Macaristan, Ukrayna’nın AB üyeliğine yönelik vetosunu kaldırdı

Macaristan, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne üyelik müzakerelerinde iki faslın açılmasının önündeki vetosunu kaldırdı.

Macaristan’ın tutum değişikliği, gelecek hafta yapılacak Avrupa Birliği (AB) Konseyi zirvesi öncesinde Ukrayna’nın üyelik müzakerelerinin ilerlemesinin önünü açtı.

Budapeşte, Ukrayna’nın Zakarpatya bölgesinde yaşayan etnik Macar azınlığın eğitim ve kültürel haklarını güçlendirecek yasal düzenlemeyi kabul etmesini şart koşuyordu.

Uzmanlar düzeyinde varılan anlaşmanın ardından Ukrayna Parlamentosu Verhovna Rada’nın yasanın pazartesi günü kabul edilmesi bekleniyor. Yasanın kabul edilmesi halinde Macaristan’ın, salı günü Lüksemburg’da yapılacak AB Genel İşler Konseyi toplantısında 2 ve 3 numaralı müzakere fasıllarının açılmasını onaylamasının önü açılacak.

Söz konusu fasıllar iç pazar ve rekabetçilik başlıklarını kapsıyor.

Budapeşte teknik sürece de yeşil ışık yaktı

Macaristan çarşamba günü, AB Konseyi’nin Ukrayna’dan müzakere pozisyonlarını sunmasını isteyen resmi yazıların hazırlanmasına yönelik teknik çalışmalara izin verdi.

Bu adım, müzakere fasıllarının açılması sürecindeki resmi aşamalardan biri olarak değerlendiriliyor. Budapeşte daha önce bu teknik hazırlıkları dahi engellemişti.

Bu nedenle karar, Ukrayna’nın azınlık hakları yasasını kabul etmesi halinde Macaristan’ın vetosunu kaldırmaya hazır olduğuna ilişkin güçlü bir işaret olarak görülüyor.

Fasılların gelecek salı günü yapılacak hükümetlerarası konferansta resmen açılması mümkün.

Ancak süreç henüz kesinleşmiş değil. Ukrayna Parlamentosu’nda istikrarlı bir çoğunluk sağlanmasında yaşanan güçlükler nedeniyle azınlık hakları yasası henüz kabul edilmedi.

Ukrayna müzakerelerinde sona doğru

İki faslın daha açılması halinde Ukrayna’nın AB üyelik müzakerelerinde yalnızca iki fasıl kalacak.

Bunlar yeşil gündem ve AB kaynakları başlıklarını kapsıyor. Brüksel, kalan tüm fasılların yıl sonuna kadar açılmasını hedefliyor.

Kiev, yılın başında hukukun üstünlüğü ve yargı gibi konuları içeren “temel başlıklar” ile dış ilişkiler alanındaki fasılları açmıştı.

Gelişme, Ukrayna’nın yanı sıra Moldova’nın AB üyelik sürecini de etkileyebilir. İki aday ülkenin üyelik süreçlerinin birbirine yakından bağlı olması nedeniyle Ukrayna müzakerelerindeki ilerlemenin Moldova açısından da yeni bir hareket alanı yaratabileceği değerlendiriliyor.

Magyar-Zelenskiy görüşmesinin de önü açılabilir

Anlaşmazlığın çözülmesi, Macaristan Başbakanı Peter Magyar ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında yapılması planlanan ilk ikili görüşmenin de önünü açabilir.

İki lider daha önce görüşme planı yapmış ancak Magyar, toplantıyı Ukrayna’daki Macar azınlığın hakları konusunda ilerleme sağlanması şartına bağlamıştı.

Macaristan ile Ukrayna arasındaki ilişkiler, Magyar’ın selefi Viktor Orban döneminde ciddi biçimde gerilmişti. Orban hükümeti Kiev ile birçok kez karşı karşıya gelmiş ve Ukrayna’nın AB üyelik sürecindeki ilerlemesini engellemişti.

Magyar ise mayıs ayında göreve gelmesinin ardından Ukrayna konusunda daha pragmatik bir yaklaşım izleyeceğini açıklamıştı. Haziran ayında Kiev’in azınlık haklarına ilişkin 11 maddelik bir eylem planını kabul etmesinin ardından iki müzakere faslının açılmasına onay vermişti.

Azınlık hakları gerilimin merkezinde

Buna rağmen Zakarpatya’daki etnik Macarların hakları iki ülke arasındaki ilişkilerde temel gerilim başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Orban döneminde Ukrayna’ya yönelik yıllarca sürdürülen sert tutumun ardından Macaristan’daki muhafazakâr seçmenlerin Kiev ile daha yakın ilişkilere mesafeli olduğu belirtiliyor. Öte yandan, yurt dışında yaşayan etnik Macarların haklarının savunulması muhafazakâr kesimlerde güçlü destek görüyor.

Bu durumun Magyar açısından Kiev ile uzlaşmak için bir zemin oluşturabileceği değerlendiriliyor.

İki ülke arasındaki gerilim eylül ayında, Zelenskiy’nin Karpatlar’ın kalkınmasını hedefleyen zirvesine Macaristan’ın katılımı konusunda Magyar ile Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha arasında yaşanan tartışmayla yeniden tırmanmıştı.

Geçen hafta ise iki ülke, bir Ukrayna internet sitesinin iki Macar vatandaşı, futbolcu Milos Kerkez ile muhalefet milletvekili Balázs Hidvéghi’yi kara listeye almasının ardından yeniden karşı karşıya geldi.

Macaristan Dışişleri Bakanı Anita Orban, Macaristan vatandaşlarının “damgalanmasını, her türlü kara liste uygulamasını ve olası tehditleri” kınadığını açıklamış ve konunun çözümü için Ukraynalı yetkililerle temas halinde olduklarını belirtmişti.

(Dış Haberler)