10. Çanakkale Bienali 'Metcezir' temasıyla başladı

10. Çanakkale Bienali, 10 Ekim’de Troya Müzesi’nde açıldı. “Metcezir // Ebb & Flow” başlıklı bienal, su ve toprağın ilişkisini kıyı ekolojileri, seramik üretimi ve kültürel hafıza üzerinden ele alıyor. Çanakkale merkezinden Troya’ya, Yukarı Tartışık’tan Adatepe ve Küçükkuyu’ya uzanan 15 mekânda sergi ve etkinlikler düzenlenecek. Bienalin ana sergileri 20 Kasım’a, etkinlik programı ise 27 Kasım’a kadar sürecek.

Çanakkale Bienali’nin onuncu edisyonu, 10 Ekim’de Troya Müzesi’nde düzenlenen açılış töreniyle başladı. 

“Metcezir // Ebb & Flow” başlıklı bienal, su ve toprağın ilişkisini Çanakkale’nin kıyı ekolojileri, seramik üretimi ve kültürel hafızası üzerinden inceliyor. Kent merkezinden Troya, Yukarı Tartışık, Adatepe ve Küçükkuyu’ya yayılan program, 15 mekânda sergileri, söyleşileri, panelleri, atölyeleri, konserleri ve film gösterimlerini bir araya getiriyor. Bu yıl ilk kez düzenlenen “Özel Odak: Seramik” bölümü de programın öne çıkan başlıkları arasında.

Troya Müzesi’nde çağdaş seramik seçkisi

Bienalin açılışına ev sahipliği yapan Troya Müzesi, bu yıl ilk kez sunulan “Özel Odak: Seramik” bölümünün de merkezi. Yasemin Ülgen’in kurguladığı seçki, Çanakkale’nin seramik mirasını farklı kuşaklardan sanatçıların deneysel üretimleriyle bir araya getiriyor.

Müzedeki sergide A. Serkan Aka, Ayça Telgeren, Aylin Zaptçıoğlu, Burçak Bingöl, Canan Bozbağ, Edward Burtynsky ve Alkan Avcıoğlu, Elif Uras, Füreya Koral, Lara Ögel, Melike Abasıyanık Kurtiç, Meral Değer, Merve Mepa, Nermin Kura, Oddviz, SEDNA, SENA, Tardu Kuman, Uğur Cinel, Volkan Aslan, Yaren Yıldız ve Yasemin Özcan’ın yapıtları yer alıyor.

Mavi Ev’de seramik, cam ve dijital sanat

Çarşı içindeki Mavi Ev, iki kata yayılan sergisiyle farklı malzemeleri ve anlatım biçimlerini bir araya getiriyor. Ebru Nalan Sülün’ün küratörlüğündeki alt kat seçkisinde Derya Geylani, Gülden Ataman ve Kemal Tizgöl’ün seramik ve cam çalışmaları bulunuyor. Gülden Ataman’ın seramik müzik aletlerini Çanakkaleli müzisyenlerin çaldığı bir video da sergiye eşlik ediyor.

Üst katta ise Gerrit Frohne-Brinkmann’ın yerleştirmesi, Gökçe Kınay’ın resimleri ve Süleyman Yılmaz’ın izleyici katılımıyla harekete geçen dijital çalışması yer alıyor.

Kütüphanede arkeolojik hafızanın izleri

Troia Vakfı M. Osman Korfmann Kütüphanesi, Troya ve Troas arkeolojisine ilişkin bilimsel birikimiyle bienalin kent merkezindeki duraklarından biri. Geçmişte okul ve tütün deposu olarak kullanılan yapının galeri mekânındaki sergide Alex Long Yuan, Burcu Erden, Ece Kibaroğlu, Eymen Aktel, Funda Susamoğlu ve Murat Yıldız’ın işleri gösteriliyor.

Seramik ağırlıklı seçki, kütüphanenin araştırma kimliğiyle ilişki kuruyor. Funda Susamoğlu’nun “Horoz Taşıyan Çocuk” çalışması Troya Müzesi’ndeki bir terakota figürden hareket ederken, Eymen Aktel’in kerpiç üretimi Troya’nın mimari buluntularını bölgedeki yapı geleneğiyle birlikte ele alıyor. Kütüphane, açılış günü Babafonik’in “Gelgit Rüyası” müzik performansına da ev sahipliği yaptı.

Eski palamut depolarında ekolojik araştırmalar

Sarıçay kıyısındaki eski palamut deposundan dönüştürülen MAHAL, CABININ’ın yıl boyunca etkinliklerini sürdüren sanat mekânlarından biri. Buradaki sergide Ece Kibaroğlu, Eda Çekil, Gözde Mimiko Türkkan, Hyeseung Lee, Johannes Vogl, Meliha Coşkun ve Sunbin Lim’in işleri yer alıyor.

Johannes Vogl’un “Yaz Yağmuru – Anıların Kokusu” projesi, Ege toprağı ve bitkilerinden hareketle yağmur sonrası ortaya çıkan kokuyu araştırıyor. Proje, Institut français de Turquie ve Goethe-Institut İzmir’in 2025’te başlattığı “Deniz Villaları – Ekolojik Geçişler” programında geliştirildi.

MAHAL’in yanındaki StudioMAHAL, sanat üretimi ve konuk sanatçı programının yanı sıra ekim ve kasım aylarında piyano performanslarına ve sanat sohbetlerine ev sahipliği yapacak. Onuncu edisyonda Hakan Yılmaz’ın çalışması da burada görülebilecek.

Eski palamut depoları bölgesindeki bir diğer sergi mekânı DemirHAN’da ise Evren Karayel Gökkaya, Gülfidan Özmen, Halil Yoleri, Mesut Öztürk, Mustafa Tunçalp ve Ozan Atalan’ın işleri bulunuyor. Su, toprak, hafıza ve zaman ilişkilerini ele alan seçkide Ozan Atalan’ın dört kanallı video yerleştirmesi ile Mesut Öztürk’ün Çanakkale’de karşılaştığı seramik parçaları ve ateş tuğlalarından hareketle ürettiği yeni çalışmalar öne çıkıyor.

Balıkhane’de deniz ekosistemleri

Kentte deniz ürünleri ticaretinin sürdüğü Balıkhane’nin birinci katındaki sergi, deniz ekosistemlerinden kıyı yaşamına ve arkeolojiye uzanıyor. Adina Mocanu, Andreas Treske, Annika Boll, Carmen Bouyer, Dilara Akay, Fulya Çetin, Gizem Boyacıoğlu, İlhan Sayın, Laurent Lacotte, Leyla Pekmen, Öznur Işır ve Serdar Yılmaz’ın işleri burada sergileniyor.

Adina Mocanu’nun balık resimleri mekân boyunca uzanan bir friz oluşturuyor. “Deniz Villaları – Ekolojik Geçişler” kapsamında Carmen Bouyer’nin “Deltadan Deltaya” projesi, Gediz ve Rhône deltaları arasında bağ kuruyor. Annika Boll’un “Su Altında Dijital Bahçecilik” çalışması ise deniz canlıları ve su altı dokularının üç boyutlu taramalarından dijital bir manzara oluşturuyor.

Bienal Parkı’ndan sanayi atölyelerine

Köprübaşı’ndaki Çanakkale Bienali Parkı, Kay Aplin’in Troya’nın dokuz yerleşim katmanından esinlenen kamusal yapıtına ev sahipliği yapıyor. Çan’da üretilen seramiklerle hazırlanan dokuz karo deseni, bienalin ardından da kentte kalması planlanan yapıtı oluşturuyor.

Sanayi sitesindeki ASTİM ise sanatçıların üretim alanlarını ziyaretçilere açıyor. ASTİM 1 olarak programa katılan Helin Boztepe Studio’da A. Serkan Aka ve Gözde Mimiko Türkkan’ın işleri yer alırken ASTİM 2, Süleyman Yılmaz Studio’da Manfred Heinze’nin çalışması görülebiliyor.

Bienal, kent merkezinin dışına da uzanıyor. Ayvacık’ın Yukarı Tartışık köyündeki ORMOS’ta Can Altay, Renée Levi ve Stijn Ank’ın işleri sergileniyor. Küçükkuyu’daki Adatepe Zeytinyağı Müzesi’nde Andreas Treske ve Fulya Çetin’in yapıtları, Adatepe’deki İda Blue’nun restore edilmiş taş evlerinde ise Dilara Akay, Hakan Yılmaz ve Meliha Coşkun’un çalışmaları izleyiciyle buluşuyor.

Söyleşiler, atölyeler ve konserler kasım sonuna kadar sürecek

Bienalin programı sergilerle sınırlı kalmıyor. Ekim ve kasım boyunca söyleşiler, paneller, çocuk ve yetişkin atölyeleri, konserler ve film gösterimleri düzenlenecek.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ve Çanakkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü iş birliğiyle Ebru Nalan Sülün’ün yöneteceği “Kültür-Sanat Ekosistemi ve Akademi İlişkisi” paneli yapılacak. Sülün’ün yönetimindeki “Müzeler, Kentler, Olanaklar ve Gereklilikler” başlıklı kapalı çalıştayda da kurumlar ile kent arasındaki ilişki ele alınacak. StudioMAHAL’de Erdinç Alnıak, “Ele Güne Karşı Yapayalnız” başlıklı sanat sohbetinde yer alacak.

Müzik programında StudioMAHAL’de Mehmet Fatih Turan’ın Morton Feldman’ın “For Bunita Marcus” ve Dennis Johnson’ın “November” yapıtlarını yorumlayacağı performans ile LODOS’ta düzenlenecek AVA Trio konseri bulunuyor. Assos yakınlarındaki Paşaköy’de yer alan ekolojik çiftlik ve eğitim alanı Güneşane’de ise Mark Verkerk’in “Planet Soil” belgeseli gösterilecek.

ÇATKAV’da Galip Dursun’un yetişkinlere yönelik “Kıyıya Vuran Hikâyeler: Denizin Geri Getirdikleri” atölyesi düzenlenecek. Çocuk programında Kevser Şahin’in “Suyun Çekildiği Yerde”, Yıldız Çapkan’ın “Seramiklerin Denizdeki Yeni Hayatı”, Nini Önözden’in “Kilikya’dan Troas’a” ve Aytuğ Aykut’un baskı resim atölyeleri yer alıyor. Erdinç Alnıak’ın MAHAL Sanat’ta çocuklarla gerçekleştireceği bienal turu ve atölyesi de program kapsamında.

Bienale paralel etkinlikler arasında Mekan Blogspot’taki “Kıyıda”, Bayramiç’te Kırsaldan Sanat Kolektifi’nin karma sergisi ve Çanakkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Devlet Güzel Sanatlar Galerisi’ndeki “Kaybolmadan Önce” sergisi bulunuyor. ÇOMÜ Güzel Sanatlar Fakültesi’nde Didem Çatal’ın proje yürütücülüğünde hazırlanan “Pixels of Time” sergisi açılacak. Program, kasım sonunda MAHAL Sanat’ta ÇOMÜ Güzel Sanatlar Fakültesi iş birliğiyle düzenlenecek 3. Davetli Uluslararası Afiş Sergisi “Metcezir” ile devam edecek.

Çanakkale Bienali; Dardanel, Kale Grubu ve Kale Tasarım ve Sanat Merkezi’nin ana desteğiyle, Çanakkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Çanakkale Belediyesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nin iş birliğinde gerçekleştiriliyor. Troya Kazı Başkanlığı, ÇATKAV ve Troia Vakfı yerel paydaşlar arasında bulunurken 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu kurumsal destekçi olarak yer alıyor.

Bienalin ana sergileri 20 Kasım’a, etkinlik programı ise 27 Kasım’a kadar sürecek. Ziyaret günleri, saatleri ve güncel programa Çanakkale Bienali’nin internet sitesinden ulaşılabilir.