İstinaf kararı: Kaçak çalıştırılan işçi, hizmet tespit davası açabilir

Antep – 5 yıl sigortasız çalıştırılan Suriyeli işçi İhap Elali’nin açtığı hizmet tespiti davasında “çalışma izni yok” gerekçesiyle verilen ret kararı istinaftan döndü. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi, yabancı işçinin çalışma izni bulunmamasının hizmet akdinin ve çalışmanın tespitine engel olmadığını belirterek davanın yeniden görülmesine karar verdi. Gazetemizde İhap Elali'nin yaşadıklarını ve yerel mahkemenin verdiği kararı gündem getirmiştik. 

Gaziantep’te Este Halı ve Mono Halı şirketlerinde 2017-2022 yılları arasında çalıştığını belirten Suriyeli işçi İhap Elali’nin açtığı hizmet tespiti davasında önemli bir gelişme yaşandı. Gaziantep 5. İş Mahkemesi, Elali’nin çalışma izni bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmişti. Elali’nin avukatı Hasan Önder Sulu’nun karara yaptığı istinaf başvurusu üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararını kaldırdı.

10 Eylül 2026 tarihli kararda, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile Türk sosyal güvenlik mevzuatında sosyal güvenlik hakkı bakımından vatandaş ve yabancı uyruklu ayrımı yapılmadığı belirtildi. Mahkeme, yabancı uyruklu kişinin çalışmasının çalışma izni koşuluna bağlanmasının, hizmet akdinin yapılmasını ve çalışmanın mahkeme tarafından tespit edilmesini engelleyen bir geçerlilik şartı olmadığını vurguladı. Çalışma izni alınmadan yabancı işçi çalıştırılmasının ise idari para cezasını gerektirdiği ifade edildi.

‘Çalışma izni yok’ gerekçesiyle reddedilemez

Bölge Adliye Mahkemesi, yerel mahkemenin yalnızca Elali’nin çalışma izni bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmesini “usul ve yasaya aykırı” buldu. Kararda, öncelikle davanın esasına ilişkin delillerin toplanması ve çalışmanın gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerektiği belirtildi.

BAM ayrıca ilk derece mahkemesinin araştırmasını da eksik buldu. Elali’nin hangi işyerinde, hangi tarihler arasında, kaç gün ve kaç saat çalıştığı, ücretinin nasıl ödendiği gibi bilgilerin araştırılmasını isteyen mahkeme; yurda giriş-çıkış kayıtlarının, şirketlerin ticaret sicil kayıtlarının ve işyeri dönem bordrolarının incelenmesini istedi. Elali’yi işe taşıyan servis şoförlerinin tanık olarak dinlenmesi ve işyerindeki parmak izi sisteminin teknik bilirkişi aracılığıyla incelenmesi de kararda yer aldı.

Bölge Adliye Mahkemesi, Elali’nin istinaf başvurusunu kabul ederek Gaziantep 5. İş Mahkemesinin kararını kaldırdı ve eksikliklerin giderilmesi için dosyayı yeniden ilk derece mahkemesine gönderdi. Karar 10 Eylül 2026 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak verildi.

''Emeğinin hükmünü sormak için 4 yıl uğraşmak gerekiyor''

Elali’nin avukatı Hasan Önder Sulu kararı gazetemize değerlendirdi. İstinaf kararının çalışma izni olmayan yabancı işçilerin sosyal güvenlik hakkı açısından önemli olduğunu belirtti. Sulu, “Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile Türk Sosyal Güvenlik Hukukuna ilişkin mevzuatta sosyal güvenlik hakkı yönünden vatandaş ve yabancı uyruklu ayrımına gidilmediği, yabancı uyruklu kişinin çalışmasının izin koşuluna bağlanmış olmasının hizmet akdi yapılmasını ve bunun tespitini engelleyen bir geçerlilik şartı olmadığı” yönündeki istinaf kararına dikkat çekti.

Yerel mahkemenin “çalışma izni olmayanın hizmetinin tespiti de olmaz” yaklaşımının istinaf tarafından ortadan kaldırıldığını belirten Sulu, Elali’nin bugün de başka bir işyerinde düşük bir ücretle sigortasız çalıştığını söyledi. Sulu, davanın tamamen sonuçlanmasının uzun yıllar alabileceğine dikkat çekerek, “Davanın tümden kazanılması on yıl gibi bir süre alacak. Her yabancıdan ve avukatından bu ısrarı beklemek hayli zor. İşçinin emeğinin hükmü zaten yok, yabancı uyruklu işçi olunca bu uyuşmazlıktaki gibi emeğinin hükmünü sormak için 4 yıl uğraşmak, 3 mahkeme gezmek gerekiyor” dedi.