Hedef yüzde 21, bütçe artışı yüzde 40: Sanayi teşvikleri enflasyon hesabını şaşırttı

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifi bugün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’na sunuldu. Orta Vadeli Program’da (OVP) 2027 için öngörülen yüzde 21’lik enflasyon hedefi, bütçe hazırlıklarında aşıldı. Bakanlığın 2026 yılında 176 milyar 966 milyon TL olan başlangıç ödeneği, 2027 teklifinde yüzde 40,61 artırılarak 248 milyar 830 milyon TL’ye çıkarıldı. Bütçedeki bu genişlemenin odağında şirketlere dönük doğrudan nakdi destekler, vergi indirimleri ve Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) üzerinden sanayi patronlarına aktarılan kaynaklar yer alıyor.

Bütçe teklifinde işletmelere dönük cari transferler yüzde 44,74 artışla 75 milyar 803 milyon TL’ye ulaşırken, bunun 73,65 milyar TL’lik kısmı doğrudan Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü’ne tahsis edildi. OVP’ye göre 2027 yılı enflasyon hedefi yüzde 21. Asıl sıçrama ise fabrika sahası ve altyapı inşasını kapsayan sermaye giderlerinde yaşandı; bu kalem yüzde 208,73 artarak 21 milyar 725 milyon TL’ye fırladı. Söz konusu sermaye yatırımlarının 20,29 milyar TL’si Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü tarafından patronlar için OSB ve endüstri alanlarının inşasında kullanılacak. Bakanlığın bütçe sunumunda ayrıca sanayi patronlarına bütçeden 32 milyar TL düşük maliyetli borç verilmesi planlanırken, bütçe dışından Merkez Bankası kaynaklı Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) tavanı da 750 milyar TL’ye yükseltildi. Sanayi patronları için imalat sanayisinde kurumlar vergisinin yüzde 12,5’e indirildiği ve HİT-30 Programı ile dev yatırımlara 26,6 milyar dolarlık teşvik havuzu açıldığı hatırlatıldı.

İşçi ve emekçilere ayrılan büçte, artış teşviklerin çok gerisinde kaldı

Bakanlık çalışanlarına yapılacak giderlerdeki artış yüzde 35,84 düzeyinde kaldı. Bakanlık memurlarının toplam gideri yüzde 33,56 artışla 5,45 milyar TL, sürekli işçilerin gideri ise 567,5 milyon TL olarak belirlendi. Memur ve işçileri kapsayan tüm personel ve SGK ödeneklerinin toplamı (7,34 milyar TL), yalnızca patronların OSB altyapısı için ayrılan 21,72 milyar TL’lik sermaye ödeneğinin üçte birine dahi yetmiyor.

Bakanlık sunumunda "İstihdamı Koruma Destek Programı" kapsamında hazır giyim, tekstil, deri ve mobilya sektörlerinde istihdamını koruyan patronlara çalışan başına aylık yalnızca 3.500 TL destek verildiği vurgulandı. Ancak bu kaynak işçinin bordrosuna doğrudan yansımayarak, patronun prim ve maliyet yükünü hafifletmek üzere şirket kasalarına aktarılan bir sübvansiyon niteliğinde.

Sayıştay'ın izleme ve takip cetvelleri kaldırıldı

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bütçe görüşmeleri sürerken, Sayıştay denetim raporlarının içeriğindeki usul değişiklikleri ve raporlama yöntemleri gündeme taşındı. Komisyonda söz alan Yeni Parti İzmir Milletvekili Prof. Dr. Ümit Özlale, kurumlara ilişkin Sayıştay raporlarındaki toplam bulgu sayısının 641’den 113’e gerilediğini belirtti. Özlale, bulgu sayısındaki azalmanın yanı sıra kamu kurumlarının geçmiş yıllarda tespit edilen eksiklikleri giderip gidermediğini gösteren "izleme ve takip cetvellerinin" kamuya açık raporlardan çıkarıldığını ifade etti.

Geçmiş yıllarda Sayıştay raporlarında yer alan bu cetvellerin milletvekilleri, araştırmacılar ve gazeteciler açısından kamu harcamalarını izleme imkânı sağladığını hatırlatan Özlale, takip bilgilerinin kurum içi izleme süreçlerine aktarılmasının denetim hafızasına etkisine dikkat çekti. Özlale, "Eskiden bu cetveller sayesinde bir kurumda hangi eksikliğin tespit edildiğini ve o eksikliğin giderilip giderilmediğini öğrenebiliyorduk. Şimdi bu takip bilgileri kurum içine taşındı. Bir bulgunun rapordan kaybolması, o sorunun çözüldüğü anlamına gelmez; sorunlar izlenmediğinde büyüyebilir. Sayıştay’dan beklenen denetim hafızasını koruması ve bulguların arkasını takip etmesidir. Milletin parasının hesabı eksiksiz bilgiyle sorulur" değerlendirmesinde bulundu.