Altın Koza’da uluslararası kısa filmler: Göç, savaş, çevre ve hafıza

Altın Koza Uluslararası Film Festivali’nde gerçekleştirilen Uluslararası Kısa Film Yarışması gösterimlerinde göç, çevre krizi ve savaş gibi temaları işleyen 10 film, kısa film izleyicisiyle buluştu.

Yugoslavya tarihi bir papağanın hafızasına, Filistin meselesi bir futbol kulübünün tribünlerine, savaş korkusu bir ailenin yatak odasına, göçmen karşıtlığı bir mahalle futbol maçına, sömürgecilik ise bir ormanın hafızasına taşınıyor. Bu da yarışmanın ortak yönlerinden birini ortaya çıkarıyor: Filmlerin önemli bir bölümü büyük politik ve toplumsal meseleleri doğrudan açıklamak yerine, onları gündelik hayatın içine yerleştiriyor.

1. Koki, Ciao — Quenton Miller

Yarışmada dikkat çeken filmlerden biri olan Koki, Ciao, Tito’nun papağanı Koki üzerinden Yugoslavya’nın siyasi tarihinden kesitlere bakıyor. Film, Koki’nin Tito döneminden kalan görüntülerini bugünkü yaşamıyla ve arşiv görüntüleriyle bir araya getiriyor.

2. I Used to Call That Man Home — Melissa Nocetti

Kasırga sonrasında geride kalan fiziksel yıkımdan çok, insanların yaşadığı hafıza ve kayıp duygusuna odaklanan deneysel bir film.

Film görüntü, ses, mekân ve boşluklar üzerinden ilerliyor. Gerçek ile rüya arasındaki sınır özellikle belirsiz tutuluyor.

3. It Lives Under the Snow — Igor Smola

Azerbaycan’da bir bölgede insanların ortadan kaybolmasıyla başlayan filmde, Murad’ın kaybolmasının ardından köylüler aramaya çıkıyor. Karların altında yaşayan bir yaratığa ilişkin yerel söylence devreye giriyor. Film, yaratığı tamamen açıklamak yerine bilinmezliği koruyor.

4. Polígono X — Néstor López

Bir grup genç futbolcu, sürekli yenildikleri Brezilyalı göçmen çocuklardan rahatsız oluyor. Başlangıçta bir futbol rekabeti gibi görünen durum, giderek mahalle aidiyeti, göçmen karşıtlığı, erkeklik ve şiddet meselesine dönüşüyor.

Film, plan sekans olarak kurulması ile öne çıkıyor.

5. Madrugada — Sebastián Lojo

Gündüzleri bahçıvanlık yapan Koki, geceleri vampirdir. Eşi bu sırrı bilir; ancak yedi yaşındaki oğullarından gizlemeye çalışırlar. Çocukta da aynı özelliklerin ortaya çıkmasıyla aile sırrı başka bir anlam kazanır. Vampirlik burada klasik korku unsurundan çok aileden çocuğa aktarılan bir miras gibi kullanılıyor.

6. Chant of the Desert Flower — Sophea Kim

Bir çocuk hayatında ilk kez annesiyle buluşmaya hazırlanıyor. Travmatik bir geçmişin şekillendirdiği anne ile oğulun karşılaşması, yıllardır söylenmemiş sözleri ve soruları açığa çıkarıyor.

Film, büyük dramatik patlamalar yerine sessizlikler, bakışlar ve tereddütler üzerinden ilerliyor.

7. Baisanos — Andrés Khamis Giacoman & Francisca Khamis Giacoman

Filmin merkezinde Şili’nin futbol kulübü Club Deportivo Palestino’nun taraftar grubu Baisanos var.

Belgesel görüntüler eşliğinde iki anlatıcı, kimlik, diaspora, Filistin’e dönme fikri ve “eve dönmek” kavramı üzerine düşünüyor ve bir kulübün bu aidiyetin simgesine nasıl dönüştüğünü anlatıyor.

8. Trading Cards — Radheya Jang

Animasyon ve karanlık fanteziyi bir araya getiren filmde gizemli bir adam çocukluğuna geri dönerek küçük hâlini bulmaya çalışıyor. Başlangıçta nostaljik bir çocukluk ve koleksiyon hikâyesi gibi görünen anlatı, giderek kimlik, çocukluğun kaybı ve obsesif-kompulsif bozuklukla yaşamanın ağırlığına doğru ilerliyor.  Sistemi oyunlar dünyası ve küçük bir çocuğun gözünden anlatan film, büyüdükçe derinleşen kaygı ve motivasyon eksikliğini çarpıcı bir biçimde anlatıyor.

9. This Is Not Your Garden — Carlos Velandia & Angélica Restrepo

Bataklıklar, paramolar ve yüzlerce yıllık ormanlar üzerinden Kolombiya’nın doğası ve tarihine bakıyor. Filmde hafıza ile geleceğe ilişkin bir tasavvur iç içe geçiyor. Merkezde yalnızca çevre tahribatı değil; 500 yıllık sömürü, sürgün, kolektif acı ve direnme kavramları da bulunuyor. 

This Is Not Your Garden ise ışık oyunları, projeksiyon/lazer mapping ve gece çekimleriyle bir ormanın yok oluşunu soyutlayan bir video-art çalışması olarak öne çıkıyor.

Film, asırlık orman dokusunu görsel enstalasyonlarla birleştirerek insan eliyle dönüştürülen doğanın “artık bir bahçe olmaktan çıktığını” gösteren deneysel eko-kurgu belgesidir.

10. What If They Bomb Here Tonight? — Samir Syriani

Samir ve Nadyn adlı Lübnanlı çift, çocukları uyurken evlerinin cam duvarlarının olası bir İsrail hava saldırısıyla parçalanmasından korkarak uykusuz bir gece geçiriyor. Film savaşı cepheden ya da büyük yıkım görüntüleriyle değil, bir ailenin evinin içinden anlatıyor. Savaşın gündelik hayat üzerindeki etkisini korku, bekleyiş ve belirsizlik üzerinden kuruyor. Film, Lübnan’ın başkenti Beyrut ve çevresinde çekilmiştir.