Menemen Doğaköy’de sel tehlikesi artarak devam ediyor

İzmir - Türkiye'de 2002 yılından bu yana plansız şehirleşme, dere yataklarının yapılaşmaya açılması, altyapı yetersizlikleri ve iklim değişikliğinin etkisiyle çok sayıda ölümcül ve yüksek maliyetli sel felaketi yaşandı.

AKP iktidarının kentleşme politikası, temel olarak inşaat sektörüne dayalı, ranta ve sermaye birikimine öncelik veren bir model üzerine kurulması kentlerdeki yıkımı hızlandırdı. Son 24 yılda yaşanan 12 büyük sel felaketinde 134 kişi yaşamını yitirirken, milyarlarca lira hasar meydana geldi.

Dışsal nedenlere bağlamak sorunu görünmez kılıyor

Her doğa olayında yaşananları yalnızca “olağandışı yağış” gibi dışsal nedenlerle açıklamanın gerçek sorunu görünmez kıldığını belirten TMMOB’a bağlı Şehir Plancıları Odası (ŞPO) İzmir Şubesi, doğal akış yollarının yapılaşmaya açılması, dere yataklarının daraltılması, gerekli önlemlerin ertelenmesi ve plan kararlarının bilimsel temelden koparılmasının, kentlerin afetlere karşı kırılganlığını artırdığına dikkat çekti.

ŞPO İzmir Şubesi gazetemize yaptığı açıklamada, “Doğal akış yollarının yapılaşmaya açılmaması, dere yataklarının korunması ve plan kararlarının bilimsel ve teknik veriler doğrultusunda oluşturulması gerekiyor. Taşkın riski bulunan alanlarda yapılaşma kararları yeniden değerlendirilmeli; mevcut riskleri azaltmaya yönelik çalışmalar yürütülürken yeni plan kararlarıyla yeni riskler üretilmemelidir” vurgusu yaptı.

Menemen Doğaköy TOKİ projesi plansızlık örneği

Menemen Doğaköy TOKİ Projesi özelinde, sürecin başından itibaren plansız ve bilimsel veriden yoksun sürdürüldüğünü belirten ŞPO, planlamanın sorumluluğunun, risk ortaya çıktıktan sonra çözüm üretmekten önce, risk yaratacak kararların önüne geçmek olduğunu ifade etti.

DSİ 2. Bölge Müdürlüğü ve İZSU, TOKİ'nin Menemen Doğaköy’deki proje alanında bulunan 5 dere nedeniyle taşkın tehlikesine dair belgeler sunarak uyarılarda bulundu. Belgelere ve uyarılara rağmen projeden vazgeçilmezken, 2 Şubat 2026’da Doğaköy’de yaşanan sel felaketinde, köylülerin son anda aldıkları önlemler sayesinde can kaybı yaşanmazken ağır hasar meydana geldi.

Menemen Doğaköy için tehlike devam ediyor

Büyük inşaat projesinin bu alanda gerçekleştirilmek istenmesinin kırsal mahalleler için olduğu kadar iskanı düşünülen TOKİ sakinleri için de büyük tehlike olduğunun altını çizen ŞPO İzmir Şubesi, “Yamaç alanda heyelan ve sel felaketinin kaçınılmaz olacağı açıkça ifade edilmiştir. Bilirkişilerin uyarıları ve Mahkeme’nin Yürütmeyi Durdurma kararına rağmen inşai faaliyetler hızla devam etmektedir. İleride telafisi mümkün olmayan afetlerin önüne geçilmesi için Menemen Doğaköy TOKİ projesinin durdurulması talebimizi yineliyoruz” hatırlatmasında bulundu.

AKP döneminde 12 sel felaketinde 134 kişi yaşamını yitirdi.

12 sel felaketinde 134 ölü

• İstanbul/Ayamama Seli (9 Eylül 2009): Ayamama Deresi'nin taşmasıyla İstanbul ve Tekirdağ'da meydana gelen felakette 31 kişi hayatını kaybetti, 9 kişi kayboldu ve yaklaşık 70 milyon dolar maddi hasar oluştu.

• Rize Sel ve Heyelanları (27 Ağustos 2010): Aşırı yağışların tetiklediği sel ve heyelanlarda 12 kişi hayatını kaybetti.

• Mersin Seli (Aralık 2016): Toroslar ve çevresinde ani aşırı yağışlar nedeniyle yollar su altında kaldı, araçlar sürüklendi ve 2 kişi hayatını kaybetti.

• Ordu ve Trabzon Selleri (2018): Ağustos 2018'de Ordu'da 1 kişi; Haziran 2018'de Trabzon'un Araklı ilçesinde ise hidroelektrik santrali borusunun patlamasının da etkisiyle 10 kişi yaşamını yitirdi.

• Düzce Seli (17–18 Temmuz 2019): Akçakoca ve Cumayeri ilçelerinde yoğun yağışların yol açtığı sel ve heyelanlarda 7 kişi hayatını kaybetti.

• Giresun / Dereli Seli (Ağustos 2020): Dereli ilçesi merkezini büyük bir yıkıma uğratan sel ve heyelanlarda en az 11 kişi hayatını kaybetti.

• Batı Karadeniz Sel Felaketi (Ağustos 2021): Kastamonu (Bozkurt başta olmak üzere), Sinop ve Bartın'da büyük tahribata yol açan selde resmi rakamlara göre en az 27+ kişi hayatını kaybetti.

• Şanlıurfa ve Adıyaman Seli (15 Mart 2023): Yarım metreyi aşan şiddetli sağanak yağışlar sonucu yaşanan sel felaketlerinde can kayıpları ve büyük altyapı hasarları meydana geldi.

• İstanbul ve Kırklareli Seli (5–7 Eylül 2023): İstanbul'un batı ilçelerinde (Başakşehir, Arnavutköy, Küçükçekmece) ve Kırklareli İğneada'daki ruhsatsız bungalov tesislerinde yaşanan sellerde 7 kişi (İstanbul'da 2, İğneada'da 5) hayatını kaybetti.

• İzmir / Foça Seli (23 Ekim 2025): Foça'da kısa sürede bastıran sağanak ve dere taşkını sonucunda sele kapılan 1 kişi hayatını kaybetti.

• Antalya/Aksu Seli (Ocak 2026): Aksu'da aşırı yağışların tahliye kanalına sürüklemesi sonucu 3 yaşında bir çocuk hayatını kaybetti.

• İstanbul Seli (Ekim 2026): İstanbul ve Kocaeli'yi vuran şiddetli yağış ve taşkınlarda 6 kişi yaşamını yitirdi.