Tibet’te iklim tarihini değiştirecek keşif: 128 bin yıllık buz tabakası gün yüzüne çıkarıldı

Tibet'in kuzeybatısındaki yüksek irtifalı buz örtüsünün derinliklerinde yürütülen bilimsel çalışmalarda, Dünya'nın yakın iklim tarihine ışık tutacak bir keşifle sonuçlandı. Araştırmacılar, Guliya Platosu’ndan çıkarılan buz kütlelerinin 128 bin yıldan daha eski bir geçmişe sahip olduğunu ve son buzul çağından bu yana varlığını koruduğunu tespit etti.

Science Advances’ta yayımlanan çalışma, bölgeden elde edilen bilinen buzul kayıtlarını 100 bin yıldan fazla geriye taşıyarak kutup bölgeleri dışındaki en eski dağ buzulu kaydı olarak tarihe geçti.

23 yıl arayla alınan numuneler aynı sonucu verdi

Ohio State Üniversitesi Byrd Kutup Araştırma Merkezinden Prof. Dr. Lonnie Thompson öncülüğündeki uluslararası ekip, 1992 ve 2015 yıllarında Guliya Platosu’ndan matkapla çıkarılan buz çekirdeklerini kıyasladı.

Çeyrek asır arayla alınan iki farklı örneğin oksijen izotop kalıplarının birebir eşleşmesi, buz kütlesinin bozunmadan güvenilir bir iklim kaydı tuttuğunu kanıtladı. Prof. Thompson, "Aynı buz örtüsünden 25 yıl sonra aldığınız bir örneğin birebir aynı sonuçları vermesi, buzun zamana karşı davranışını anlamak açısından son derece hayatidir" dedi.

Tarihlendirmede berilyum ve klor izotopları kullanıldı

Buz tabakalarının yaşını tespit etmek amacıyla araştırma ekibi gelişmiş tarihlendirme tekniklerine başvurdu. Berilyum ve klor elementlerinin radyoaktif izotoplarını inceleyen bilim insanları, günümüzden yaklaşık 41 bin yıl önce Dünya'nın manyetik alanında meydana gelen Leschamp Jeomanyetik Sapması’nın kimyasal izlerini tespit etti.

Buz verilerinin yakınlardaki mağara birikintileriyle karşılaştırılması sonucunda, Guliya buz kaydının 128 bin yılın da ötesine geçtiği doğrulandı.

"Son buzul çağının atlattığını kanıtladık"

Elde edilen veriler, Dünya'nın Holosen döneme geçiş sürecinde Asya'daki devasa buz kütlelerinin eriyip kaybolmadığını, aksine varlığını koruduğunu ispatladı.

Prof. Dr. Lonnie Thompson, "Kutup bölgeleri dışında elimizde bu kadar geriye giden başka bir dağ buzulu örneği yok. Peru'daki Huascarán kayıtları sadece 30 bin yıl geriye gidiyor. Eğer Tibet'te sadece Holosen dönemine ait buz bulsaydık, son buzul çağındaki büyük buz kütlelerinin eridiği sonucuna varırdık. Ancak kanıtlar bu kütlelerin ayakta kaldığını gösteriyor" dedi.