Azerbaycan'dan 14 İran vatandaşına giriş yasağı

Azerbaycan, 14 İran vatandaşını “istenmeyen kişi” ilan ederek ülkeye girişlerini yasakladı. Listede İran parlamentosunun görevdeki ve eski üyeleri, din adamları, akademisyenler, siyasi uzmanlar ve medya temsilcileri bulunuyor.

Kararın, söz konusu kişilerin medya ve sosyal medya üzerinden Azerbaycan’a karşı çağrılar yaptığı ve düşmanlığı teşvik ettiği iddialarıyla gerekçelendirildiği belirtildi.

Kararın hangi Azerbaycan devlet kurumu tarafından alındığı da açıklanmadı.

Listede milletvekilleri ve din adamları var

Azerbaycan’a girişleri yasaklanan 14 İran vatandaşı arasında İran parlamentosunun milletvekilleri Kamran Gazanfari, Ebulfazl Zehravend, Abbas Muktedayi Hurasgani ve Alirıza Selimi de bulunuyor. Eski milletvekili Alirıza Beygi de listede yer alıyor.

Listede ayrıca İran’ın Keyhan gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Şeriatmedari, Uzmanlar Meclisi ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi üyesi Ayetullah Muhsin Eraki, Kum İlim Havzası’ndan Ayetullah Muhammed Cevad Fazıl Lankarani ve İran Yüksek Kültür Devrimi Konseyi Sekreteri Abdül Hüseyin Hüsrev Penah bulunuyor.

Siyasi analistler Ehsan Movahhediyan ve Daryuş Sefernejad, Tebriz Üniversitesi Kafkasya ve Anadolu Araştırmaları Merkezi eski yöneticisi Ahmed Ferşbafiyan, Tebriz cuma imamının ofisinden Gulamrıza Kavuşi ve oyuncu-televizyon sunucusu Ahmedrıza Musevi de giriş yasağı getirilen isimler arasında sıralandı.

Hicab tartışması iki ülke arasında gerilimi artırdı

İran Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanı Hüseyin Simayi Serrraf, 22 Ekim’de yaptığı açıklamada, Azerbaycan’da başörtüsü nedeniyle eğitim hakkından mahrum bırakıldığını düşünen kız öğrencilerin İran üniversitelerinde eğitim görebileceğini söyledi. İran’ın Tasnim ajansının aktardığı videolu açıklamasında Simayi Serrraf, İran üniversitelerinin eğitim almak isteyen Azerbaycanlı kız öğrencilere açık olduğunu belirtti.

Bakan, başörtüsünden vazgeçmeye zorlandığını söyleyen öğrencilerin İran’da eğitim görmesi için gerekli imkanların sağlanacağını ifade etti.

Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakanlığı ise 26 Ekim’de yaptığı açıklamayla İranlı bakanın sözlerine tepki gösterdi. Açıklamada, bu ifadeler “Azerbaycan’ın içişlerine müdahale girişimi” olarak nitelendirildi. Bakanlık, ülkenin eğitim politikasına başka devletlerin müdahalesine izin verilmeyeceğini bildirdi.

Açıklamada İran’daki Azerbaycan Türklerinin ana dilinde eğitim hakkına da dikkat çekildi. İran’da Azerbaycan Türkçesinde eğitim veren bir okul bulunmadığı ve üniversitelerde de bu dilde eğitim yapılmadığı savunuldu. Bakanlık, İran nüfusunun yaklaşık 40 milyonunu etnik Azerbaycanlıların oluşturduğunu belirterek Tahran yönetimini bu konuda adım atmaya çağırdı.

Türkiye’den 31 kişiye de giriş yasağı getirilmişti.

Azerbaycan, İran vatandaşlarına yönelik kararından önce Türkiye’nin 31 vatandaşını da “istenmeyen kişi” ilan ederek ülkeye girişlerini yasaklamıştı. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının 21 Ekim’de duyurduğu listede Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, siyasi parti yöneticileri, gazeteciler, ilahiyatçılar ve toplumsal faaliyet yürüten isimler yer almıştı.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, söz konusu kişilerin sosyal medya ve internet platformlarında ülkenin egemenliğine, ulusal güvenliğine, anayasal düzenine ve yönetimine karşı açıklamalar yaptığını öne sürmüştü. Bu kişilerin "iktidarın zorla değiştirilmesini, dini radikalizm temelinde şiddeti ve dini nefreti teşvik ettiği" iddia edilmişti.

Okullarda başörtüsü kısıtlamaları ve protestolar.

Azerbaycan’da başörtüsü tartışmasının arka planında, okullardaki kıyafet düzenlemeleri bulunuyor. Bakanlar Kurulu, 21 Eylül’de devlet okullarındaki öğrencilerin kıyafet kurallarını değiştirdi. Yeni düzenlemede okul formasının bütünlüğünü bozan ve laiklik ilkesiyle uyumlu olmadığı belirtilen kıyafet unsurları yasaklandı. Metinde başörtüsü doğrudan anılmasa da düzenleme sonrasında çeşitli okullarda başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığına ilişkin haber ve görüntüler yayımlandı.

6 Ekim’de öğretmenlerin kıyafetlerine ilişkin yeni kurallar da onaylandı. Ardından başörtülü öğretmenlerin de okullara alınmadığına ilişkin bildirimler gündeme geldi. Bazı okulların önünde protestolar düzenlenirken, derslere alınmadıklarını belirten öğrenci ve öğretmenlerin okul dışında eğitimlerini sürdürdükleri görüntüler paylaşıldı.

İçişleri Bakanlığı, 12 Ekim’de protestolarla bağlantılı olarak 37 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Aktivistler ise gözaltına alınanların sayısının 400’ü aştığını ileri sürdü.

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), 16 Ekim’de yayımladığı açıklamada başörtüsü nedeniyle kız öğrencilerin derslere alınmamasını ayrımcılık olarak değerlendirdi. Örgüt, Azerbaycan yönetimine öğrencilerin ve öğretmenlerin eğitim hakkını güvence altına alma, barışçıl protestolar nedeniyle gözaltına alınanları serbest bırakma çağrısı yaptı.

(Dış Haberler)