Madenciler yine yollarda

Mehmet Torun
Maden Mühendisi

Manisa - Soma’da İmbat Madencilik şirketinin işçileri bir yıllık ücretlerinin ödenmemesi üzerine haklarını alamadıkları için Ankara’ya yürüme kararı aldı. Bu, madencilerin ilk yola çıkmaları değil. 1991 yılında Zonguldak maden işçileri, 100 bin kişiyi de yanlarına alarak tarih yazdılar. Toplu iş sözleşmesi (TİS) görüşmelerinde yaşanan anlaşmazlıklar, düşük ücretler, ödenmeyen maaşlar, özelleştirme girişimleri ve hükümetin uzlaşmaz tutumu ayağa kaldırmıştı madencileri.

Son yıllarda; Uyar Madencilik, Fernas Madencilik ve Doruk Madencilik işçileri de benzer gerekçelerle Ankara’nın yolunu tuttular. Güvenlik güçleri tarafından yolları kesildi gaz yediler, gözaltılar, tutuklamalar oldu ancak hiçbir şey yollarından döndüremedi onları. Ankara’da Kurtuluş parkını mesken tuttular, direndiler ve kısmen de olsa kazandılar.

O madenciler, yerin metrelerce altında zifiri karanlıklarda daracık dehlizlerde, havasız bacalarda ölümüne çalıştırılıp analarının ak sütü gibi helal olan hakları için yollara düşüyor. İnsanlık tarihi boyunca verilen mücadelelerle alınan en temel haklarını talep ediyor. İş, güvencesi, iş güvenliği ve çalışma koşullarının iyileştirilmesini istiyor. Kısaca insanca yaşam istiyor. Ancak karşılarında her sefer kolluk güçlerini buluyorlar. Eylemler uzayınca devletin üst düzey yetkilileriyle görüştürülüyor ve tutulmayan sözler verilerek geri çevriliyorlar. Sıcacık koltuklarında devletin her türlü olanağını kullananlar madencinin çalışma koşullarını, yaşadıklarını bilmedikleri için çözüm için adım atamamakta sadece aldıkları emirleri uygulamaktalar.

Madenciler, ekmekleri için sadece alın teri akıtmayıp canlarını da feda etmekteler. Son yirmi yılda binlerce maden emekçisi hayatlarının baharında yaşama veda ettiler. Soma’da 301 işçi zehirli gazdan nefessiz kalarak öldü. Tarihteki gaz odalarının vahşetini hatırlatan manzaralar yaşandı, bir damla kan akmadan can verdi gençlerimiz. Görünen kan, bir suçlu arar. Görünen kan, unutulmaz. Soma'da da kan görülmedi ve unutuldu yaşanan vahşet.

Ermenek’te maden ocağında kirli sularda nefessiz kaldı, boğuldu madenciler. ‘Benim oğlum yüzme bilmezdi’ diyen bir ananın feryatları kayboldu katı vicdanların labirentlerinde. Elbistan’da milyonlarca ton toprağın altında kaldı canlı bedenler, hala oradalar, çıkarılamadılar. Amasra’da, Karadon’da, Dursunbey’de grizu patlamasıyla iki bin derece sıcaklıkta yandı, kavruldu taze bedenler. Bunlara benzer onlarca olayda yüzlerce hayat söndü, hikayeler çok acı bitti.

Neyin bedeliydi bu acılar, yıkımlar. Egemenlerin, sermayedarların rahat yaşaması için birilerinin bedel ödemesi gerekiyordu. İşçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerini almak pahalı, yaşam ucuzdu bu ülkede. Cezasızlık ve hesap vermeme de alışkanlık olmuştu nasılsa.

Şimdi, bu acıları tekrar yaşamamak için yollara düşen madencilere müesses nizamın kurallarını uymadıkları için engel olunacaktır. “Aynı gemideyiz, ülkenin gerçekleri” gerekçeleriyle talepler ötelenecek ve sistem devam ettirilecektir. Ancak, asıl gerçekler madencilerin yaşadıklarıdır. Çözüm, o gerçekler üzerinden aranmalıdır. Madencilerin zor çalışma koşullarından kaynaklı direngenlikleri, zorlukları aşma becerileri ve mücadele azmi her türlü engeli aşacak, başarıyı getirecektir.

İşçilerin, emekçilerin sorunlarının çözümü için birlikte mücadele hayati önemdedir. Tarihte madenci direnişleri, ağır çalışma koşulları ve hayati riskler barındıran bir sektör olmasından dolayı işçi sınıfı mücadelesinin en sert ve kararlı eylemleri arasında yer almıştır.

Dünyada ve Türkiye'de bu direnişler, toplumsal yapılarda ve çalışma hukukunda köklü dönüşümler yaratmıştır. Küçük bir kıvılcım düşünceleri ve duyguları harekete geçiren büyük bir güç olabilir.