DEM Partili Kezban Konukçu’dan Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan’a Calzone Burger hakkından soru önergesi: 'Öğrencilerin emeği gasp ediliyor'

DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu, Türkiye’de derinleşen ekonomik kriz ve artan hayat pahalılığı nedeniyle üniversite öğrencilerin eğitimlerini sürdürebilmek için çalışmak zorunda kaldığını, bu durumun ise kayıt dışı istihdam ve emek sömürüsünü beraberinde getirdiğini belirtti.

İstanbul Kadıköy’de bulunan Calzone Burger işletmesinde çalışan öğrencilerin yaşadığı mağduriyetlerin somut bir örnek oluşturduğunu vurgulayan Konukçu, Dev Turizm-İş Öğrenci İşçi Komisyonu'nun çağrısıyla eylem yapan işçilerin ücretlerini alamadığını, hak ya da alacaklarının bulunmadığına dair ibraname imzalamaya zorlandığını ve işverenin hakaret ve tehdit niteliğindeki davranışlarıyla karşılaştığını ifade etti. Ayrıca Ataşehir’deki üretim alanında tabela bulunmadığına ve işletmenin kayıt dışı faaliyet yürüttüğüne dair iddiaları gündeme getiren Konukçu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a şu soruları yöneltti:

Bakan Işıkhan'a soruldu

1. Calzone Burger işletmesinde çalışan öğrenci işçi Serdar Özbek’in yaklaşık 40 günlük ücretinin ödenmemesi üzerine başlatılan eylem ve direniş Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? Bakanlığınız, kamuoyuna yansıyan bu süreç üzerine herhangi bir inceleme veya denetim başlatmış mıdır? Başlatılmışsa bugüne kadar hangi işlemler gerçekleştirilmiş; işçinin ücret alacağının ödenmesi ve yasal haklarının korunması için hangi adımlar atılmıştır?

2. İşçilerin ücretlerini almadıkları hâlde ücret bordrolarına imza atmaya ve hak ya da alacaklarının bulunmadığını belirten ibranameler imzalamaya zorlandıkları yönündeki iddialar Bakanlığınızca araştırılmış mıdır? Ücretin ödendiğini gösteren belgeler ile fiilî ödeme kayıtlarının karşılaştırılması için hangi işlemler yapılmıştır? Mevzuata aykırılık tespit edilmişse hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

3. Dev Turizm-İş Sendikasının açıklamasında yer alan, işveren Cihangir Çelik’in işçileri hırsızlıkla suçladığı ve sendikanın eylem sürecinde hakaret ve tehdit niteliğinde davranışlarla karşılaştığı yönündeki iddialar Bakanlığınız tarafından incelenmiş midir? İşçilerin ve sendika temsilcilerinin hak arama faaliyetleri nedeniyle baskıya maruz bırakılıp bırakılmadığının tespiti için herhangi bir inceleme veya denetim gerçekleştirilmiş midir? Gerçekleştirilmişse tespit edilen hususlar ve yapılan işlemler nelerdir?

4. Dev Turizm-İş Sendikasının, aynı işletmede çalışan başka işçilerin de benzer mağduriyetler yaşadığı ve ücretlerini alamadıkları yönündeki açıklaması üzerine Bakanlığınızca herhangi bir inceleme veya denetim başlatılmış mıdır? Başlatılmışsa kaç çalışanla görüşülmüş, kaç işçinin ücret alacağı bulunduğu tespit edilmiş ve hangi işlemler yapılmıştır?

5. Calzone Burger işletmesinde çalışan işçilerin sosyal güvenlik kayıtları, ücret bordroları, çalışma süreleri ve işten ayrılma sürecinde düzenlenen belgeler Bakanlığınızca denetlenmiş midir? Denetlenmişse tespit edilen usulsüzlükler ve uygulanan yaptırımlar nelerdir?

6. İstanbul Ataşehir’de bulunduğu belirtilen üretim alanındaki işyerinin tescil durumu, işveren ve çalışan kayıtları ile fiilî faaliyetlerinin mevzuata uygunluğu Bakanlığınızca denetlenmiş mıdır? Denetim yapılmışsa işyerinin kayıt ve bildirim yükümlülüklerine uyup uymadığına ilişkin hangi tespitlerde bulunulmuş, aykırılık tespit edilmişse hangi işlemler gerçekleştirilmiştir?

7. Calzone Burger işletmesi veya işletmenin sahibi Cihangir Çelik hakkında son beş yılda ücretlerin ödenmemesi, kayıt dışı istihdam, fazla mesai, iş sağlığı ve güvenliği ihlalleri ya da sendikal haklara yönelik baskı iddialarıyla Bakanlığınıza ulaşan toplam başvuru ve şikâyet sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçı denetime konu edilmiş, kaçında ihlal tespit edilmiş ve kaçında idari yaptırım uygulanmıştır? Veriler yıllara göre nedir?

8. Son beş yılda kafe, restoran, bar ve benzeri hizmet işletmelerinde çalışan öğrenci işçilere yönelik kaç iş teftişi gerçekleştirilmiştir? Bu denetimlerde ödenmeyen ücret, kayıt dışı istihdam, çalışma süreleri ve sendikal haklara ilişkin kaç ihlal tespit edilmiş; işverenlere hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Veriler yıllara ve illere göre nedir?

9. Öğrenci işçilerin yoğun olarak istihdam edildiği kafe ve restoranlarda ücretlerin ödenmemesi, sigortasız çalıştırma ve hak arayan işçilere yönelik baskı uygulamalarını önlemek amacıyla Bakanlığınızca yürütülen özel bir denetim politikası bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa kapsamı, uygulama sonuçları ve tespit edilen ihlallere ilişkin yaptırımlar nelerdir?

10. Calzone Burger işçilerinin ödenmeyen ücretlerinin tahsil edilmesi ve işletmede iş mevzuatına aykırılık tespit edilmesi hâlinde sorumlular hakkında gerekli idari yaptırımların uygulanması için Bakanlığınızca hangi somut işlemler yapılacaktır?

11. Öğrencilerin ekonomik zorunluluklar nedeniyle güvencesiz ve hak ihlallerine açık çalışma koşullarına mahkûm edilmesini önlemek amacıyla Bakanlığınızca planlanan yasal düzenlemeler ve koruyucu mekanizmalar nelerdir?

12. Öğrenci işçilerin ücret alacaklarını tahsil edebilmeleri, sigortalı çalışmaları ve sendikal haklarını baskı görmeden kullanabilmeleri için Bakanlığınızın özel bir denetim ve koruma programı bulunmakta mıdır? Böyle bir program varsa kapsamı ve uygulama sonuçları nelerdir? Yoksa ücretlerin ödenmemesi ve hak arama süreçlerinde baskı iddiaları gibi ihlalleri önlemek amacıyla hangi somut tedbirlerin alınması planlanmaktadır?