TTB'den Özel Hastaneler Yönetmeliği'ne tepki: İşletmelere denetim muafiyeti, hekimlere idari kısıtlama

Türk Tabipleri Birliği (TTB), 29 Ağustos 2026 tarihinde Özel Hastaneler Yönetmeliği'nde yapılan değişikliklere ilişkin yazılı açıklama yaptı. Düzenlemeyle özel hastane işletmelerine yeni kolaylıklar sağlandığını, buna karşılık hekimlerin çalışma koşullarına yönelik idari sınırlamaların büyük ölçüde korunduğunu belirten TTB, yargı kararlarında ortaya konulan hukuki sorunların giderilmediğine dikkat çekti.

TTB, Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın uygulanmaya başlamasından bu yana sağlık hizmetlerinin piyasalaştırılmasına ve hekim emeğinin ucuzlatılmasına karşı mücadele ettiklerini belirterek, "Sağlık hizmetinin ticari bir faaliyet olarak örgütlenmesi ile hekimlerin çalışma koşullarının işletmelerin gereksinimlerine göre biçimlendirilmesini aynı politikanın birbirini besleyen sonuçları olarak değerlendirmekteyiz" dedi.

Akreditasyon sahibi hastanelere denetim muafiyeti

Yönetmelikte yapılan değişiklikle Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü (TÜSKA) tarafından akredite edilen özel hastanelere belirli sürelerle olağan denetim muafiyeti getirildi. Buna göre platin ve altın kategorisindeki hastaneler 3 yıl, gümüş kategorisindekiler 2 yıl, bronz kategorisindekiler ise 1 yıl olağan denetimden muaf tutulacak.

TTB, daha önce akreditasyon belgesi alma zorunluluğuna ilişkin düzenlemenin yürütmesinin Danıştay tarafından durdurulduğunu hatırlatarak yeni düzenlemeyle hastanelere denetim ayrıcalığı sağlandığını belirtti.

Açıklamada, "Düzenleme bütün denetimleri kaldırmamakla birlikte, işletmeleri belirli sürelerle olağan denetimin dışına çıkararak kamusal gözetimin bu ayağını daraltmaktadır" denildi.

Hekimlerin çalışma haklarına yönelik sınırlamalar sürüyor

TTB, özel hastanelerde dışarıdan konsültan hekim çağrılmasına ilişkin düzenlemede de değişiklik yapıldığını belirtti. Daha önce kadrolu hekimlere öncelik tanıyan "öncelikle" ifadesinin "tercihen" olarak değiştirildiği, ancak hekimlerin çalışma statüsüne dayalı ayrımın korunduğu ifade edildi.

Danıştayın önceki düzenlemeye ilişkin kararında, hastaların dışarıdan istedikleri hekimi çağırabilme hakkının sınırlandırıldığına ve acil durumlarda konsültan hekime ulaşmanın gecikmesinin yaşam hakkı açısından risk oluşturabileceğine dikkat çektiği hatırlatıldı.

TTB, "Bakanlık, yargının eleştirdiği ayrımı metinden çıkarmak yerine sadece bu ayrımın ifade biçimini daha şekilde değiştirmiş, bu şekilde özel sağlık kuruluşlarındaki hekimler lehine tercih daha esnek bir ifade ile varlığını sürdürmüştür" değerlendirmesinde bulundu.

Hastaların tedaviye erişiminde izin şartı korundu

Muayenehaneden gelen hastaların sözleşmeli hastanede tedavi edilememesi durumunda başka bir hastanede müdahale yapılabilmesi için il sağlık müdürlüğünden izin alınması şartı da korundu.

TTB, Danıştayın önceki düzenlemede izin sürecinin belirsizliğine dikkat çektiğini, ancak yeni yönetmelikte de bu sorunun çözülmediğini belirtti. İznin hangi ölçütlerle, ne kadar sürede ve kim tarafından değerlendirileceği ile acil durumlarda nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntıların Bakanlık tarafından belirleneceği ifade edildi.

Açıklamada, "Böylece hastanın müdahaleye erişimini etkileyen izin mekanizması sürdürülürken, bu mekanizmayı sınırlandıran somut güvenceler yönetmelikte açıklığa kavuşturulmamaktadır" denildi.

Öğretim üyelerine yeni çalışma koşulu

Yönetmelik değişikliğiyle öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında özel hastanelerde çalışabilmesi için aranan vakıf üniversitesiyle iş birliği protokolü şartı kaldırılarak yerine Bakanlık tarafından onaylanmış uzmanlık eğitim programı bulunması koşulu getirildi.

TTB, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun önceki koşulun yürütmesini durdurduğunu hatırlatarak yeni düzenlemenin de aynı hukuki sorunu sürdürdüğünü belirtti.

Açıklamada, "Mahkemenin eleştirisi yalnızca protokolün türüne değildir, kanundaki çalışma rejimine yönetmelikle ilave koşul konulmasına yöneliktir. Koşulun değiştirilmesi, bu temel hukuki sorunun giderildiğini göstermemektedir" ifadelerine yer verildi.

Hastanelerin cihaz ve laboratuvar yükümlülükleri değiştirildi

Yeni düzenlemeyle özel hastanelerin röntgen cihazı ve laboratuvar bulundurma yükümlülüklerinde de değişiklik yapıldı. Röntgen cihazlarının yerinde hizmet alımı yoluyla temin edilmesi yeterli kabul edilirken, belirli alanlarda hizmet veren hastanelere laboratuvar yükümlülüklerini de aynı yöntemle karşılama imkânı tanındı.

Özel hastanelerin asgari fiziki standartlarında izin verilen sapma oranı ise yüzde 2'den yüzde 5'e çıkarıldı. Ayrıca 30 Ocak 2025 tarihinden önce ruhsatlandırılmış hastaneler, belirlenen istisnalar dışında yeni fiziki şartlardan muaf tutuldu.

TTB, bu değişikliklerin işletmelere sağladığı kolaylıkların hasta güvenliği, hizmetin niteliği ve hekimlerin çalışma koşulları üzerindeki etkilerinin gözetilmesi gerektiğini belirtti.

"Hekimlerin mesleki bağımsızlığı güvence altına alınmalı"

TTB, yönetmelik değişikliğinin yargı kararlarında ortaya konulan sorunları gidermediğini, özel hastanelere kolaylık sağlanırken hekimlerin çalışma haklarına yönelik sınırlamaların sürdürüldüğünü vurguladı.

Açıklamada, "Yürütmenin durdurulması kararlarının ardından yapılan değişikliklerde, yargının eleştirdiği ek koşullar başka ölçütlerle yeniden kurulmaktadır. Böylece hekimler ve hastalar açısından ortaya konulan hukuki sorunların çözümü ötelenirken, işletmelere tanınan denetim muafiyeti doğrudan hükme bağlanmaktadır" denildi. Hastaların hekim seçme ve sağlık hizmetine erişim haklarının korunması gerektiğini belirten TTB, şu ifadeleri kullandı:

"Yargı kararlarında ortaya konulan sorunların giderilmesi, sınırlayıcı ifadelerin yumuşatılması veya bir koşulun başka bir koşulla değiştirilmesiyle sağlanamaz. Hekimlerin mesleki bağımsızlığını ve hastaların hekim seçme ve sağlık hizmetine erişim haklarını güvence altına alan açık düzenlemelere ihtiyaç vardır. Akreditasyon da etkin kamusal denetimin yerine geçirilmemelidir. Halkın sağlık hakkını, hekimlerin mesleki özerkliğini, bağımsız karar verme ve çalışma haklarını savunmayı, hekim emeğinin değersizleştirilmesine karşı mücadeleyi sürdüreceğimizi tekrar vurguluyoruz."