Prof. Dr. Bedriye Poyraz: Aleviler yok sayılırken demokratikleşme olmaz

Ankara — İstanbul Esenyurt’taki Kıraç Cemevinin Cem Vakfına devredilmesine karşı Alevi yurttaşların başlattığı direniş sürüyor. Alevi toplumu üzerine çalışmalarıyla tanınan Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Bedriye Poyraz’la Kıraç’ta ortaya çıkan sorunu, iktidarın Alevilere yönelik politikalarını ve geçtiğimiz haftalarda yaşanan İdris-i Bitlisi tartışmasını konuştuk. Poyraz, cemevlerinin yasal statüsü, eşit yurttaşlık ilkeleri ve kamusal kaynakların tarafsız kullanımı konularına dikkat çekiyor.

Prof. Dr. Bedriye Poyraz, Alevi toplumunda tepkiyle karşılanan İdris-i Bitlisi tartışmalarına ilişkin olarak, “Göründüğü kadarıyla süreci Kürt halkının bir kazanımı olarak görmek gerekir. Nasıl sonuçlanacak henüz bilmiyoruz ama Alevi toplumunun buna bir itirazı yok. İlk olarak bunu söylemek gerekir. Ancak yakın bir zaman önce İdris-i Bitlisi tartışmaları vardı hatırlayın. Öncelikle Öcalan'ın yaptığı açıklamalar, daha sonra da onun devamında yapılan açıklamalardan çok net anlaşılıyor ki bir masa kurulmuş. Hani bir söz vardır; Ortadoğu’da bir masa kurulur ve orada bazen davetli bazen de menü olursunuz…” dedi.

"Alevilerin kapısına kırmızı çarpı kondu"

Yapılan tarihsel atıflar ve açıklamaların Alevi topluluğunu kaygılandırdığını ifade eden Poyraz, “Deyim yerindeyse Alevilerin kapısına sürekli bir kırmızı çarpı konuyor. İdris-i Bitlisi söylemiyle de Alevilerin kapısına bir kırmızı çarpı kondu. Bunun ne anlama geldiğini biliyoruz. Çünkü geriye dönüp baktığımızda Aleviler katliamlardan geçerek bugüne geldiler. Bugün bir direnç sağlıyorlar ve tüm olumsuzluklara rağmen kimliklerini ve inançlarını yaşatmaya çalışıyorlar. Sonradan açıklamalar geldi, bunlar olumlu adımlar. Bu adımları önemsiz bulmuyoruz. Ancak bunun kazara söylenmiş sözler olmadığını da biliyor Alevi toplumu. Neden böyle düşünüyoruz; mesela Öcalan'ın 1992'deki açıklamalarından başlayarak çeşitli periyodlarla sürekli bu göndermeleri yaptığını, sürekli bu atıfları yaptığını görüyoruz” dedi.

Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer’in ‘Çaldıran’da Şah İsmail’e karşı birlikte savaştık’ sözlerini de anımsatan Poyraz şöyle devam etti: “Yine altını çizerek tekrar etmek isterim; Aleviler sürece zarar verecek bir şeyi yapmak istemezler. Alevi örgütlerinin özenli de davrandıklarını düşünüyorum. Fakat en azından bizim cephemizden gördüğümüzü söylemeden olmaz; bu süreç denen şeyin demokrasi getirmediği açık.”

"Kıraç örneği, devletin gerçek yüzünü gösteriyor"

Kıraç Cemevinin Cem Vakfına devredilmesine karşı bu bölgedeki Alevilerin eylemlerinin sürdüğünü hatırlatan Prof. Dr. Bedriye Poyraz bu konuyla ilgili olarak da şunları söyledi:

“Devleti yöneten siyasi iktidar yani AKP ortağı da MHP. Kıraç bize devletin Alevilere karşı gerçek yüzünü gösteriyor. Kıraç’ta Alevi vatandaşlar, Alevi topluluğunun büyük çoğunluğunun yaptığı gibi kendi aralarında; çocuklarının boğazından keserek, para toplayarak o cemevini yaptırmışlar. Fakat cemevlerinin bir statüsü olmadığı için Cem Vakfının bünyesinde yapılmış yapı. Yani statü sağlanmadığı için Aleviler cemevlerini kendi dernekleri üzerine kaydedemiyorlar. Ya bir vakıf ya bir şahıs üzerine kaydediliyor –ki bu da sorunlu bir durum. İstanbul Valiliği, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı yetkili ve cemevi başkanı arasında bir görüşme gerçekleşiyor ve cemevinin Cem Vakfına devri yönünde bir tartışma oluyor. Cem Vakfı her zaman devletle iş birliği yapmıştır; cami-cemevi projesinde olduğu gibi. Burada asıl çözülmesi gereken cemevlerinin statüsü sorunu.”