Fon vurgununun önde gelen şirketlerinden Tera ve Pusula için 'fetva' verildiği ortaya çıktı

Fon vurgununda başta gelen şirketlerden Tera ve Pusula’nın da aralarında bulunduğu dört portföy yönetim şirketinin 10 yatırım fonuna İslami finans ilkelerine uygunluk onayı verildiği ortaya çıktı.

Serbestiyet'ten Gökhan Korkmaz'ın haberinde yayımlanan belgelerde İKTİSAT İslam İktisadı Araştırmaları Vakfı Danışma Komitesi’nden Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Politikaları Kurulu üyesi ilahiyatçı Prof. Dr. Servet Bayındır'ın da imzasının olduğu görüldü.

Bayındır’ın başkanlığındaki İKTİSAT Danışma Komitesi, 1 Nisan 2024’te Tera Portföy Çatı Katılım Gayrimenkul Yatırım Fonu’na, 3 Temmuz 2024’te Atlas Portföy Katılım Hisse Senedi Serbest Fonu’na, 1 Ocak 2026’da ise Tera Portföy Konut Alfa Katılım Gayrimenkul Yatırım Fonu’na fıkhi uygunluk görüşü verdi.

Belgelerde Bayındır’ın yanı sıra Dr. Fatih Orum ve Dr. Yahya Şenol’un imzaları bulunuyor.

“Fıkhî açıdan bir mahzur içermemektedir” fetvası

İKTİSAT’ın 1 Nisan 2024 tarihli, 19.02-2024 numaralı belgesi, Tera Portföy Çatı Katılım Gayrimenkul Yatırım Fonu için düzenlendi. Belgede Tera’nın gayrimenkul satın alabileceği, bunları taksitle satabileceği veya kiralayabileceği belirtiliyor. Fonun hisse senetleri, sukuk, kira sertifikaları ve katılım finans ilkelerine uygun diğer yatırım araçlarına yönelmesine de “Fonu işletirken faiz, kumar ve diğer haram nitelikli işlemlerden kaçınması” şartıyla izin veriliyor.

Belgenin sonuç bölümünde ise şu ifadeler yer alıyor:

“TERA Portföy Yönetimi A.Ş.’nin ‘TERA Portföy Yönetimi A.Ş Çatı Katılım Gayrimenkul Yatırım Fonu’ adında bir Fon kurması ve faizli işlemlere kesinlikle başvurmadan yukarıda belirtilen usul, şart ve kayıtlar çerçevesinde faaliyet yürütmesi fıkhî açıdan bir mahzur içermemektedir.”

İKTİSAT’ın 1 Ocak 2026’da Tera Portföy Konut Alfa Katılım Gayrimenkul Yatırım Fonu’na verdiği ikinci görüşte dikkat çekici hükümler bulunuyor.

Komite, fonun içtüzüğünde katılım finans ilkeleriyle uyumlu olmayan bazı işlemlere yer verildiğini tespit ediyor. Komite, bu hükümlerin SPK nezdinde yapılacak girişimlerle düzeltilmesini de istiyor. Buna rağmen Tera’ya, söz konusu işlemlere başvurulmaması şartıyla dinî uygunluk görüşü veriliyor. Aynı belgede belirli vadeli işlemlere de izin tanınıyor.

Ayrıca Bayındır’ın komitesi denetim ve iptal yetkisini de saklı tutmuş.

Tera’ya verilen fetvaların sonuç bölümlerinde, danışma komitesinin fonları denetleyebileceği açıkça belirtiliyor.

Belgelerde şu hükme yer verilmiş:

“Danışma Komitesi, Fonun işleyişini her daim takip ve denetleyebilecek, belirlenen ilkelere aykırılığın tespiti halinde belgeyi iptal edebilecek, bu gibi durumlarda Şirket Belgeyi bir daha kullanmayacaktır.”

"İktisadi-finansal riskler uzmanlığımız dışında"

Prof. Dr. Servet Bayındır, verdikleri fetvaların kapsamını şöyle açıkladı:

“Bizim uzmanlık alanımız konunun fıkhi (dinî) durumudur. İktisadi yönü uzmanlık alanımız dışındadır. Ancak fıkhi karar, işlemin iktisadi yapısına bağlı olarak verileceğinden otomatik olarak iktisadi yön de gündeme gelmektedir. Bununla birlikte fonun muhtemel getiri oranı, getiri garantisi ve ileride karşılaşacağı iktisadi-finansal riskler bizim uzmanlığımız dışındadır; bu konuda görüş beyan etmemiz söz konusu değildir. Dolayısıyla fonların hangi iş ve işlemleri yapacağına dair SPK’ya başvurulup onaylatılan ve yayımlanan içtüzük, izahname vb. belgeler esas alınarak görüş verilmektedir.”

“Tera’ya bugüne kadar sadece iki fon için icazet verildi”

Bayındır, İKTİSAT’ın Tera’ya verdiği icazetlerin kapsamına ilişkin şunları söyledi:

“TERA’ya Vakfımız Danışma Komitesi tarafından bugüne kadar sadece iki fon için icazet verilmiştir. Bu icazet, katılım esaslarına aykırılık teşkil eden işlemlere başvurulmaması kayıt ve şartıyla ilk defa 2024 yılında verilmiş ve dönem sonlarında sadece bu iki fon güncellenmiştir. Bunlar da Konut Alfa Katılım GYF ve Çatı Katılım GYF’den ibarettir. Bu fonlar dışında TERA’ya ait fonlar için Vakfımızın icazeti söz konusu değildir.”

Bayındır, denetim ve belge iptaline ilişkin de şu açıklamayı yaptı:

“İcazet verilen fonlarda yatırımcı, kamuoyu veya başka kanaldan bir duyum ya da bilgi gelmesi durumunda inceleme yapılıp gerekli durumda belge iptal edilmektedir.

Ancak bahse konu iki fonla ilgili günümüze kadar herhangi bir bulgu tarafımıza ulaşmamıştır. Nitekim TERA’ya ait tasfiyeye konu fonlar içinde Vakfımız tarafından icazet verilen fonlar yer almamaktadır. Aksi durumda tereddüt edilmeden belge iptaline gidilir.”

“Sembolik düzeyde bağış aldık”

Bayındır, İKTİSAT’ın fetvalar karşılığında Tera’dan bağış aldığını da açıkladı:

“İKTİSAT için bu belgeler karşılığında TERA’dan sembolik kabul edilebilecek düzeyde vakıf hesabına bağış alınmıştır. Alınan bağışlar yaklaşık beş yıldır düzenli olarak lisans ve lisansüstü düzeyde öğrencilere burs olarak dağıtılmaktadır. Nitekim bu yıl burs verilmesi kararlaştırılan ve ilk bursları yatırılan öğrenci sayısı, lisans düzeyinde 15, lisansüstü düzeyde 8 olmak üzere toplam 23’tür.”

Cumhurbaşkanlığı’ndaki göreviyle fetvalar arasında ilişki bulunmadığını belirten Bayındır, şöyle konuştu:

“İKTİSAT Vakfı bir STK’dır. Bu kapsamda beyan edilen görüşler konunun uzmanı akademisyen kimliğiyle verilmekte, imza bu sıfatla atılmaktadır. Görüşler fıkhi içerikli olup sahip olunan başka görevlerle ilişkisi bulunmamaktadır.”

Bayındır, fon skandalının ardından bu icazetler için pişman olup olmadığı sorusuna da cevap verdi:

“Dikkat edilirse Vakfımızca şirketin tüm fonlarına icazet verilmemiştir. Sadece katılım esaslarına uygun olarak gayrimenkul ticareti ile iştigal etmek üzere kurulduğu SPK onaylı belgelere dayanılarak iki GYF için icazet verilmiştir.

‘Bir musibet bin nasihat’ atasözünden herkes gibi Vakfımız da gerekli dersi çıkaracaktır.”

Pusula’ya krizden 45 gün önce icazet verilmiş

Tera ve Pusula’nın fonlarına dini uygunluk görüşü veren diğer kuruluş İSFA İslami Finans Danışma Komitesi.

İSFA, 8 Ocak 2024’te Pusula Portföy Katılım Serbest (TL) Fonu’na, 6 Mayıs 2025’te Pusula Portföy İkinci Denge Katılım Serbest Fonu’na icazet verdi.

16 Aralık 2025’te Tera Portföy Para Piyasası Katılım (TL) Fonu, 22 Ocak 2026’da Hedef Portföy Katılım Hisse Senedi (TL) Fonu ve 16 Nisan 2026’da Tera Portföy Katılım Serbest (Döviz) Fonu için de belgeler düzenlendi.

1 Mayıs 2026’da Pusula Portföy Altın Katılım Fonu’na verilen onayın ardından 3 Ağustos 2026’da Pusula Portföy İkinci Katılım Hisse Senedi Serbest Fon’a da icazet verildi.

Son belge, fon krizinden yalnızca 45 gün önce düzenlenmiş.

(serbestiyet.com)