Vatan Kablo’daki ‘Kod 46’ ile işten çıkarma iddiaları Meclis gündeminde

DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu, işverenlerin SGK işten çıkış kodlarından "Kod 46"yı (hırsızlık, işverenin güvenini kötüye kullanma vb. yüz kızartıcı suçlar) işçilere karşı ceza, lekeleme ve hak arayışını engelleme sopası olarak kullandığı iddialarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yanıtlanması istemiyle verilen soru önergesinde, Tekirdağ’ın Ergene ilçesindeki Velimeşe Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren Vatan Kablo fabrikasında yaşanan hak ihlallerine ve işten çıkarmalara dikkat çekildi.

“Hak arayışı kod 46 ile cezalandırıldı”

Önergede, Vatan Kablo'da yaklaşık 1 yıl 8 aydır elektrik teknisyeni olarak çalışan Yahya Vidinlioğlu’nun ağır mobbing, personel eksikliği nedeniyle artan iş yükü ve sendikal faaliyetleri nedeniyle tepki gösterdikten sonra Kod 46 kullanılarak tazminatsız şekilde işten çıkarıldığı belirtildi.

İşten çıkarılmasının ardından 25 Eylül 2026 tarihinden bu yana Bağımsız Direnişçi İşçiler Sendikası (BADİS) öncülüğünde fabrika önünde direniş başlatan Vidinlioğlu’nun şu ifadelerine yer verildi:

“46. kodla işten çıkartılmam nedeniyle başka bir fabrikada iş bulmam imkânsızdır. Yüksek enflasyon ve hayat pahalılığının yaşandığı ülkemizde ev kiram, faturalarım ve evin gıda ihtiyaçları nasıl karşılanacak! Vatan Kablo’da benim işten çıkartılmamdan önce ve sonra birçok işçi, şeflerin ve müdürlerin uyguladığı mobbing ve hakarete varan sözleri nedeniyle işten ayrılmıştır.”

Ücretlerde usulsüz kesinti ve “sendika düşmanlığı”

Soru önergesinde, fabrikada çalışan diğer işçilerin de kademeli olarak işten çıkarıldığı ve çalışanların maaşlarından resmi bir bildirim yapılmaksızın usulsüz kesintiler uygulandığı iddiaları hatırlatıldı. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 37 ve 38’inci maddelerine aykırı hareket edildiğini savunan Konukçu, Vatan Kablo'nun 2022 yılında da benzer sendikal gerekçelerle işçileri topluca işten çıkardığını belirterek, firmada sistematik bir sendikal baskı rejiminin uygulandığını ifade etti.

Bakan Işıkhan’a sorular

Milletvekili Kezban Konukçu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın yanıtlaması için şu kritik soruları yöneltti:

• Yahya Vidinlioğlu’nun Bağımsız Direnişçi İşçiler Sendikası (BADİS) öncülüğünde 25 Eylül 2026 tarihinden bu yana Tekirdağ Vatan Kablo fabrikası önünde sürdürdüğü adalet mücadelesi ve dile getirilen hak ihlalleri Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir?
• Vatan Kablo fabrikasında Yahya Vidinlioğlu dışında da peyderpey işçi çıkarımlarının sürdüğü ve çalışanların ücretlerinden gerekçesi açıklanmadan kesintiler yapıldığı iddiaları karşısında Bakanlığınız tarafından bugüne kadar herhangi bir denetim veya inceleme gerçekleştirilmiş midir?
• Söz konusu işyerinde uygulandığı iddia edilen ücret kesintileri, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 38’inci maddesinde düzenlenen bir ayda iki gündelikten veya parça başına ya da yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde iki günlük kazançtan fazla kesinti yapılamayacağı hükmüne uygun mudur?
• Anılan fabrikada işçilerin ücretlerinden kesilen cezai tutarlar, Kanun’un 38’inci maddesi gereğince işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetlerinde kullanılmak üzere Bakanlığınızın banka hesabına yatırılmış mıdır?
• İşçilerin ücretlerinden hukuka aykırı kesintiler yapıldığı ve peyderpey işten çıkarmaların sürdüğü iddiaları karşısında, Vatan Kablo fabrikasında iş müfettişi görevlendirilerek kapsamlı bir inceleme ve gerekli denetimler başlatılacak mıdır?
• Yahya Vidinlioğlu’nun ağır iş yükü, mobbing ve sendikal baskılara karşı yaptığı başvuruların hemen ardından Kod 46 ile işten çıkarılmış olması dikkate alınarak, bu fesih işleminin bir "misilleme (cezalandırma)" niteliği taşıyıp taşımadığı Bakanlığınızca incelenmiş midir?
• Söz konusu fabrikada çalışırken işine son verilen Yahya Vidinlioğlu ile diğer işçilerin gasbedilen kıdem ve ihbar tazminatı haklarının ödenmesi, Kod 46 lekesinin SGK kayıtlarından derhal silinmesi ve işe iadelerinin sağlanması adına Bakanlığınız adli ve idari merciler nezdinde bir girişimde bulunacak mıdır?
• Vatan Kablo fabrikasında son 5 yıl içerisinde kaç işçi Kod 46 veya benzeri (Kod 42, Kod 49 vb.) ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gerekçeleriyle tazminatsız olarak işten çıkarılmıştır? Bu fesihlerin kaçı yargıya taşınmış ve işçi lehine sonuçlanmıştır?
• Fabrikada amir ve şeflerin kıdemli işçilere yönelik mobbing, tehdit ve "kadroyu yenileme" söylemlerine karşı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu’nun işçiyi koruma hükümleri kapsamında idari bir soruşturma yürütülecek midir?
• Firmanın 2022 yılından bu yana tekrarladığı iddia edilen sendikal gerekçeli işten çıkarma ve hak ihlalleri politikalarına karşı Bakanlığınızca resen veya ihbar üzerine kapsamlı bir denetim başlatılması planlanmakta mıdır?
• Vatan Kablo ve benzeri sanayi kuruluşlarında patronların sendikasızlaştırma ve güvencesizleştirme politikalarına karşı, direnişte olan ve iş hakları ellerinden alınan emekçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi ve işe iadelerinin sağlanması adına Bakanlığınızın acil bir eylem planı var mıdır?