Smart Solar işçileri: 85 kişi bir aradayız, pes etmeyeceğiz

Ankara - Smart Solar Aliağa’da sendikal hakları için mücadele eden 85 işçi hakları ve işe iadeleri için günlerdir fabrika önünde direniyorlar. Direnişlerinin 17. gününde 21 işçi Meclise gelerek Emek Partisi Milletvekilleri İskender Bayhan, Sevda Karaca ve Yeni Parti Milletvekili Kayıhan Pala ile basın açıklaması gerçekleştirdiler. Smart Solar işçileri açıklamanın ardından Sincan’da Toplu İş Sözleşmesi hakları için eylemde olan Ulusoy Bakır işçilerini ziyaret etti. Ulusoy Bakır önünde kurulan eylem çadırında Smart Solar işçileri ile yaşadıkları hak gasplarını, eylem süreçlerini ve taleplerini konuştuk.

Sıfır zam dayattı

Smart Solar’da fabrikanın açıldığı günden bu yana çalışan ve süreç içinde işten atılan Ülkü, TES-İŞ’e üyelik sürecinden işten çıkarmalara uzanan süreci anlattı. İşe başladıktan birkaç ay sonra TES-İŞ’e üye olduklarını belirten Ülkü, üyeliklerin patronun onayıyla gerçekleştiğini söyledi. Sendikalı olduktan sonra toplu iş sözleşmesi sürecinin işçiler lehine ilerleyeceğini düşündüklerini belirten Ülkü, “Sendikalıyız, bir TİS süreci olacak, bizim adımıza yürütecekler diye düşündük. Ama gidişat öyle olmadı. Sözleşmelerimiz sıkıntılı geçti. İşveren, masaya oturduğunda zam yapmayacağını, sıfır zamla devam edeceğini söyledi” dedi.

Sendika 'patronun yatırımları var' dedi

Sözleşmede yer almasına rağmen izin haklarını kullanırken de sorun yaşadıklarını anlatan Ülkü, mazeret izinlerini kullanmakta zorlandıklarını, yıllık izinlerin en az 10 gün olması gerekirken altı günü zar zor alabildiklerini ifade etti. Çalışanların önemli bir bölümünün farklı şehirlerden geldiğini belirten Ülkü, izinlerin kısıtlı kullandırılmasının işçilerin memleketlerine gidiş gelişlerini de zorlaştırdığını söyledi.

Son toplu iş sözleşmesinde yer alan temmuz ve ocak ayı enflasyon farklarının ödenmeyeceğinin patron tarafından yemekhanede duyurulduğunu belirten Ülkü, imzalanmış sözleşmeye rağmen ödemelerin yapılmayacağının söylendiğini aktardı. Bu süreçte sendikadan destek istediklerini anlatan Ülkü, “Sendikadan destek istedik, ‘Biz ne yapacağız?’ diye sorduk. Sendika da artık işverenin tarafında oldu. İşverenin yatırımları olduğunu, maddi sıkıntılar yaşadıklarını söylediler. ‘Alırız ama süreci takip ediyoruz’ dediler. Herhangi bir hukuki, yasal işlem başlatmadılar” diye konuştu.

'İşverene yakın kişileri temsilci yaptılar'

Ülkü, TES-İŞ’e yönelik güvensizliğin artmasında işçi temsilcilerinin görevden alınmasının da etkili olduğunu belirtti. Kendisi de sendikada işçi temsilciliği yaptığı dönemde sorunlar yaşadığını söyleyen Ülkü, işçiler tarafından seçilen temsilcilerin görevden alındığını anlattı. Ülkü, “Biz işçilerden yanaydık, onların sıkıntılarını ve haklarını korumakla mükelleftik. Bizi görevden aldılar. Daha sonra işverene yakın, onlarla birlikte kararlaştırılmış temsilcileri göreve getirince işçilerde sendikaya karşı tamamen bir güvensizlik başladı” dedi.

Smart Solar’da işten atılan Ebru da Şubat 2023’ten bu yana çalıştığı fabrikada TES-İŞ’in işçilerin haklarını savunmadığını belirterek bu süreçte sendika temsilcilerine ve yetkililerine ulaşamadıklarını söyledi. Mesajlarına yanıt alamadıklarını, aramalarının da açılmadığını belirten Ebru, “Biz de artık yeter dedik. İnsanca yaşamak, insanca çalışmak, insanca muamele görmek istiyoruz. Aldığımız paranın kuruşu kuruşuna hakkını, emeğimizin karşılığını almak istiyoruz” diye konuştu.

'24 saatte 500 kişiye varan üyeliğimiz gerçekleşti'

Süreç içinde TES-İŞ’in tutumuna tepki gösteren işçiler, haklarını savunmak için sendika değişikliğine gitme kararı aldı. Ülkü, Enerji-Sen ve Birleşik Metal-İş ile görüşmeler yaptıklarını, işçilerin sendika değişikliği konusunda hazır olduğunu söyledi. Ebru ise örgütlenme sürecinde fabrikadaki işçilerle görüşerek onların da fikirlerini aldıklarını anlattı. Başlangıçta yeterli sayıya ulaşıp ulaşamayacakları konusunda tedirginlik yaşadıklarını belirten Ebru, işçilerin sendika değişikliği konusunda kararlı olduğunu söyledi.

İşçilerin kendilerine güvendiğini ve geçiş için hazır olduklarını anlatan Ebru, “Bize söylenen şuydu: ‘Siz varsanız biz okeyiz ama siz ne zaman derseniz biz o zaman geçeriz.’ Örgütlenme süreci iki aya yayıldı ama Enerji-Sen’e geçişimiz bir gecede, iki saat gibi bir sürede oldu” dedi.

Ülkü, sendika değişikliği sürecinde üyeliklerin hızla gerçekleştiğini belirterek, “Arkadaşımız işten atıldıktan sonra üyeliklerimizi hızlı bir şekilde yaptık. Bir gün içinde, 24 saatte 500 kişiye varan üyeliğimiz gerçekleşti. TES-İŞ’ten çıkıp Enerji-Sen’e geçtik. Bunun ikinci günü de yedi arkadaşımız işten atıldı” diye konuştu.

'Biz geceleri çocuklarımızı bırakıp vardiyalı çalışıyorduk'

Ebru, fabrikada çok sayıda kadın işçinin çalıştığını, işçilerin emeklerinin karşılığını almak istediğini bildiğini söyledi. Vardiyalı çalışma düzeninin zorluklarına dikkat çeken Ebru, kadın işçilerin gece vardiyaları için çocuklarını bırakarak zor koşullarla mücadele ettiklerini vurgulayarak “Biz çocuklarımızı bırakıyoruz, vardiyalı sistemde çalışıyoruz. Gece vardiyalarında biz de evimizde yatmayı biliriz. Gerçekten bizden beklenenden çok fazla bir performansla çalışıyorduk. İstediğimiz çok büyük bir şey değildi, hakkımız olan paraydı. Ama ödemediler” ifadelerini kullandı.

Sendika değişikliğinin ardından örgütlenmeye öncülük eden yedi işçinin işten çıkarılması üzerine işçiler üretimi durdurdu. Fabrikada dört gün boyunca direniş gerçekleştiren işçiler, işten çıkarılan arkadaşlarının işe alınmasını ve sözleşmeden doğan haklarının verilmesini talep etti.

Konuştuğumuz bir başka Smart Solar işçisi Şahin, işten çıkarmaların devam edeceğini düşündüklerini belirterek, “Dönüp baktığımızda yarın öbür gün sıranın bize geleceğini biliyorduk. Hem verilmeyen zam haklarımız hem uygulanmayan toplu iş sözleşmesi hem de işten atılan yedi arkadaşımız için grev eylemine başladık” dedi.

'Verdiği sözleri tutmadı'

Bir vardiya olarak fabrikada dört gün boyunca direnişte kaldıklarını, dışarıdaki arkadaşlarının da kendilerine destek verdiğini anlatan Şahin, eylemin dördüncü gününde patronun dört konuda söz verdiğini söyledi. İşten çıkarılan yedi işçinin işe alınacağını, toplu iş sözleşmesinde yer alan zam oranının uygulanacağını, örgütlendikleri sendikanın tanınacağını ve eyleme katılan işçilere baskı yapılmayacağını aktaran Şahin, “Dönüp baktığımızda bunların hepsi bizim için kabul edilebilir şeylerdi” diye konuştu.

Ancak işbaşı yaptıktan sonra patronun verdiği sözleri tutmadığını belirten Şahin, baskıların kısa sürede yeniden başladığını anlattı. “İlk başlarda sendikal örgütlenmeden ötürü baskılar hemen yapılmaya başladı. Tutarsız tutanaklar tutuldu. İnsanlar üzerinden yalan haberlerle, ‘Fark kapanacak’ gibi söylemlerle baskılar yapılmaya başlandı” diyen Şahin, yaklaşık 10 gün beklemelerine rağmen sözünü tutmadığını ifade etti.

Ülkü de Smart patronunun direniş sırasında işten çıkarılan yedi işçinin durumu ve ücret artışı konusunda görüşme sözü verdiğini, ancak bu sözlerin yerine getirilmediğini anlattı. Ülkü, “İşverenden olumlu bir haber geldi. ‘İçerideki arkadaşlara bir şey olmayacak. Yedi kişi için de zam için de bir görüşme ayarlayalım, müzakerede konuşalım’ dediler. Ama söylediklerinin hiçbirisi yapılmadı. 25 gün sonra içeride direnişte olan arkadaşlarımızı da 25. maddeden işten çıkardılar” ifadelerini kullandı.

İşten çıkarmaların sürmesiyle birlikte işten çıkarılan işçilerin sayısı 85’e ulaştı. Direnişlerini çadır kurarak sürdürdüklerini belirten Ülkü, “Şu an devam ediyor, çadırımızı kurduk, mücadeleye devam ediyoruz. İşten çıkarılanların sayısı 85 oldu. 85 kişi de şu an bir aradayız, pes etmeyeceğiz” diye konuştu.

'Sınıf dayanışması olarak Ulusoy Bakır’a geldik'

Smart Solar işçileri, kendi mücadelelerini sürdürürken grevdeki diğer işçilerle de dayanışma kuruyor. Toplu iş sözleşmesinden doğan hakları için mücadele ederek 12 Kasım’da grev kararı alan Ulusoy Bakır işçilerinin Sincan’daki eylem çadırını ziyaret eden Şahin, dayanışma mesajı verdi.

Şahin, “Sınıf dayanışması olarak Ulusoy Bakır’a, arkadaşlarımızın yanına geldik, keza biz de şu an, Smart ailesi olarak direnişteyiz” dedi.