DEM Partili Eren'den Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik teklifi: Hayvanların öldürülmesi ve ticari satışı yasaklansın

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sundu. Teklifte, 2024 yılında yapılan yasal değişikliklerle sahipsiz hayvanların bakımevlerinde tutulmasına dayanan uygulamaların değiştirilmesi ve yerinde bakım modeline dönülmesi istendi.

Teklifin genel gerekçesinde, 2024 yılında kabul edilen 7527 sayılı Kanun ile sahipsiz hayvanların yaşamlarının desteklenmesi ilkesinin kaldırıldığı, kısırlaştırılan ve aşılanan hayvanların yaşadıkları ortama bırakılması uygulamasından vazgeçildiği belirtildi. Gerekçede, sokakta yaşayan hayvanlara yönelik politikaların toplama, kapatma ve öldürme yerine yaşatma ve birlikte yaşam temelinde oluşturulması gerektiği ifade edildi.

Kısırlaştırma ve yerinde bakım önerisi

Kanun teklifinde, sahipsiz hayvanların nüfusunun kontrolünde kısırlaştırma, aşılama, kayıt altına alma, tedavi, yerinde bakım ve sahiplendirme uygulamalarının esas alınması öngörüldü. Düzenlemeye göre, bakımevlerine alınan hayvanlar Bakanlık veri sistemine kaydedilecek. Rehabilitasyon işlemleri tamamlanan ve sahiplendirilmeyen hayvanlar, belirlenen istisnalar dışında alındıkları yaşama ortamına bırakılacak.

Yerinde bakıma bırakılan hayvanların sağlık kontrolleri, aşıları, beslenmesi ve kayıtlarının güncel tutulmasından ilgili yerel yönetimler sorumlu olacak. Teklifte, sahipsiz hayvanların yaşadıkları alanlarda beslenmesinin ve su ihtiyaçlarının karşılanmasının engellenemeyeceği de hüküm altına alınıyor.

Öldürmenin nüfus kontrol yöntemi olarak kullanılması yasaklanacak

Teklifte, sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların öldürülmesinin yasaklanması, ötanazinin ise yalnızca tedavisi mümkün olmayan hastalık veya yaralanma nedeniyle iyileşme olanağı bulunmayan ve sürekli acı çeken hayvanlarla sınırlandırılması istendi. Bu durumda da veteriner hekimin gerekçeli raporu aranacak ve uygulama veteriner hekim tarafından gerçekleştirilecek.

Hayvanın davranış özellikleri, ırkı, sahiplendirilememesi, bakımevi kapasitesinin yetersizliği veya hayvan nüfusunun yoğunluğu ötanazi gerekçesi sayılamayacak. İnsan veya hayvan sağlığı ve güvenliği bakımından somut risk oluşturduğu belirlenen hayvanların ise bakımevlerinde bakım, rehabilitasyon ve davranış eğitimine alınması öngörülüyor.

Kedi ve köpeklerin ticari üretimi ve satışı yasaklanacak

Kanun teklifinin bir diğer düzenlemesi, kedi ve köpeklerin ticari amaçla üretilmesini ve satılmasını kapsıyor. Teklife göre, kedi ve köpeklerin ticari amaçla üretimi, satışı, satışa sunulması, internet üzerinden satış ilanı verilmesi, satışına aracılık edilmesi ve ticari amaçla Türkiye'ye getirilmesi yasaklanacak.

Sahiplendirme karşılığında, belgelenmiş veteriner hekimlik giderleri dışında ücret, bağış veya başka bir menfaat talep edilmesi de ticari faaliyet kapsamında değerlendirilecek. Mevcut üretim ve satış işletmelerine faaliyetlerini sona erdirmeleri için altı aylık süre tanınacak. Bu süreçte işletmelerde bulunan hayvanların bakım ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanması zorunlu olacak. Yasağa aykırı davrananlara hayvan başına 25 bin lira idari para cezası verilmesi öngörülüyor.

Hayvan koruma gönüllülerinin statüsü yeniden düzenlenecek

Teklifte, 2024 yılında kaldırılan yerel hayvan koruma gönüllülerinin hukuki statüsünün yeniden tanımlanması da yer aldı. Buna göre, sokakta yaşayan hayvanların beslenmesi, bakımı, tedavisi, aşılanması ve kısırlaştırılmasına destek veren kişiler, başvuruları üzerine il hayvanları koruma kurulu tarafından kayıt altına alınabilecek.

Ayrıca sahipsiz hayvanları besleyen veya bakım sağlayan kişiler, yalnızca bu faaliyetleri nedeniyle hayvanların sahibi sayılmayacak. Yerel yönetimlerin gönüllülerle iş birliği içinde çalışması ve bakım hizmetlerini desteklemesi öngörülüyor.

Bakımevlerine bağımsız denetim ve şeffaflık düzenlemesi

Kanun teklifinde hayvan bakımevlerinin işleyişine ilişkin yeni düzenlemeler de bulunuyor. Belediyelerin bakımevlerine alınan, rehabilite edilen, sahiplendirilen, yerinde bakıma bırakılan, ölen ve ötanazi uygulanan hayvanların sayılarını üçer aylık dönemlerde kamuoyuna açıklaması öngörülüyor.

Bakımevlerinin, il hayvanları koruma kurulu üyeleri ile baroların, veteriner hekim odalarının ve hayvanların korunması alanında faaliyet gösteren dernek ve vakıfların temsilcilerinin ziyaretlerine açık olması isteniyor. Teklifte ayrıca belediyelerin gezici veya geçici veteriner üniteleri kurabilmesi ve merkezi yönetimin bu hizmetlere teknik ve mali destek sağlaması düzenleniyor.

Bakımevlerindeki hayvanlar için altı aylık değerlendirme süresi

Teklifin kabul edilmesi halinde, halihazırda bakımevlerinde tutulan hayvanların altı ay içinde veteriner hekimler tarafından değerlendirilmesi öngörülüyor. Yerinde bakımı uygun bulunan hayvanlar, kısırlaştırma, aşılama ve kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra aşamalı olarak alındıkları yaşama ortamlarına bırakılacak.

Teklifte, kedi ve köpeklerin ticari üretim ve satış yasağına ilişkin hükümlerin altı ay sonra, diğer düzenlemelerin ise kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor.