‘Sahip çıkmazsak topraklarımız da hayvanlarımız da elimizden gidecek’

Muş’un Varto ilçesine bağlı Çalıdere (Xwarik) köyünde, ABD merkezli IGNIS H2 Enerji Üretim AŞ’nin hayata geçirmek istediği jeotermal enerji santrali (JES) projesine karşı Varto Ekoloji Platformunun başlattığı çadır nöbeti 180 gündür kararlılıkla sürdürülüyor.

Projeye verilen “ÇED gerekli değildir” kararının iptali istemiyle açılan davada Bingöl İdare Mahkemesi projenin bilimsel ve çevresel etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi heyetine 13 ayrı başlıkta soru yönelterek keşif kararı aldı. Daha önce ertelenen ve 2 Kasım Pazartesi günü yapılacak bilirkişi keşfi öncesinde Varto Ekoloji Platformu üyeleri, Peri Vadisi Çevre Koruma Platformu temsilcileri ve yöre halkı gazetemize konuşarak kitlesel katılım ve dayanışma çağrısı yaptı.

‘Mücadelede Sırat Köprüsü’ndeyiz’

Varto Ekoloji Platformu Sözcüsü Çayan Dursun, köylülerle başlayan mücadelenin kritik bir dönüm noktasına ulaştığını belirterek şu değerlendirmede bulundu: “Mahkemenin aldığı ara kararla 2 Kasım’da bilirkişi keşfi yapılacak ve hazırlanacak rapor mahkemeye sunulacak. Alınacak iptal kararı sadece bu proje için değil, bundan sonra Varto’da yapılmak istenecek bu tür doğa talanlarının önüne geçmek açısından da emsal teşkil edecek, topraklarımız için bir sigorta işlevi görecektir. Şimdiye kadar doğru bir mücadele yürütüldü ancak esas kritik güne geldik. Mücadelenin kazanılması açısından adeta Sırat Köprüsü’ndeyiz. Keşif heyeti sadece floraya, faunaya ve su kaynaklarına bakmıyor; aynı zamanda halkın iradi olarak bu projeyi isteyip istemediğine de bakıyor. Metropollerde ve diasporada yaşayan tüm hemşehrilerimizin, Varto üzerine söz kuran kurum ve siyasetçilerin 2 Kasım’da herhangi bir mazeret üretmeksizin sahada olması, bu sınavı vermesi gerekir.”

'Bu topraklar atalarımızdan bize miras kaldı'

Şehirlerde yaşayan Vartolulara seslenen Zübeyde Tepe ise şu çağrıda bulundu: “Herkesin 2 Kasım’da memleketine gelip sahip çıkması lazım. Şehirlerde yaşayanlar yazın gelip aylarca kalıyor, döndüklerinde yağını, peynirini alıp götürüyor. Şimdi de memleketimize sahip çıkmak için gelmeliler. Hepimizin hayvanı, toprağı, çocuğu var. Bu topraklar atalarımızdan bize miras kaldı. Bugün sahip çıkmazsak topraklarımız da hayvanlarımız da elimizden gidecek. Bu saatten sonra nereye gideceğiz?” Yine direniş çadırında bir araya gelen Vartolu kadınlar da 2 Kasım’a çağrı yaptı.

175 gündür nöbet alanında olduğunu belirten Kürecik TV emekçisi Gazeteci Ali Cenap Fırat da “Çocukken aldığımız o kültürü kirletmeden gelecek kuşaklara aktarmak için buradayım. 2 Kasım’da on binler olarak o çadır alanında o bayrağı kalıcı şekilde dikeceğiz” ifadelerini kullandı.

Varto Ekoloji Platformundan Mesut Bingöl de emperyalist şirketlerin doğayı ve su kaynaklarını talan etmesine izin vermeyeceklerini vurgulayarak, “İradenin halkta olduğunu 2 Kasım’da Xwarik’teki direniş çadırında bulunarak ispatlamamız gerekiyor” dedi.

‘Köylerimizi sanayi alanına dönüştürmek istiyorlar’

Peri Vadisi Çevre Koruma Platformu Sözcüsü Ekrem Alan, 2 Kasım’da Kaynarpınar’dan başlayıp Varto Çalıdere’de son bulacak geniş kapsamlı bilirkişi keşfinin, sermayenin yalanlarına karşı verilen 18 aylık mücadelenin bir finali olacağını belirtti. Şirketlerin temiz enerji ve istihdam vaatlerinin gerçeği yansıtmadığını dile getiren Alan, bölgenin jeolojik yapısına dikkat çekti ve Peri Vadisi, Karlıova-Erzincan Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer aldığını belirterek “2025 yılında yapılan bilimsel araştırmalarda bölgede 4-5 bin metre derinlikte sığ magmalara (lav nehirlerine) rastlandığı açıklandı” dedi. Alan “Bizi iş imkanı yalanlarıyla kandırmaya çalışanlar, acele kamulaştırmalarla köylerimizi insansızlaştırıp bölgeyi sanayi kompleksine dönüştürmek istiyor. Bu felakete dur demek için 2 Kasım’da tek yürek olalım” ifadelerini kullandı.