen tel örgü çekilmeli,
• Gediz Nehri güzergahındaki sanayi tesislerinin kimyasal ve evsel atıklarının nehre karışması engellenmeli, sular arıtılmadan deşarj edilmemeli,
• Flamingo Adası gibi hassas üreme alanlarının kurumasının ve kirlenmesinin önüne geçilmeli; flamingoların besin kaynağı olan “Artemia” gibi kabukluların yaşamı güvenceye alınmalı,
• Delta ve çevresinde planlanan Organize Sanayi Bölgesi (OSB), liman, yol veya konut/villa projeleri gibi ekolojik bütünlüğü bozacak girişimler tamamen iptal edilmeli,
• I. Derece Doğal Sit Alanı ve Ramsar alanı statüsüne sahip bölgede kaçak yapılaşma, balıkçı barınakları, izinsiz ot toplama, hayvan otlatma ve tarımsal faaliyetlere karşı denetimler artırılmalı,
• Tatlı su ekosistemini tehdit eden ve aşırı su tüketen okaliptüs gibi istilacı bitki türleri alandan temizlenmeli.