BİRTEK-SEN’in Tekstil İşçileri Bülteni'nin 2. sayısı: Patronlara milyarlarca liralık destek, işçilere düşük ücret ve geciken maaş

Birleşik Tekstil Dokuma ve Deri İşçileri Sendikası (BİRTEK-SEN), Eylül 2026 tarihli Tekstil İşçileri Bülteninin ikinci sayısında tekstil sektöründeki çalışma koşullarını, ücretleri, kamu desteklerini ve sendikal mücadeleleri mercek altına aldı. Antep ve Bursa’daki fabrikalardan örneklerin yer aldığı bültende, işçilerin düşük ücret, geciken maaş, vergi yükü ve ağır çalışma koşullarıyla karşı karşıya olduğu belirtildi.

Bültende, tekstil patronlarının üretim ve ihracattan elde ettiği gelirlerle işçilere ödenen ücretler arasındaki fark öne çıkarılırken, kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin eleştiriler de yer aldı. İşçi mektuplarında ise ücretlerini alamayan ve sendikal tercihleri nedeniyle baskıyla karşılaştıklarını belirten çalışanların anlatımları aktarıldı.

Antep’te 2,5 milyar dolarlık satış, işçilere 28 milyar lira ücret

Bültenin Antep’teki tekstil sektörüne ilişkin bölümünde, patronların 2026’nın ilk sekiz ayında 2,5 milyar dolarlık, yaklaşık 122,5 milyar liralık satış yaptığı ifade edildi. Aynı dönemde kentteki 78 bin tekstil işçisinin, ortalama 45 bin lira net ücret üzerinden toplam 28 milyar lira kazandığı belirtildi.

BİRTEK-SEN, yurt içi satışlar da hesaba katıldığında patronların elinde kalan tutarın 100 milyar lirayı aştığını savundu. Bülten, bu karşılaştırmayla sektörde yaratılan değerin işçiler ile işverenler arasında eşit paylaşılmadığına dikkat çekti.

Merinos fabrikasına ilişkin veriler de ücret ve vergi tartışmasının bir başka örneği olarak sunuldu. Bültene göre Merinos, 2025 yılında 18,5 milyar lira ciro elde ederken 4 bin 500 işçiye ödenen yıllık toplam ücret 2,5 milyar lirada kaldı. İşçilerin aynı yıl 600 milyon liradan fazla vergi ödediği öne sürülen bültende, şirketin vergi ödemediği iddiasına da yer verildi. Bu iddiaya ilişkin şirket veya ilgili kurumlardan bir açıklama ise bültende bulunmuyor.

Kamu destekleri ve vergi yükü tartışması

Bültende, tekstil sektörüne yönelik kamu destekleri de eleştirildi. Eylül ayının başında patronlara yönelik 250 milyar liralık yeni bir destek paketi açıklandığı, ayrıca “İstihdamı Koruma” adı altında tekstil patronlarına 8,5 milyar liralık doğrudan destek sağlandığı ifade edildi.

BİRTEK-SEN, kamu kaynaklarının önemli bölümünün emekçilerin ödediği vergilerle oluşturulduğunu vurgulayarak, işçilerin düşük ücret ve geciken maaşlarla karşı karşıya olduğu bir dönemde işverenlere sağlanan desteklerin sorgulanması gerektiğini savundu.

Bültende ayrıca son iki yılda patronların 110 milyar liralık borcunun yapılandırıldığı, 2025 yılında işsizlik fonundan işverenlere 126 milyar lira aktarılırken işsizlere yapılan ödemelerin 81 milyar lirada kaldığı ileri sürüldü. İşsizlerin yalnızca yüzde 4’ünün işsizlik maaşı alabildiği de öne sürülen veriler arasında yer aldı.

Bursa’da ihracat var, ücretler düşük

Bursa’daki tekstil sektörüne ilişkin bölümde, Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği (UTİB) ve Uludağ Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (UHKİB) verilerine dayanılarak, 1 Ağustos 2025 ile 30 Ağustos 2026 arasındaki bir yıllık dönemde tekstil ve hazır giyim ihracatının 2 milyar 44 milyon dolar olduğu belirtildi.

Kentte yaklaşık 100 bin tekstil işçisi bulunduğunun tahmin edildiği bültende, ihracat hacmine karşın işçilerin büyük bölümünün asgari ücret civarında kazandığı, kalifiye işçilerin ücretlerinin ise vergi diliminin etkisiyle yaklaşık 45 bin lira düzeyinde kaldığı ifade edildi.

Karesi fabrikalarındaki çalışma koşullarına da yer verilen bültende; düşük ücretler, vergi kesintileri ve iş kazaları işçilerin başlıca sorunları arasında sıralandı. Bandırma ve Bursa’nın Gürsu ilçesindeki fabrikalarda Hindistan’dan getirilen kiralık işçilerin sayısının arttığı belirtilerek, 750 kiralık işçinin bulunduğu fabrikada bazı işçilerin 14 gün gündüz, 14 gün gece vardiyasında, 12 saatlik çalışma düzeniyle çalıştığı ve yalnızca bir gün izin kullandığı iddia edildi.

İşçilerin denetimlerin önceden haber verilerek gerçekleştirildiğini öne sürdüğü de aktarıldı. BİRTEK-SEN, insanca yaşayacak ücret ve vergide adalet talebini öne çıkardı.

REMS Tekstil işçileri: “Maaşımızı istiyoruz”

Bültende Malatya 2. Organize Sanayi Bölgesi’nde bulunan REMS Tekstil’de çalışan bir işçinin mektubuna da yer verildi. Fabrikanın daha önce MİLMAY adıyla faaliyet gösterdiğini, Ocak 2026’da isim değiştirerek üretime devam ettiğini belirten işçi, bir buçuk yılı aşkın çalışma süresince maaşların düzenli ödenmediğini anlattı.

İşçi, ücretlerin eksik yatırıldığını, işverenden ödeme istediklerinde şirketin tahsilat yapamadığı gerekçesinin öne sürüldüğünü ve işe verilen aranın bir günden 10 güne kadar uzadığını ifade etti. Mektupta, sendikalaşma girişimlerinin öğrenilmesinin ardından yöneticilerin baskı uyguladığı da öne sürüldü.

İşçi, ücret ve diğer haklarını almadan işbaşı yapmamaya kararlı olduklarını belirterek sendikal haklarını savunacaklarını kaydetti.

Korteks işçilerinden vardiya ve işten çıkarma tepkisi

Bültende Bursa’daki Korteks fabrikasından işten çıkarılan işçilerin mektubu da yayımlandı. İşçiler, yıllardır uygulandığını belirttikleri yedi günlük vardiya düzeninin aile yaşamlarını olumsuz etkilediğini, insanca çalışma koşulları için dört vardiyalı sisteme geçilmesini talep ettiklerini bildirdi.

Mektupta işçiler, yüzde 25 zam ve dört vardiyalı çalışma talepleri karşısında yedi ay süren görüşmelerin ardından yüzde 13 zam üzerinde anlaşmaya varıldığını ileri sürdü. Geriye dönük alacakların üç taksitte ödenmesinin kabul edildiği de iddialar arasında yer aldı.

İşçiler ayrıca sendika değiştirme sürecinin ardından onlarca çalışanın işten çıkarıldığını, bazı çalışanların tehdit ve psikolojik baskıyla karşılaştığını savundu. Mektupta Teksif Sendikası yönetimine yönelik eleştiriler de yer aldı. Bu iddialara ilişkin işverenin ve adı geçen sendikanın yanıtı bültende bulunmuyor.

Kadın işçilerin sorunları: uzun mesai, baskı ve güvencesizlik

BİRTEK-SEN, bültende 2025 yılının kasım ayında yayımladığı “Tekstil Sektöründe Kadın Emeği ve Sendikal Algı Raporu”nun bir yıl sonraki değerlendirmesine de yer verdi. Adana, Adıyaman, Gaziantep, Malatya ve Şanlıurfa’da yapılan 116 yüz yüze anket ve dokuz derinlemesine görüşmeye dayanan raporda, kadın işçilerin çalışma koşulları ele alındı.

Rapora göre kadın işçiler, asgari ücret düzeyindeki gelirlerin temel ihtiyaçları karşılamaya yetmediğini, fazla mesai baskısının ağır olduğunu ve işyerlerinde hakaret ile psikolojik şiddetle karşılaşabildiklerini aktardı. Kas ve eklem rahatsızlıkları, regl izninin bulunmaması, tuvalet kullanımına getirilen sınırlamalar, kreş hakkının karşılanmaması ve gebelik ihtimali nedeniyle ayrımcılık iddiaları da raporda öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Kadın işçilerin anlatımlarında uzun çalışma saatlerinin aile yaşamını ve çocuklarıyla geçirdikleri zamanı da olumsuz etkilediği görüldü. BİRTEK-SEN, kadın emeğinin güvencesiz çalışma koşullarından ve sendikal örgütlenmenin önündeki engellerden ayrı değerlendirilemeyeceğini belirterek örgütlü mücadelenin önemine dikkat çekti.

Kavel Direnişi’nden bugüne sendikal mücadele

Bültenin tarih bölümünde ise 1963 Kavel direnişi ele alındı. İstanbul İstinye’deki Kavel Kablo Fabrikası’nda düşük ücretler, ağır çalışma koşulları ve ikramiyelerin kesilmesine karşı başlayan mücadele, Türkiye’de grev hakkının yasal olarak tanınması sürecinin önemli dönüm noktalarından biri olarak anlatıldı.

BİRTEK-SEN, Kavel direnişini işçilerin dayanışma ve örgütlü mücadele yoluyla hak kazanmasının tarihsel örneklerinden biri olarak değerlendirdi.

Bültenin genelinde, tekstil sektöründe üretim ve ihracat hacmi ile işçilerin ücretleri ve çalışma koşulları arasındaki uçurum öne çıkarıldı. Sendika, ücretlerin baskılanması, kamu kaynaklarının işverenlere aktarılması ve güvencesiz çalışma koşullarına karşı işçileri örgütlü mücadeleye çağırdı.