Buzdolabında asla yan yana koymamanız gereken gıdalar

Buzdolabına yiyecekleri rastgele yerleştirmek yalnızca bazı ürünlerin daha hızlı bozulmasına neden olmuyor; çiğ et, tavuk ve deniz ürünlerinden diğer gıdalara bakteri taşınması da ciddi bir gıda güvenliği riski oluşturabiliyor. Uzman kurumlar, özellikle çiğ hayvansal ürünlerle tüketime hazır gıdaların birbirinden ayrılmasını öneriyor.

Buzdolabı, yiyeceklerin ömrünü uzatmak ve zararlı mikroorganizmaların çoğalmasını yavaşlatmak için mutfağın en önemli araçlarından biri. Ancak doğru sıcaklıkta çalışan bir buzdolabı bile gıdalar yanlış yerleştirildiğinde çapraz bulaşmayı tamamen önleyemiyor.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ile Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), çiğ et, tavuk, deniz ürünleri ve yumurtanın diğer gıdalardan ayrı tutulmasını özellikle vurguluyor. Çiğ ürünlerin suları, hazır tüketilecek yiyeceklere temas ettiğinde zararlı mikroorganizmalar başka gıdalara taşınabiliyor.

Çiğ tavuk ile salata ve sebzeler

En riskli kombinasyonlardan biri çiğ tavuk ile doğrudan tüketilecek sebzelerin aynı bölmede tutulması. Çiğ tavuk, gıda kaynaklı hastalıklara yol açabilen mikroorganizmalar içerebilir. Ambalajdan sızan sıvının salata, domates, salatalık veya başka bir hazır tüketilecek gıdaya ulaşması halinde çapraz bulaşma meydana gelebilir.

Bu nedenle çiğ tavuk mümkünse sızdırmaz bir kap içerisinde ve buzdolabının alt bölümünde tutulmalı. Böylece olası sıvı sızıntısının diğer yiyeceklere ulaşma ihtimali azaltılabilir. FDA da çiğ et ve tavuk ürünlerinin diğer gıdaların üzerine yerleştirilmemesini tavsiye ediyor.

Çiğ et ile pişmiş yemekler

Pişmiş yemekler buzdolabına konulduktan sonra artık tüketime hazır kabul edilir. Bu nedenle çiğ kıyma, biftek veya başka bir et ürününün hemen yanında ve özellikle üzerinde tutulması doğru değildir. FDA'nın güncel Food Code düzenlemelerinde de çiğ hayvansal gıdalar ile tüketime hazır gıdaların depolama sırasında ayrılması, temel çapraz bulaşma önlemlerinden biri olarak belirtiliyor.

Pratik kural pişmiş yemekleri üst raflarda, çiğ et ürünlerini ise sızdırmaz kaplarda alt raflarda saklamak.

Çiğ balık ile hazır tüketilecek yiyecekler

Çiğ balık, deniz ürünleri ve suşi için kullanılan ürünler de diğer hazır tüketilecek gıdalardan ayrılmalı. Özellikle paketinden sıvı sızan balık ürünlerinin peynir, meze, salata veya pişmiş yemeklerle temas etmesi çapraz bulaşma riskini artırabilir.

FDA, çiğ hayvansal ürünlerin depolanırken diğer hazır tüketilecek gıdalardan ayrılmasını ve uygun biçimde kapatılmasını öneriyor.

Çiğ yumurta ile hazır yemekler

Yumurtanın kabuğunda bulunabilecek mikroorganizmaların başka gıdalara taşınması ihtimaline karşı yumurtaların da diğer yiyeceklerden ayrı tutulması gerekiyor. Özellikle yumurtaların kırılması veya ambalajın kirlenmesi durumunda temas yoluyla bulaşma gerçekleşebilir. CDC, çiğ yumurtanın riskli gıdalar arasında bulunduğunu ve diğer yiyeceklerden ayrı tutulması gerektiğini belirtiyor.

Bazı meyve ve sebzeler de birbirinden uzak tutulmalı

Buzdolabında mesele yalnızca bakteri bulaşması değil. Bazı meyve ve sebzeler olgunlaşmayı hızlandıran etilen gazı üretir. USDA'ya göre özellikle etilen üreten meyveler, bu gaza duyarlı sebze ve meyvelerin daha hızlı bozulmasına ve istenmeyen değişiklikler göstermesine neden olabilir. Bu nedenle mümkün olduğunda etilen üreten ürünlerle hassas ürünlerin birbirinden uzak tutulması öneriliyor. Bu durum doğrudan “zehirlenme” anlamına gelmez; ancak ürünlerin kalitesinin ve dayanma süresinin azalmasına yol açabilir.

Kesilmiş meyve ve sebzeler ile çiğ et

Bütün haldeki bir meyve veya sebzeden farklı olarak önceden kesilmiş ürünler daha dikkatli saklanmalı. FDA, kesilmiş veya paketlenmiş taze ürünlerin buzdolabında tutulmasını ve çiğ et, tavuk ve deniz ürünlerinden ayrı tutulmasını öneriyor.

Özellikle hazır salatalar, doğranmış meyveler ve pişirmeden tüketilecek sebzeler çiğ hayvansal ürünlerden mümkün olduğunca uzak tutulmalı.

Buzdolabında doğru yerleşim nasıl olmalı?

Basit bir raf düzeni çapraz bulaşma riskini azaltabilir:

Üst raf - Pişmiş yemekler, hazır tüketilecek gıdalar, kapalı kaplardaki artık yemekler.

Orta raf - Süt, yoğurt, peynir ve diğer uygun şekilde paketlenmiş ürünler.

Alt raf - Çiğ et, tavuk ve balık; mutlaka sızdırmaz kap veya ambalaj içerisinde.

Sebzelik - Meyve ve sebzeler; mümkün olduğunca birbirlerinin olgunlaşmasını hızlandırmayacak şekilde.

Kapak bölümü - Sıcaklık dalgalanmalarına daha hassas gıdalar için bu bölüm tercih edilmemeli.